Ως πότε οι ξένοι θα αγοράζουν αμερικανικούς τίτλους;

Πλέον γνωρίζουμε ότι υπήρξε μεν κάποιος επαναπατρισμός ευρωπαϊκών κεφαλαίων αρχικά αλλά το ανωτέρω αφήγημα στην ολότητά του δεν ήταν σωστό. Το συμπέρασμα είναι ότι δεν πρέπει να προτρέχουμε, εξάγοντας άμεσα συμπεράσματα σε μια προσπάθεια άμεσης ερμηνείας της συμπεριφοράς των τιμών. Κι αυτό γιατί το αφήγημα μπορεί να αποδειχθεί λάθος.     

Στο άρθρο της Παρασκευής με τίτλο “Η απώλεια της άγκυρας των χαμηλών επιτοκίων είναι ο νέος εφιάλτης”, η στήλη επισήμανε τις οδυνηρές  συνέπειες που θα μπορούσε  να έχει για τις παγκόσμιες αγορές η συνεχιζόμενη άνοδος των αποδόσεων των ιαπωνικών ομολόγων.

Κι αυτό γιατί η Ιαπωνία είναι ο τροφοδότης του παγκόσμιου συστήματος με φθηνό χρήμα εδώ και χρόνια. Ο χαμηλότοκος δανεισμός σε γιέν για επενδύσεις στα ομόλογα, τις μετοχές κ.τ.λ. άλλων χωρών  με σκοπό το κέρδος, γνωστό ως carry trade, έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις εδώ και χρόνια.

Πολλές από αυτές τις επενδύσεις αφορούσαν αγορές αμερικανικών ομολόγων. Κι έγιναν και γίνονται τόσο από ιαπωνικά θεσμικά χαρτοφυλάκια, όσο και από ξένα. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ιαπωνία είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής αμερικανικών ομολόγων ύψους 1,3 τρισ. δολαρίων.  Πριν από 10-15 χρόνια, η Κίνα είχε τα ηνία, κατέχοντας αμερικανικά ομόλογα αξίας άνω του 1,3 τρισ. δολαρίων σε κάποια στιγμή. Όμως, στα χρόνια που πέρασαν, η Κίνα εμφανίζεται να έχει μειώσει την θέση της στα 680 δισ. δολάρια περίπου.  

Από την άλλη πλευρά, δύο χώρες, το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο, εμφανίζονται να κατέχουν μαζί αμερικανικά ομόλογα αξίας 900 δισ. δολαρίων περίπου. Με δεδομένο ότι η Κίνα έχει πλεόνασμα στο εξωτερικό της ισοζύγιο, μερικοί  υποψιάζονται μήπως κινεζικά κεφάλαια βρίσκονται πίσω από τις δυο ευρωπαϊκές χώρες. 

Συνολικά, πάνω από 9 τρισ. δολάρια αμερικανικού χρέους κατέχεται από ξένες χώρες. Αυτό είναι αποτέλεσμα μιας παγκόσμιας θηλιάς ή παγίδας,  όπως την χαρακτηρίζουν μερικοί, που στηρίζεται στο δολάριο.

Η Ιαπωνία, η Κίνα, η Βρετανία κ.τ.λ. αγοράζουν αμερικανικά κρατικά ομόλογα γιατί θεωρούνται ασφαλή, χρηματοδοτώντας τις ΗΠΑ με φθηνότερα κεφάλαια. Τα τελευταία εν μέρει δαπανώνται σε εισαγωγές από τις οποίες οι ξένες χώρες λαμβάνουν δολάρια. Τα τελευταία επενδύονται εν μέρει σε αμερικανικά ομόλογα και πάει λέγοντας, δημιουργώντας αυτό τον βρόγχο.

Αν για τον οποιοδήποτε λόγο, οι ξένες χώρες σταματήσουν να αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα, τα επιτόκια του δολαρίου θα αυξηθούν γιατί μόνο έτσι θα προσελκυσθούν νέοι αγοραστές και το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ θα ανοίξει  λόγω των αυξημένων τόκων. Πιθανόν, οι αγορές θα πανικοβληθούν, το δολάριο θα υποχωρήσει και οι τιμές των εισαγομένων προϊόντων θα αυξηθούν. Ο στασιμοπληθωρισμός θα είναι πιθανό σενάριο στις ΗΠΑ.

Όμως, κάτι τέτοιο δεν πρόκειται λογικά να συμβεί απότομα. Οι χώρες θα αρχίσουν να μειώνουν την έκθεσή τους στα αμερικανικά ομόλογα σταδιακά, τα αμερικανικά επιτόκια θα ανεβαίνουν και πιθανόν η ζήτηση για χρυσό ή άλλα νομίσματα θα αυξηθεί. 

Υπό αυτή την έννοια, τυχόν σημαντική μείωση των αγορών αμερικανικών ομολόγων από ξένες χώρες θα προκαλούσε αναστάτωση τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε παγκόσμια κλίμακα.  

Στον κίνδυνο από την αντιστροφή των συναλλαγών στην Ιαπωνία ήλθαν να προστεθούν οι  απειλές του προέδρου Τραμπ για την επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες λόγω Γροιλανδίας. Επομένως, το σενάριο του ξεφορτώματος αμερικανικού χρέους από ξένες χώρες με διαφορετικά συμφέροντα αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον. 

Από την άλλη πλευρά, η πρόσφατη ιστορία δείχνει ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις δεν αφήνουν μόνιμο αποτύπωμα στις μετοχές και στα ομόλογα. Το είδαμε στη Γάζα, στη Βενεζουέλα και στο Ιράν. Υπό αυτή την έννοια, ούτε η κρίση λόγω Γροιλανδίας θα προκαλέσει πρόβλημα διαρκείας στις αγορές.

Επιπλέον, αρκετοί παρατηρούν ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία ενώ όλοι γνωρίζουν πλέον ότι οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν ότι θέλουν σε οποιοδήποτε μέρος τους κόσμου. Επομένως,  δεν έχουν λόγο να τα βάλουν μαζί τους, πουλώντας αμερικανικά ομόλογα.

Ποιός έχει δίκιο; Θα φανεί στη πορεία.