Το αμερικανικό συντηρητικό think tank Heritage Foundation δίνει κάθε χρόνο στη δημοσιότητα τον «δείκτη οικονομικών ελευθεριών». Ο δείκτης αξιολογεί τον βαθμό ελευθερίας που απολαμβάνουν άτομα και επιχειρήσεις όταν παίρνουν επιχειρηματικές αποφάσεις σε διάφορες χώρες.

Ο δείκτης περιλαμβάνει τέσσερις μεγάλες κατηγορίες, δηλ. το κράτος δικαίου, το μέγεθος της κυβέρνησης, το κανονιστικό πλαίσιο και τις ανοικτές αγορές.   

Στον φετινό δείκτη, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 42η θέση ανάμεσα σε 44 ευρωπαϊκές χώρες, ξεπερνώντας μόνο τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Σε παγκόσμια κλίμακα, η χώρα μας κατατάσσεται στην 107η θέση   ανάμεσα σε 180 χώρες.

Ποιες κατηγορίες επενδύσεων πρόσφεραν τις υψηλότερες συνολικές αποδόσεις διεθνώς από την αρχή της χρονιάς μέχρι πρόσφατα (31 Μαΐου); Η απάντηση είναι οι μετοχές.

Οι αμερικανικές μετοχές πρόσφεραν απόδοση 9,8% και ακολούθησαν οι ευρωπαϊκές με 9%, σύμφωνα με τους αντίστοιχους δείκτες MSCI. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν τα ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας (IG bonds) με 2,8% και τα ομόλογα υψηλού ρίσκου (High risk bonds) με 2,6%. Το ρευστό απέδωσε μόλις 1,2%.

Στο αντίποδα, τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν οι κινεζικές μετοχές με 9% και τα εμπορεύματα (δείκτης CRB) με 6,7%.

Για πάνω από 4 δεκαετίες, η τάση στις τιμές των κρατικών ομολόγων ήταν ανοδική, με τις αποδόσεις τους να υποχωρούν. Η επανεμφάνιση του πληθωρισμού και οι αυξήσεις επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες όπως η ΕΚΤ, η Fed κ.λπ. άλλαξαν το τοπίο.

Επενδυτικές στρατηγικές που πόνταραν σε υποχώρηση των τιμών τους έγιναν πιο δημοφιλείς, παρότι πολλοί συνεχίζουν να αναζητούν την ασφάλεια στα κρατικά ομόλογα.

Ένας τρόπος επένδυσης ή πονταρίσματος, αν προτιμάτε, είναι μέσω των ETF, δηλ. Αμοιβαίων Κεφαλαίων που τελούν υπό διαπραγμάτευση στα Χρηματιστήρια. Τα ETF επιτρέπουν σε κάποιον να στοιχηματίσει τόσο στην ανοδική όσο και στην καθοδική τάση των κρατικών ομολόγων. 

Οι Ελληνες καταθέτες μπορεί να αισθάνονται ικανοποιημένοι με το μέσο προθεσμιακό επιτόκιο λίγο πάνω από το 1,8% αλλά κάποιοι άλλοι στην άλλη άκρη του Ατλαντικού απολαμβάνουν πολύ πολύ υψηλότερα επιτόκια σε απλές καταθέσεις ταμιευτηρίου.

Ανάμεσά τους, οι κάτοχοι iPhones που άνοιξαν καταθετικό λογαριασμό στο ηλεκτρονικό πορτοφόλι της Apple, καθώς τους πλήρωνε μέχρι πρόσφατα επιτόκιο 4,15%. Oι καταθέσεις διατηρούνται στην Goldman Sachs, η οποία είναι ο τραπεζικός εταίρος της τεχνολογικής εταιρείας και καλύπτονται από την εγγύηση του FDIC, του αμερικανικού οργανισμού ασφάλισης καταθέσεων, για ποσό ίσο με 250 χιλ. δολάρια για κάθε κατάθεση.

Ο νομπελίστας (1995) και καθηγητής Οικονομικών Robert Lucas έφυγε από τη ζωή πριν από λίγο καιρό. Όμως, το έργο του επηρέασε και θα συνεχίσει να επηρεάζει τα μακροοικονομικά τώρα και στο μέλλον.

Ο Lucas, τον οποίο αρκετοί θεωρούν τον πιο σημαντικό οικονομολόγο του τελευταίου τετάρτου του 20ού αιώνα, άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του με την υπόθεση των ορθολογικών προσδοκιών τη δεκαετία του 1970.

Ο ίδιος αναφέρει στη βιογραφία του όταν πήρε το Νόμπελ ότι πήγε να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου το 1955, γιατί το ΜΙΤ δεν του έδωσε  υποτροφία για να σπουδάσει μηχανική. Όμως, ούτε το Σικάγο είχε σχολή μηχανικών και εγκατέλειψε την ιδέα. Πήρε μερικά μαθήματα στα μαθηματικά αλλά δεν του άρεσαν, ενώ δεν είχε το κουράγιο να σπουδάσει φυσική όπως έκαναν αρκετοί στο Σικάγο εκείνα τα χρόνια.