Sotheby's και Christie's υπό την απειλή των Startup

Μία φιλανθρωπική δημοπρασία που έγινε προσφάτως, συγκέντρωσε 3,6 εκατ. δολ. Εκατοντάδες πλούσιοι διεθνείς συλλέκτες έλαβαν μέρος στο πλαίσιο του Faberge Big Egg Hunt, με πολλούς εξ αυτών να ποντάρουν μανιωδώς για να αγοράζουν ένα από τα 283 διαθέσιμα αυγά. Η δημοπρασία δεν διέφερε και πολύ από οιαδήποτε άλλη που θα μπορούσε να είχε λάβει χώρα σε κάποια πολυτελή αίθουσα ενός οίκου με πονταρίσματα δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Υπήρχε όμως, μία μεγάλη διαφορά: η δημοπρασία δεν έγινε μια βραδιά στο Meyfair του Λονδίνου ή στο Marais του Παρισίου ή στο Upper East Side της Νέας Υόρκης, αλλά διήρκεσε τρεις εβδομάδες και έγινε… ηλεκτρονικά.

Παρά τη ραγδαία άνοδο της διαδικτυακής δημοπρασίας που προσφέρουν κολοσσοί όπως η Ebay, η αγορά της τέχνης παραμένει στην παλαιά σχολή και δεν εκμεταλλεύεται τις ψηφιακές ευκαιρίες. Η Sotheby’s για παράδειγμα, δέχθηκε σκληρή κριτική από τον activist investor και μεγαλύτερο μέτοχό της Daniel Loeb  επειδή δεν έχει καταφέρει να αναπτύξει τις ψηφιακές της δραστηριότητες.

Τώρα όμως, αναδεικνύεται μία νέα πολυτελής αγορά. Οι διαδικτυακές πωλήσεις άγγιξαν το 2012 τα 870 εκατ. ευρώ, μόλις ένα κλάσμα των 60 δισ. ευρώ που είναι ο ετήσιος τζίρος στην αγορά της τέχνης. Σύμφωνα όμως, με έρευνα της ασφαλιστικής Hiscox, υπάρχουν προβλέψεις ότι μπορεί να αγγίξουν τα 2,1 δισ. δολ. μέρι το 2017. Μία ομάδα μνηστήρων, επιχειρηματίες με τεχνολογική βάση, πλειοδοτούν για να αποκτήσουν ηγετικό ρόλο σε αυτό το νέο χώρο, προσφέροντας διαδικτυακές πλατφόρμες τόσο για τους πωλητές όσο και για τους αγοραστές έργων.

«Θα καλωσορίζαμε πιο εδραιωμένους αγοραστές που κυνηγούν έργα αξίας αρκετών εκατομμυρίων, αλλά θεωρούμε ότι υπάρχει και η νεότερη, πιο καλλιεργημένη γενιά, που θέλει να ξεκινήσει να συλλέγει σήμερα» εξηγεί ο Alexander Gilkes, συνιδρυτής του Paddle8, ενός ψηφιακού οίκου δημοπρασιών με έδρα στο Μανχάταν.

Αυτοί οι εύποροι γνώστες της αγοράς θέλουν να νιώθουν άνετα κάνοντας τις αγορές τους διαδικτυακά. Ο κ. Gilkes όμως, υποστηρίζει ότι «κανένας στην αγορά της τέχνης δεν μπορούσε να προσφέρει σε αυτούς τους πελάτες το είδος των έργων, χαμηλότερες τιμές  ή άμεση πρόσβαση στα έργα που εκείνοι απαιτούν».

Ο κ. Gilkes, μέχρι πρότινος στέλεχος της LVMH και διευθύνων δημοπράτης στην Phillips de Pury & Company, ίδρυσε το Paddle8 το 2008 με τον Aditya Julka, έναν απόφοιτο του Harvard. Η δημοτικότητά του αυξάνεται και έχει επενδυτική ρευστότητα από venture capitals και προσωπικότητες της τέχνης όπως ο Damien Hirst και ο Jay Jopling. Πλέον, το Paddle8 έχει περισσότερους από 40 υπαλλήλους με γραφεία στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Το Paddle8 επιτρέπει στους πελάτες του να καταθέσουν τις προσφορές τους για έργα που ως επί το πλείστον έχουν αξία κάτω των 100.000 δολ και προσφέρονται από εδραιωμένους καλλιτέχνες και dealer με αναγνωρίσιμα ονόματα. Τα στοιχεία των αγοραστών επαληθεύονται από τις πιστωτικές τους κάρτες και η συναλλαγή για τη νικητήρια προσφορά μπορεί να γίνει μέσα σε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα, ενώ η παράδοση ολοκληρώνεται εντός δύο εβδομάδων.

«Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε έναν καθαρό, βελτιωμένο και σύγχρονο οίκο δημοπρασιών» εξηγεί ο κ. Julka. Το Paddle8 δεν τυπώνει καταλόγους και δεν έχει αποθήκη καθώς το έργο τέχνης μεταφέρεται απευθείας από τον πωλητή στων αγοραστή. Η προέλευση του έργου επικυρώνεται από ανεξάρτητο εκτιμητή και όχι εσωτερικά από στελέχη της εταιρείας. Υψηλά κόστη που έχουν οι οίκοι δημοπρασιών (ναύλα, ασφάλιση, αποθήκευση, marketing κλπ) εκμηδενίζονται.

Τα ποσοστά προμήθειας του Paddle8 είναι πολύ χαμηλότερα των ανταγωνιστών του, καθώς παίρνει περίπου 6% από τους πωλητές και 15% από τους αγοραστές.

Το Paddle8 συνεργάτες επίσης με τοπικούς οίκους δημοπρασιών, όπως το Bukowskis στη Στοκχόλμη και το Piasa στο Παρίσι.

Η πιο δημοφιλής υπηρεσία του Paddle8 εξακολουθεί να είναι η διαδικτυακή πλατφόρμα για τις φιλανθρωπικές δημοπρασίες από κορυφαία μουσεία και ινστιτούτα που δωρίζουν έργα καλλιτεχνών αναγνωρισμένου κύρους για να βγουν στο σφυρί. Αρκετοί μεγάλοι συλλέκτες βλέπουν τις συγκεκριμένες δημοπρασίες ως «ευκαιρία για να βρουν μεγάλα έργα σε καλές τιμές».

Στο πλαίσιο του Fabergé Big Egg Hunt, ένα αυγό του Jeff Koons πουλήθηκε έναντι 900.000 δολ - τα πονταρίσματα ξεκίνησαν στα 500 δολ – και είναι πλέον το νέο ρεκόρ του Paddle8.

Ένας ακόμη υποστηρικτής των online δημοπρασιών είναι το Artsy, που ιδρύθηκε το 2009 και παρουσιάστηκε το 2012. Και σε αυτή την περίπτωση, η προσπάθεια στηρίζεται από μεγάλα ονόματα, όπως η Ρωσίδα γκαλερίστα Dasha Zhukova, ο γνωστός dealer έργων τέχνης Larry Gagosian και ο ιδρυτής του Twitter, Jack Dorsey. Το Artsy έκλεισε χρηματοδότηση 18,5 εκατ. δολ. Μέρος από αυτά τα κεφάλαια θα συμβάλει στη δημιουργία μίας νέας εφαρμογής για Android.

Σε αντίθεση με το Paddle8 όμως, το Artsy προωθείται ως εργαλείο για οποιονδήποτε έχει σύνδεση στο internet και ενδιαφέρον για την τέχνη και έχει αναπτυχθεί σε μία αγορά με 125.000 έργα από 25.000 και πλέον καλλιτέχνες που πληρώνουν για να περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων των γκαλερί και των εκθέσεων.

Η ψηφιακή του πλατφόρμα περιλαμβάνει 1.800 γκαλερί, που πληρώνουν εγγραφή η οποία τους δίνει τη δυνατότητα να «ανεβάζουν» απεριόριστο αριθμό έργων στην ιστοσελίδα και τις mobile εφαρμογές του Artsy, όπως εξηγεί ο Sebastian Cwilich, ο επιχειρησιακός διευθυντής της εταιρείας. Μία λίστα 200 μουσείων και θεσμικών εταίρων έχουν δωρεάν εγγραφή.

Η παλαιά σχολή όμως, δεν μένει άπραγη. To Sotheby’s αργεί να αντιδράσει, αλλά ο οίκος Christie’s  ήδη επενδύει σημαντικά στην ψηφιακή στρατηγική, η οποία βοήθησε σημαντικά στην επέκτασή του σε νέες αγορές με σημαντικό αριθμό νέων πελατών. «Αυτά είναι τα στοιχεία που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Steven Murphy. Τον προηγούμενο χρόνο, οι διαδικτυακές πωλήσεις άγγιξαν τα 20,8 εκατ. δολ., με το 45% εκ αυτών να αφορούν νέους αγοραστές για τον οίκο.

Ο ίδιος υποστηρίξει ότι ο οίκος Christie’s έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ακριβώς επειδή όλα γίνονται  εσωτερικά και εξηγεί πως αυτό που θέλουν οι νεοεισερχόμενοι στο χώρο καθώς αναζητούν ευελιξία και χαμηλότερες τιμές.

Αντίστοιχες προσπάθειες υπάρχουν και στην Ευρώπη. Το Aucrionata, ο οίκος δημοπρασιών του Βερολίνου, μεταφέρει στην αγορά τέχνης την εμπειρία που έχει αποκτήσει από τις παραδοσιακές δημοπρασίες πραγματικού χρόνου. Εξασφάλισε χρηματοδότηση 21,5 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο και προσέλκυσε το ενδιαφέρον με την πώληση έργου του Egon Schiele έναντι 1,8 εκατ. ευρώ. Η Barnebys συνδυάζει όλες τις διαδικτυακές δημοπρασίες πολλών κατηγοριών σε ένα σημείο. Η σουηδική μηχανή αναζήτησης προσφέρει υπηρεσίες προσωπικών ειδοποιήσεων με ηλεκτρονικά μηνύματα και αναζητήσεων με προσωπικά κριτήρια, επειδή κάθε εβδομάδα ανιχνεύει δεκάδες χιλιάδες έργων που δημοπρατούνται.

© The Financial Times Limited 2014. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation