Μην παίζετε με την τραπεζική εποπτεία

Οι νομικές, πολιτικές και θεσμικές προκλήσεις της αλλαγής από εθνική σε υπερεθνική εποπτεία είναι τεράστιες. Εν τω μεταξύ είναι πρακτικό να χτίσουμε πάνω σε υπάρχουσες συμφωνίες για να λύσουμε άμεσες ανάγκες.

Δημοσιεύθηκε: 19 Οκτωβρίου 2012 - 07:48

David?Green

Υπάρχει ευρεία πολιτική στήριξη για την ταχεία κίνηση προς τη συλλογική ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία, ακόμη και εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης (με την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνει μόνο τις τράπεζες της ευρωζώνης). Η Κομισιόν σκοπεύει να παρουσιάσει προτάσεις μέχρι το τέλος του έτους. Ποια κριτήρια θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για να αποτιμήσουμε κατά πόσον ταιριάζουν στον σχεδιασμό;

Η λογική μιας τέτοιας κίνησης είναι ότι πολλοί πιστεύουν πως οι εθνικοί επόπτες δεν είναι πλέον αξιόπιστοι να εποπτεύσουν επαρκώς τις τράπεζές τους, κι αυτό έχει επιπτώσεις και σε άλλες χώρες, ειδικά σε εκείνες που χρειάζεται να στηρίξουν τις τράπεζες άλλων κρατών μέσω των ταμείων διασώσεων.

Θεωρείται δεδομένο ότι μια υπερεθνική Ε.Ε. ή ίσως ένας επόπτης της ευρωζώνης θα κάνει καλύτερα τη δουλειά της σωστής επόπτευσης της λειτουργίας τους, αν και τα κράτη μέλη θα παραμείνουν υπεύθυνα για τον έλεγχο των επιχειρήσεων.

Έχει γίνει πολλή συζήτηση για το ποιες τράπεζες θα πρέπει να καλύπτει και κατά πόσον θα μπορεί να αποδώσει χωρίς να διευθετηθούν παράλληλα η κοινή ασφάλιση καταθέσεων και η τραπεζική εκκαθάριση. Τα δικαιώματα ψήφων βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο της συζήτησης, αν και παραμένει σκοτεινό σημείο το αν θα βελτιωθεί η επόπτευση όταν υπάρχει εθνική ψήφος.

Έχει γίνει όμως πολύ λιγότερη συζήτηση για το τι πραγματικά περιέχει η υπερεθνική εποπτεία. Για να αποτιμηθούν οι προτάσεις της Κομισιόν, πρέπει να απαντηθούν τα ακόλουθα:

Ποιος θα καθορίζει την εποπτική κουλτούρα των τραπεζών και των τραπεζιτών και με ποια νομική εξουσία; Ποια δικαστήρια θα επιβάλουν τις εποπτικές αποφάσεις και θα δικάζουν τις εφέσεις από θεσμούς και ιδιώτες (όπως για ζητήματα καταλληλότητας ή ιδιοκτησίας); Σε ποια δικαστήρια θα μπορούν τα τρίτα μέρη να προσφύγουν κατά των αποφάσεων του επόπτη; Σε ποιες Αρχές, βουλευτικές ή υπουργικές, θα λογοδοτεί ο επόπτης; Ποιες είναι οι διαδικασίες εσωτερικής διακυβέρνησης πάνω στις οποίες θα λαμβάνονται οι εποπτικές αποφάσεις; Πώς θα λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική; Και πώς θα ισορροπούν τα συμφέροντα του ενός κράτους μέλους έναντι του άλλου;

Κάθε μία από αυτές τις ερωτήσεις είναι αμφιλεγόμενη.

Υπάρχει μια αντίληψη ότι αυτός ο ευρωπαϊκός εποπτικός ρόλος μπορεί να δοθεί στην ΕΚΤ, αλλά αυτό δεν θα είναι εύκολο. Η υπάρχουσα συνθήκη αναφέρει ότι η ΕΚΤ ενδεχομένως να αναλάβει «ειδικές ευθύνες… που θα αφορούν στρατηγικές σχετικές με την ορθή επόπτευση των τραπεζών». Είναι μάλλον τραβηγμένο να επενδύσουμε στην κρίσιμη λέξη «στρατηγικές» όλα τα παρεπόμενα της λήψης εποπτικών αποφάσεων και της εφαρμογής τους στα δικαστήρια.

Η πρόσφατη συζήτηση στη Βρετανία σχετικά με τον ρόλο της Τράπεζας της Αγγλίας μας θυμίζει επίσης ότι ο συνδυασμός κάτω από την ίδια στέγη της ευθύνης επόπτευσης τραπεζών και του καθορισμού νομισματικής πολιτικής, όπως προτείνεται και για την ΕΚΤ, είναι πολύ σπάνιος στις προηγμένες χώρες. Μόνο στις ΗΠΑ η Fed πλησιάζει κάπως, αλλά ακόμη κι εκεί οι εποπτικές ευθύνες εκτελούνται μέσα από ξεχωριστές διοικητικές δομές και σε συνεργασία με μια σειρά άλλες ρυθμιστικές αρχές.

Γι’ αυτό οι νομικές, οι πολιτικές και οι θεσμικές προκλήσεις της μεταστροφής από την εθνική στην υπερεθνική εποπτεία είναι τεράστιες και χρειάζονται χρόνια για να επιλυθούν, κι όχι μήνες.

Εν τω μεταξύ, ακούγεται πιο πρακτικό να χτίσουμε πάνω σε υπάρχουσες συμφωνίες για να αντιμετωπιστούν οι άμεσες ανάγκες. Η μεγαλύτερη ανεπίσημη συμμετοχή των πιστωτριών κυβερνήσεων στην επόπτευση τραπεζών, οι οποίες προκαλούν ανησυχίες, ενώ παραμένουν οι νομικές και οι πολιτικές ευθύνες στα κράτη μέλη, ίσως είναι ένας τρόπος να προχωρήσει το θέμα.

Ένας άλλος ίσως είναι να εμπλακεί το European Systemic Risk Board, του οποίου οι εξουσίες μένουν αχρησιμοποίητες, πολύ πιο σοβαρά στην παροχή συστάσεων προς τις τράπεζες.

Όμως, η μεταφορά της επίσημης ευθύνης για μεμονωμένες τράπεζες, τους εργαζομένους και τους πολλούς μετόχους από τα δοκιμασμένα και ανθεκτικά εθνικά δικαστικά συστήματα, τα οποία λογοδοτούν σε εθνικά κοινοβούλια, είναι ένα τεράστιο βήμα, που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ελαφρά. Αυτό το έργο έχει στόχο να βοηθήσει να επιλυθεί η κρίση, αλλά θα χρειαστεί χρόνος για να μπουν όλα τα στοιχεία στη σωστή θέση. Οι πολίτες της Ευρώπης δεν χρειάζονται παραπάνω μπέρδεμα.

Ο αρθρογράφος είναι πρώην μέλος της Επιτροπής Τραπεζικής Εποπτείας της ΕΚΤ και εκ των συγγραφέων του έργου «Global Financial Regulation: The Essential Guide».

To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation