«Εσείς έχετε τα ρολόγια, εμείς όμως έχουμε τον χρόνο», φέρεται να είχαν πει οι Ταλιμπάν στους Αμερικανούς κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αφγανιστάν. Ενός πολέμου που κράτησε 20 χρόνια και κατέληξε με την αποχώρηση των ΗΠΑ και την επαναφορά του θεοκρατικού καθεστώτος.

Η φράση αυτή ηχεί αναπόφευκτα επίκαιρη σήμερα, στις αίθουσες του Πενταγώνου και της Ουάσιγκτον. Διότι τα τρία χρονόμετρα που είχαμε επισημάνει στο σημείωμα της 9ης Μαρτίου -οι οικονομικές επιπτώσεις, η πολιτική πίεση και η στρατιωτική εξάντληση- χτυπούν ήδη συναγερμό για τις ΗΠΑ και για τη θέση τους στην κορυφή του διεθνούς συστήματος.

«Ο κύβος ερρίφθη», είπε πριν από περίπου 2.000 χρόνια ο Ιούλιος Καίσαρας, διαβαίνοντας τον ποταμό Ρουβίκωνα. Η φράση του ταιριάζει απόλυτα σε όσα συμβαίνουν αυτό το διάστημα στον Περσικό Κόλπο. Η ζαριά που έριξαν Τραμπ και Νετανιάχου δεν έχει εύκολη επιστροφή.

Αν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν η θρυαλλίδα που έφερε στο προσκήνιο τις αλλαγές στις παγκόσμιες ισορροπίες, ο πόλεμος στον Περσικό εξελίσσεται στην κρίσιμη καμπή που μπορεί να καθορίσει τη μορφή που αυτές θα λάβουν.

Πίσω από τα πρωτοσέλιδα για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις οικονομικές συνέπειες, κρύβονται οι αιτίες που καθιστούν δυσχερή την εύρεση συμβιβαστικής λύσης.

Στη 17η μέρα του πολέμου στον Περσικό, οι ΗΠΑ δαπανούν ποσό που φτάνει περίπου το 1,5 δισ. δολάρια ημερησίως, χωρίς να επιτυγχάνουν ούτε κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος ούτε διάθεση υποταγής, ενώ η τιμή του πετρελαίου έχει αυξηθεί πάνω από 40%. Αμφότερες οι πλευρές βρίσκονται σε στρατηγικό αδιέξοδο που τις ωθεί σε κλιμάκωση πριν από οποιαδήποτε αποκλιμάκωση, με σειρά κρίσιμων «αγνώστων Χ» -από το ιρανικό πυραυλικό οπλοστάσιο ως τον ρόλο εφεδρείας των Χούθι- να καθορίζουν εάν η σύρραξη θα εξελιχθεί σε «βάλτο» με παγκόσμιες συνέπειες.

Η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν αντιμετωπίζει τρία κρίσιμα «χρονόμετρα» -οικονομικές επιπτώσεις, εσωτερική πολιτική πίεση και στρατιωτική εξάντληση-, που θέτουν σε αμφιβολία τον στόχο για πλήρη εξουδετέρωση της ιρανικής απειλής. Μια παρατεταμένη σύγκρουση κινδυνεύει να επαναλάβει τα στρατηγικά λάθη του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», δίνοντας καθοριστικό πλεονέκτημα στην Κίνα και υπονομεύοντας περισσότερο τη θέση των ΗΠΑ ως μοναδικής στρατιωτικής υπερδύναμης.

«Οι τακτικές χωρίς στρατηγική είναι θόρυβος πριν από την ήττα», φέρεται να είχε πει, πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια, ο Κινέζος στρατηγός και φιλόσοφος του πολέμου Σουν Τσου.

Η επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του Ιράν εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τους πραγματικούς στόχους των ΗΠΑ -από περιορισμένο πλήγμα αποδυνάμωσης έως πλήρη αλλαγή καθεστώτος, αυξάνοντας αντιστοίχως και τα ρίσκα. Οι «ακούσιες συνέπειες» της σύρραξης, από την έμμεση ενίσχυση της Ρωσίας και της Κίνας έως μια κούρσα πυρηνικού εξοπλισμού μεσαίων δυνάμεων, ενδέχεται να αποδειχθούν σημαντικές, πέρα από την ίδια την έκβαση της στρατιωτικής επιχείρησης.

«Ποτέ μην ξεκινάς κάτι που δεν μπορείς να τελειώσεις», λέει το γνωστό απόφθεγμα που έχει βρει πολλές φορές εφαρμογή στις σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.