Γιώργος Παπανικολάου

Διευθυντής του Euro2day.gr και της Media2day, σκοπευτής, σύζυγος και πατέρας. Στο χρόνο που περισσεύει, σκέφτομαι, συζητάω και διαβάζω, όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά.

Αποποίηση ευθυνών

Σε πολύ μεγάλο βαθμό, από όσα διαδραματίζονται το τελευταίο διάστημα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα κριθεί και η δυνατότητα της Ελλάδας να στηρίξει την οικονομία της ενάντια στην, κατά τα φαινόμενα, χειρότερη οικονομική κρίση που έχει ξεσπάσει μεταπολεμικά στη Γηραιά Ήπειρο.

Μπορεί οι προβολείς της δημοσιότητας να είναι αυτή τη φορά στραμμένοι περισσότερο στην Ιταλία και δευτερευόντως την Ισπανία, ωστόσο η οικονομία της Ελλάδας είναι εκείνη που αναμένεται να υποστεί τις μεγαλύτερες ζημίες, εκείνη που προέρχεται από μια βαθιά κρίση δεκαετίας. Και είναι η Ελλάδα, η χώρα που έχει ήδη το μεγαλύτερο ποσοστό χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ της, ένα χρέος που από πολλές πλευρές την έχει καταστήσει «όμηρο» των εταίρων της. Κι αν πιστέψουμε το ΔΝΤ, αναμένεται να φτάσει λόγω πανδημίας στο εξωπραγματικό 200%.

Οι πρόσφατες απολογητικές δηλώσεις της Γερμανίδας προέδρου της Κομισιόν απέναντι στον ιταλικό λαό φανέρωσε την ανησυχία στη γραφειοκρατία των Βρυξελλών αλλά και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, για το κλίμα που έχει διαμορφωθεί στην Ιταλία από την έλλειψη αλληλεγγύης, κι όχι άδικα.

Ωστόσο οι… συγγνώμες δεν θα κρατήσουν στο ευρώ την Ιταλία. «Τα λόγια είναι φτηνά», λέει μια αγγλοσαξονική παροιμία, που φαίνεται να ταιριάζει γάντι στην περίπτωση. Χρειάζονται έμπρακτες κινήσεις, από την πλευρά των βόρειων κρατών της Ευρώπης, προκειμένου να συγκρατηθεί το κύμα ευρωσκεπτικισμού που έχει ξεσπάσει στην Ιταλία.

Φωτιά σε κάθε λογής σενάρια για την επόμενη μέρα του κόσμου έχουν βάλει οι πρωτοφανούς κλίμακας συνέπειες της πανδημίας, τόσο από υγειονομικής όσο και από κοινωνικής και οικονομικής απόψεως.

Ορισμένοι έσπευσαν να μιλήσουν για το τέλος του νεοφιλελευθερισμού και την επάνοδο του κράτους στο προσκήνιο, για τη μείωση των ανισοτήτων, την προστασία των εργαζομένων και την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, που θα επιφέρει η κρίση της πανδημίας. Ακόμη και για μερική διαγραφή χρεών, σε μια διεθνή διαδικασία.

Το κακό με τον κορωνοϊό είναι ότι έχει πολύ υψηλή μεταδοτικότητα, το καλό -δεδομένων των συνθηκών- ότι έχει σχετικά χαμηλή θνησιμότητα. Παρ' όλα αυτά έχει ήδη προκαλέσει εκατόμβες θυμάτων σε διάφορες μεγαλουπόλεις και χώρες, κι έχει «παγώσει» την οικονομική δραστηριότητα στο μεγαλύτερο μέρος της υδρογείου, προκαλώντας ανυπολόγιστη οικονομική ζημία, τόσο στον ανεπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Πόσο χειρότερα θα ήταν τα πράγματα, αν το ποσοστό θνησιμότητας ήταν μεγαλύτερο; Αυτή η σκέψη, όσο δυσάρεστη και ανατριχιαστική κι αν είναι, δεν αποτελεί τη μόνη διάσταση που πρέπει να προσέξουν εφεξής οι σύγχρονες κοινωνίες.

O τίτλος του σημερινού σημειώματος φαντάζει εντυπωσιακός, δεν είναι όμως παρά μια παράφραση της δήλωσης που έκανε το περασμένο Σάββατο ο Ζακ Ντελόρ, πρώην πρόεδρος της Κομισιόν, ότι «η έλλειψη αλληλεγγύης κάνει την Ευρωπαϊκή Ένωση να διατρέχει θανάσιμο κίνδυνο». Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.

Οι συνέπειες της πανδημίας είναι απλώς η αιτία. Όλα όμως ξεκινούν από το «ευρώ». Από τη νομισματική ένωση, που σε αυτή τη συγκυρία, καθιστά όλες τις χώρες που μετέχουν σε αυτό εξαρτώμενες από την ΕΚΤ, την ισοτιμία του με τα άλλα νομίσματα αλλά και από συλλογικούς οργανισμούς, όπως ο ESM και η Κομισιόν.

v