Μόλις μία εβδομάδα πέρασε από το σημείωμα της στήλης «Ο Τραμπ, η Ουκρανία και το ζοφερό μέλλον της Ευρώπης», που έθιξε την αυτοπαγίδευση της ΕΕ στην Ουκρανία, αλλά και τη φανερή διάθεση της διοίκησης Τραμπ να αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, στην Ευρώπη και ανά τον κόσμο, προς όφελος των ΗΠΑ. Αυτή τη φορά, η επιβεβαίωση ήρθε σχεδόν ακαριαία.

Ίσως η πιο αποκαλυπτική δήλωση για την κατάσταση που επικρατεί πλέον στις βορειοευρωπαϊκές πρωτεύουσες έγινε προ ολίγων ημερών από την Κάγια Κάλας, σε κλειστό κύκλο ευρωβουλευτών. Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ σε θέματα εξωτερικής πολιτικής είπε αστειευόμενη ότι μέχρι τώρα πίνει ελάχιστα, «αλλά με την κατάσταση που επικρατεί στον κόσμο, ίσως τώρα είναι η ώρα να το ρίξω στο ποτό».

Σκοπός του ΝΑΤΟ, είχε πει ο πρώτος του γενικός γραμματέας, ο Βρετανός λόρδος Χάστινγκς Ισμέι, είναι «να κρατά τους Ρώσους έξω, τους Αμερικανούς μέσα και τους Γερμανούς κάτω».

Πολλά βεβαίως άλλαξαν από τότε. Η Σοβιετική Ένωση και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας κατέρρευσαν, η Γερμανία επανενώθηκε, ακόμη και η «Pax Americana», την οποία υπηρέτησε το ΝΑΤΟ στη Σερβία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στη Λιβύη, έλαβε τέλος.

Αυτό που δεν φαίνεται να έχουν αντιληφθεί οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι ότι η τακτική του Τραμπ σήμερα, απέναντι στην Ευρώπη, θα μπορούσε επίσης να περιγραφεί με μια παράφραση της ρήσης του προ πολλού αποθανόντος λόρδου:

Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ανάδυση της τεχνητής νοημοσύνης, έως την αύξηση της έντασης στα πολιτικά συστήματα, την απότομη αλλαγή οικονομικών συνθηκών στη Δύση και την επανεκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, η τετραετία που μόλις έκλεισε, ήταν γεμάτη ανατροπές.

Η επόμενη, όμως, που ξεκινά τώρα, είναι εκείνη που αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα megatrends των επόμενων δεκαετιών, πιθανώς και ολόκληρου του αιώνα.

Έχει συμβεί και στο παρελθόν, με χρονικά διαστήματα που καθόρισαν εξελίξεις δεκαετιών, όπως το διάστημα 1939-1943 (κατάρρευση του διεθνούς συστήματος και αναδόμησή του μέσω ολοκληρωτικού παγκόσμιου πολέμου) και το διάστημα 1989-1992 (κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, επικράτηση της δυτικής διεθνούς τάξης, υπογραφή της συμφωνίας του Μάαστριχτ για την ΕΕ).

Το τελευταίο διάστημα υπήρξε ένας έντονος και ενδιαφέρων δημόσιος διάλογος, επειδή το κρατικό ΕΚΚΟΜΕΔ απέσυρε τη χρηματοδότησή του σε ένα ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ, με τη δημοσιογραφική επιμέλεια του Αλέξη Παπαχελά, το οποίο θα περιελάμβανε συνέντευξη του Δημήτρη Κουφοντίνα και άλλων φυλακισμένων τρομοκρατών.

Η δημοσίευση τέτοιων συνεντεύξεων δεν βρίσκεται εκτός του σύγχρονου «δυτικού πολιτισμού». Υπάρχουν πολλά προηγούμενα και μάλιστα για χειρότερες περιπτώσεις. Με περιβόητους serial killers, οι οποίοι σκότωναν απλώς επειδή αυτό τούς ικανοποιούσε, χωρίς οποιαδήποτε απόπειρα πολιτικής αιτιολόγησης.

Η ιδιότυπη σύγκρουση της Ευρώπης με τον πρόεδρο Τραμπ και οι εξαγγελίες τεράστιων αμυντικών δαπανών, αμφότερα με επίκεντρο την Ουκρανία, παρουσιάζονται από το βορειοευρωπαϊκό κατεστημένο ως «βήματα» για τη στρατηγική αυτονόμηση της Ευρώπης.

Ομοίως, τα τερτίπια με τις συνθήκες, τα οποία χρησιμοποιεί η Κομισιόν, μέσω του άρθρου 122 (1), για να δοθούν ρωσικά χρήματα ως βοήθεια στην Ουκρανία και η επακόλουθη αντικατάσταση του βέτο με πλειοψηφικούς μηχανισμούς, παρουσιάζονται ως προσπάθεια για τη δημιουργία μιας πιο ενωμένης Ευρώπης, μεταξύ «προθύμων».