Γιώργος Παπανικολάου

Διευθυντής του Euro2day.gr και της Media2day, σκοπευτής, σύζυγος και πατέρας. Στο χρόνο που περισσεύει, σκέφτομαι, συζητάω και διαβάζω, όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά.

Αποποίηση ευθυνών

Για μια ακόμη χρονιά, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν ένα εξαιρετικά δυσάρεστο γεγονός: Η φοροδιαφυγή και η παραοικονομία ζουν και βασιλεύουν, ενδεχομένως δε να διογκώνονται σημαντικά, χρόνο με τον χρόνο, παρά τις προσπάθειες περί του αντιθέτου.

Παρότι τα τελευταία χρόνια το ΑΕΠ αυξάνεται και η εγχώρια κατανάλωση επίσης, τα συνολικά εισοδήματα που δηλώνονται, μειώνονται χρόνο με τον χρόνο! Από 76 δισ. ευρώ το 2014, σε 73,6 δισ. ευρώ το 2017. Κι αυτό όταν μία μόνο κατηγορία -το μαντέψατε ίσως-, οι μισθωτοί και συνταξιούχοι, που δεν έχουν προφανώς μεγάλα περιθώρια φοροδιαφυγής, εμφανίζουν στο ίδιο διάστημα αύξηση εισοδημάτων, ενώ ελαφρά αύξηση παρουσιάζουν και τα εισοδήματα από ακίνητα.

Η έρευνα της Grant Τhornton σε 8.000 ελληνικές επιχειρήσεις, που δημοσιοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, περιλαμβάνει ορισμένα εξαιρετικά ενδιαφέροντα αλλά και δυσάρεστα στοιχεία, τα οποία δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητα.

Κορυφαίο μεταξύ αυτών, κατά την άποψη του υπογράφοντος, είναι η έλλειψη εκσυγχρονισμού στην επιχειρηματική «κουλτούρα», διότι όπως είναι προφανές, αν μια επιχείρηση επιμένει σε παραδοσιακές πρακτικές λειτουργίας και σε ξεπερασμένες αντιλήψεις, δύσκολα μπορεί να «κατανοήσει», να υιοθετήσει και άρα να εφαρμόσει αποτελεσματικά καινοτομίες, στο φάσμα των δραστηριοτήτων της. Διόλου παράξενο λοιπόν, που τόσο η καινοτομία όσο και η επένδυση σε ανθρώπινο κεφάλαιο και δυναμικό εμφανίζονται χαμηλά στην κλίμακα προτεραιοτήτων της πλειονότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Οι μεταρρυθμίσεις στο θεσμικό πλαίσιο, η αύξηση της χρηματοδότησης, η μείωση των φόρων, όλα αυτά είναι στοιχεία, χιλιοειπωμένα στον οικονομικό Τύπο, που αναμφίβολα υποβοηθούν την επιχειρηματικότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Μέχρι στιγμής, όμως, ελάχιστες αναφορές γίνονται σε έναν άυλο ποιοτικό παράγοντα, που ίσως παίζει και τον πλέον σημαντικό ρόλο, σε μια χώρα που πασχίζει να επανέλθει σε καθεστώς υγιούς και διατηρήσιμης ανάπτυξης, την ώρα που διεθνώς συντελούνται ταχύτατες και ριζικές αλλαγές.

Στην πολιτική -κι όχι μόνον την ελληνική- έχει καθιερωθεί ο ορίζοντας της 4ετίας, το πολύ. Οι «καυτές πατάτες» αποφεύγονται όσο αυτό είναι δυνατό, με σκοπό «να κόψει τον λαιμό του» ο… επόμενος. Για το «κόμμα», αυτό που έχει σημασία δεν είναι να λυθούν προβλήματα με μακροπρόθεσμες βιώσιμες λύσεις, αλλά ναι κερδηθούν πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη, ή έστω να μην καταγραφούν απώλειες. Οι εξαιρέσεις αποτελούν σπάνιο, πολύ σπάνιο φαινόμενο.

Στον χώρο των επιχειρήσεων, το τοπίο είναι αντίστοιχο. Σε αυτή την περίπτωση, το «να ωφεληθούμε εδώ και τώρα» είναι ακόμη πιο έντονο στο εξωτερικό, καθώς εκεί υπάρχουν περισσότερες πολυμετοχικές εταιρείες, στις οποίες ο μάνατζερ δεν είναι και ιδιοκτήτης, να έχει στο νου του και το τι θα γίνει με την περιουσία του αργότερα. Σημασία έχει η πρόσκαιρη επιτυχία και τα παχυλά bonus στο τέλος του χρόνου, πολύ συχνά με τα περίφημα stock options.

Έχουν περάσει περίπου 10 μήνες από τότε που έσκασε η βόμβα των καταγγελιών της QCM για τα Folli Follie, κι ενώ επίκεινται πρόσθετες ποινικές διώξεις για τους μεγαλομετόχους και διοικητές της εταιρείας (δηλαδή την οικογένεια Κουτσολιούτσου και στενούς της συνεργάτες), ένα καυτό ερώτημα έχει μείνει αναπάντητο.

Πώς ο δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος της Folli Follie, δηλαδή ο μεγάλος κινεζικός όμιλος Fosun, που διέθετε υψηλόβαθμη εκπροσώπηση στο διοικητικό συμβούλιο, δεν κατάλαβε τίποτε για την απάτη διαρκείας που συντελείτο;

v