Συνέντευξη Τύπου έδωσε σήμερα η διοίκηση του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του 15ου εθνικού συνεδρίου, με θέμα «Ενέργεια και Ανάπτυξη».

Ο πρόεδρος του ΙΕΝΕ Δρ Ιωάννης Δεσύπρης αναφέρθηκε στα παράδοξα, όπως τα χαρακτήρισε, της αγοράς ενέργειας. Σε καθημερινή λειτουργία βρίσκονται, όπως είπε, μονάδες παλαιές και ρυπογόνες με πολύ χαμηλή απόδοση, οι οποίες εκτοπίζουν τη λειτουργία μονάδων τελευταίας τεχνολογίας, με υψηλή απόδοση. Πώς είναι δυνατόν, διερωτήθηκε ο ίδιος, να υφίστανται οικονομική ζημία και οι καινούριοι παραγωγοί και οι καινούριοι έμποροι λιανικής;

Ποιος κερδίζει; Πώς γίνεται, επισήμανε ο κ. Δεσύπρης, σε εποχή χαμηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και μεγάλης οικονομικής κρίσης οι καταναλωτές υψηλής τάσης, χωρίς τους οποίους δεν θα λειτουργούσαν οι λιγνιτικές μονάδες το βράδυ, ή στις ώρες χαμηλής ζήτησης, να υπερχρεώνονται σε ηλεκτρικό ρεύμα;

Ο πρόεδρος του ΙΕΝΕ, εξάλλου, υπογράμμισε ότι το τρίτο ενεργειακό πακέτο της Ε.Ε. για το φυσικό αέριο κωδικοποιεί μερικά θεμελιώδη αξιώματα για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, όπως, μεταξύ άλλων, τις ζώνες εισόδου-εξόδου για τα συστήματα μεταφοράς και την εξισορρόπηση φορτίου, βασισμένου στην αγορά. Είναι προφανές, τόνισε ο κ. Δεσύπρης, ότι οδηγούμαστε σε ένα σύστημα κοστολόγησης της μεταφοράς του αερίου βασισμένο στην είσοδο και την έξοδο του αερίου.
 
Ο ίδιος επισήμανε ορισμένα σημεία του Κώδικα Αερίου, τα οποία χρειάζονται εκσυγχρονισμό. Αναφέρθηκε ακόμη στην πίεση που ασκεί η αυξημένη κατανάλωση του LNG στην τιμολόγηση του αερίου αγωγού.

Την ανάγκη να διαφυλαχθεί η ανεξαρτησία του Διαχειριστή Ηλεκτρικής Ενέργειας επισήμανε ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΕΝΕ καθηγητής Παντελής Κάπρος. Η συντριπτική πλειοψηφία των ομιλητών του 15ου συνεδρίου του ΙΕΝΕ, είπε ο κ. Κάπρος, τάχθηκε υπέρ της εφαρμογής του ιδιοκτησιακού διαχωρισμού για τα συστήματα μεταφοράς, είτε άμεσα, είτε στο ορατό μέλλον.

Η σημερινή χονδρεμπορική αγορά και η λιανική αγορά, ανέφερε ο κ. Κάπρος, λειτουργούν με πολλές και σοβαρές στρεβλώσεις. Οι μονάδες ηλεκτρισμού με φυσικό αέριο, που είναι οι πιο σύγχρονες και αποδοτικές, ζημιώνουν από τη χονδρεμπορική αγορά, γεγονός που αποδίδεται στις στρεβλώσεις της αγοράς και όχι στην ανταγωνιστικότητα τους.

Για να μπορέσει να υπάρξει υγιής ανταγωνισμός στο λιανικό εμπόριο πρέπει οι ανεξάρτητοι προμηθευτές να αποκτήσουν πρόσβαση στο φυσικό αέριο, αλλά και σε ενέργεια από μονάδες βάσης και μονάδες αιχμής. Η σημερινή κατάσταση στο λιανεμπόριο είναι απόλυτα ασταθής.

Επομένως, κατέληξε ο κ. Κάπρος, οι συζητήσεις που γίνονται για να δοθεί πρόσβαση τρίτων στη λιγνιτική παραγωγή πρέπει να γίνουν με διαφανή τρόπο και με μακροχρόνια προοπτική, που να διασφαλίζει υγιή ανταγωνισμό, λαμβάνοντας υπόψη και τις επενδύσεις που έγιναν από την ιδιωτική ηλεκτροπαραγωγή στην Ελλάδα.

Στις ΑΠΕ αναφέρθηκε από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας του ΙΕΝΕ Ιωάννης Χατζηβασιλειάδης. Ο στόχος του 40% για τη διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή το 2020, που έχει τεθεί από την κυβέρνηση, πρέπει να επανεκτιμηθεί, είπε, όπως, επίσης, και η μίξη των ΑΠΕ γι αυτόν το στόχο, όπως αναφέρεται στο σχέδιο δράσης που εστάλη στις Βρυξέλλες.

Αυτός ο πολύ φιλόδοξος στόχος, τόνισε ο κ. Χατζηβασιλειάδης, σημαίνει υπερτριπλασιασμό της σημερινής συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτρική ενέργεια κατά τα επόμενα 10 χρόνια. Θα χρειασθούμε επενδύσεις σε δίκτυα της τάξεως των 4,5 δισ. ευρώ, ποσό που είναι υπερδιπλάσιο της σημερινής αξίας των δικτύων που έκανε η ΔΕΗ σε όλη τη διαδρομή της. Επιπλέον, θα χρειασθούν μονάδες αντλητικές και ευέλικτες μονάδες φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου, για τα οποία δεν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο.

Τα βασικότερα προβλήματα, όμως, που θα παρουσιασθούν είναι στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, γιατί η διείσδυση του 40% σημαίνει μια μεγάλη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, που θα διέπεται από το ισχύον τιμολόγιο της αγοράς των ΑΠΕ για τα επόμενα 20-25 χρόνια. Δηλαδή, μπορεί να παρουσιάζονται πολλές ημέρες το χρόνο μηδενική ΟΤΣ και ενδεχομένως, αρνητική.

Ο άλλος σημαντικός παράγοντας που δεν έχει εκτιμηθεί ακόμη είναι η επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος από αυτό το φιλόδοξο στόχο, με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Επομένως, η πρόταση μας είναι, επανεκτίμηση αυτού του στόχου, η μελέτη του εθνικού συστήματος για εφικτή διείσδυση των ΑΠΕ στον ηλεκτρικό τομέα και η αναπροσαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Τέλος, o Αντιπρόεδρος & Γενικός Δ/ντής του ΙΕΝΕ κ. Κωστής Σταμπολής, σχολιάζοντας τις τελευταίες εξελίξεις στην Ελληνική Ενεργειακή Αγορά, παρατήρησε ότι « δυστυχώς παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν συντελεσθεί τα τελευταία χρόνια, η σημερινή αρνητική οικονομική συγκυρία στον τόπο μας και η εσωστρέφεια που χαρακτηρίζει την κυβέρνηση υπό το βάρος διαχείρισης της παρούσας κρίσης, οδηγούν πολλές ενεργειακές επιχειρήσεις να στραφούν στο εξωτερικό.
 
Έτσι Ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν και χρηματοδοτούν έρευνες για κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Αίγυπτο, έχουν αναλάβει την κατασκευή αιολικών πάρκων σε Πολωνία, Βουλγαρία και Τουρκία, υδροηλεκτρικά έργα στην Αλβανία και κατασκευή μεγάλων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής σε Συρία, Ρουμανία και Τουρκία. Αυτά είναι μόνο λίγα από τα projects που εμπλέκονται σήμερα και χρηματοδοτούν Ελληνικές εταιρείας του ενεργειακού τομέα.

Αυτό αναδεικνύει την εκπληκτική προσαρμοστικότητα, εξωστρέφεια και δυναμική του κλάδου, παράγοντες οι οποίοι μπορούν ν’ αξιοποιηθούν από την πολιτεία για εγχώριες επενδύσεις όταν εξασφαλισθούν ομαλές συνθήκες λειτουργίας του κράτους».

Οι εργασίες του 15ου συνεδρίου, που διοργάνωσε το ΙΕΝΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ολοκληρώθηκαν με πολύ μεγάλη επιτυχία, με πάνω από 300 συνέδρους και ομιλίες εκπροσώπων του ελληνικού και ευρωπαϊκού ενεργειακού τομέα.

Ανάμεσα στα θέματα που απασχόλησαν τις εργασίες του συνεδρίου ήταν, η νέα ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική, η χρηματοδότηση ενεργειακών υποδομών στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης, η ημερήσια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το άνοιγμα της αγοράς φυσικού αερίου, τα δίκτυα και οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, η περιφερειακή διάσταση της ενεργειακής αγοράς, η διεθνής σκηνή, ο οδικός χάρτης για το 2020 και οι κρίσιμες επενδύσεις και τεχνολογίες.

Από αύριο, εξάλλου και ως τις 27 Νοεμβρίου, θα πραγματοποιηθεί η Επιχειρηματική Συνάντηση «Ενέργεια Β2Β», στο συνεδριακό κέντρο της Εθνικής Ασφαλιστικής (Λεωφόρου Συγγρού 103-105), με τη συμμετοχή γνωστών ενεργειακών εταιριών και επαγγελματικών συνδέσμων του κλάδου.