Μέσα σε λιγότερο από 15 μέρες παρουσίας του στο υπουργείο Οικονομικών, ο κ. Ευάγγ. Βενιζέλος έχει προχωρήσει σε αλλεπάλληλες αλλαγές των μέτρων, ώστε από τη μία πλευρά να ικανοποιήσει τους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος και από την άλλη να εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη της τρόικας για τις προωθούμενες αλλαγές.

Στις 17 Ιουνίου, ο κ. Βενιζέλος ανέλαβε τα ηνία του υπουργείου από τον κ. Γ. Παπακωνσταντίνου. Κατά την αποχώρησή του ο κ. Παπακωνσταντίνου είχε αφήσει παρακαταθήκη την επιβολή έκτακτης εισφοράς στα εισοδήματα, την επιβολή ειδικού τέλους στα ακίνητα, ενώ είχε διαγράψει από τον κατάλογο των μέτρων τη μείωση του αφορολόγητου ορίου.

Ο κ. Βενιζέλος φέρεται να υποσχέθηκε στους βουλευτές ότι θα προχωρήσουν η γρηγορότερη εκταμίευση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ για την τόνωση της ανάπτυξης, η επανεξέταση του φορολογικού συστήματος με την πιθανή μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ και τη μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις επιχειρήσεις (που έτσι κι αλλιώς θα γινόταν τον Σεπτέμβριο), καθώς και η ενεργή δραστηριοποίηση του μηχανισμού για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ώστε να πληρώσουν κι αυτοί που πρέπει να πληρώσουν.

Πέραν αυτών, ο κ. Βενιζέλος, στις 23 Ιουνίου, αφού έχει ξανανοίξει τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και έχει περάσει από το υπουργικό συμβούλιο τα νέα μέτρα, παραθέτει συνέντευξη Τύπου όπου ανακοινώνει τις πρώτες αλλαγές, σε σχέση με το πακέτο Παπακωνσταντίνου.

Σε αυτές περιλαμβάνονται:

1. Η μείωση του αφορολόγητου ορίου από τις 12.000 ευρώ στις 8.000 ευρώ. Το κλιμάκιο εισοδήματος από τις 8.000 - 12.000 ευρώ που σήμερα είναι αφορολόγητο θα φορολογείται με συντελεστή 10%. Το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ διατηρείται για νέους εργαζομένους ηλικίας μέχρι 30 ετών και συνταξιούχους άνω των 65 ετών, με ετήσια όμως εισοδήματα μέχρι 12.000 ευρώ, καθώς και για άτομα με ειδικές ανάγκες. Η νέα φορολογική κλίμακα ισχύει για τα εισοδήματα του 2011 που θα δηλωθούν την άνοιξη του 2012.

2. Η επιβολή έκτακτης - μόνιμης εισφοράς, αρχής γενομένης από τα εισοδήματα του 2010. Θα επιβαρυνθούν περισσότεροι από 3.000.000 φορολογούμενοι με εισοδήματα (πραγματικά ή τεκμαρτά) άνω των 12.000 ευρώ. Η εισφορά αλληλεγγύης θα υπολογίζεται με κλιμακωτούς συντελεστές από 1% έως 4% για το σύνολο του εισοδήματος, όταν αυτό υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, ως εξής:
- Από 12.000 - 20.000 ευρώ με συντελεστή 1%. Για παράδειγμα, φορολογούμενος με εισόδημα 15.000 ευρώ θα πληρώσει εισφορά 150 ευρώ (15.000 x 1%).
- Από 20.000 - 50.000 ευρώ με συντελεστή 2%.
- Από 50.000 - 100.000 ευρώ με συντελεστή 3%.
- Άνω των 100.000 ευρώ με συντελεστή 4%.

Μέχρι εδώ, το μέτρο είναι ίδιο με αυτό του κ. Παπακωνσταντίνου. Ωστόσο, ο κ. Βενιζέλος προσθέτει εισφορά 5% επί του συνολικού εισοδήματος για τους βουλευτές, αιρετούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, γενικούς - ειδικούς γραμματείς και διοικητές οργανισμών.

3. Τέλος άσκησης επιτηδεύματος. Επιβάλλεται σε όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες ανεξαρτήτως εισοδήματος. Θα είναι μόνιμο και το ύψος του θα καθορίζεται ανάλογα με την περιοχή όπου ασκείται η επαγγελματική δραστηριότητα. Μεσοσταθμικά θα ανέρχεται σε 300 ευρώ και θα επιβάλλεται πέντε χρόνια μετά την έναρξη επαγγέλματος. Το μέτρο ΔΕΝ θα εφαρμοζόταν από φέτος.

4. Παίρνει πίσω το τέλος στα ακίνητα μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, που είχε ανακοινωθεί από τον κ. Παπακωνανταντίνου.

Την επομένη -24 Ιουνίου- ο κ. Βενιζέλος καταθέτει στη Βουλή τροποποιήσεις στους πίνακες του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος. Από αυτές τις τροποποιήσεις «μαθαίνουμε» ότι:

1. Περικόπτεται περαιτέρω το εφάπαξ των συνταξιούχων κατά 80 δισ. ευρώ.

2. «Φεύγει» ο φόρος στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, που είχε προγραμματίσει ο κ. Παπακωνσταντίνου.

3. Μειώνεται περισσότερο το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 150 εκατ. ευρώ.

Την ίδια μέρα, ο κ. Βενιζέλος δεν καταθέτει τον εφαρμοστικό νόμο, αλλά τον δίνει στη δημοσιότητα. Σε αυτόν περιλαμβάνεται το μέτρο της θέσπισης «πλαφόν» για το όριο των επιστροφών από τις αποδείξεις που έχει προσκομίσει ο κάθε φορολογούμενος, με αναδρομική ισχύ από τα περυσινά εισοδήματα.

Το ίδιο βράδυ, ο κ. Βενιζέλος αναγκάζεται να πάρει πίσω το συγκεκριμένο μέτρο, μετά τις έντονες αντιδράσεις, και να αρχίσει την αναζήτηση μέτρων για να καλύψει την τρύπα των 600 εκατ. ευρώ που δημιούργησε η άρση του παραπάνω μέτρου.

Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκαν τη Δευτέρα -27 Ιουνίου- τα εξής:

1. Η επιβολή τέλους για τους επιτηδευματίες, ύψους 300 ευρώ, για κάθε έναν και για φέτος. Από αυτό το μέτρο αναμένεται αύξηση των εσόδων κατά 300 εκατ. ευρώ.

2. Περαιτέρω μείωση του εφάπαξ των συνταξιούχων κατά 50 εκατ. ευρώ.

3. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 50 εκατ. ευρώ.

4. Περαιτέρω εξοικονόμηση ύψους 50 εκατ. ευρώ από τις καταργήσεις και συγχωνεύσεις φορέων.

5. Περαιτέρω μείωση των επιχορηγήσεων για το ΤΑΠ-ΟΤΕ κατά 50 εκατ. ευρώ.

6. Περαιτέρω μείωση του ΠΔΕ κατά 100 εκατ. ευρώ. Έτσι, η περικοπή του ΠΔΕ για φέτος θα ανέλθει στα 950 εκατ. ευρώ, σε μία χρονιά όπου οι επενδύσεις χρειάζονται όσο ποτέ.

Μετά την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος και μία μέρα πριν ψηφιστεί και ο εφαρμοστικός νόμος -δηλαδή την Τετάρτη 29 Ιουνίου- ο κ. Βενιζέλος ανακοινώνει νέες αλλαγές στα μέτρα:

1. Το αφορολόγητο για τις οικογένειες αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών της κάθε οικογένειας.

2. Αναστέλλονται από την 1η Ιουλίου οι μισθολογικές ωριμάνσεις και προαγωγές στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα.

3. Οι συντάξεις του ΝΑΤ μειώνονται από την 1η Ιουλίου και όχι αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2011.

4. Αυξάνεται περαιτέρω ο φόρος στα «φθηνά» τσιγάρα.

5. Αίρεται το φορολογικό, τραπεζικό, χρηματιστηριακό ή επιχειρηματικό απόρρητο στις περιπτώσεις όπου διενεργείται προκαταρκτική εξέταση ή προανάκριση από την Υποδιεύθυνση Οικονομικής Αστυνομίας.

6. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου του 2013 που θα γίνει η εξίσωση φόρου στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης θα υπάρξει ειδική ρύθμιση και για τους αγρότες (όπως για τους κατοίκους ορεινών περιοχών) προκειμένου να μην επιβαρυνθούν.

7. Το ταμείο των αποκρατικοποιήσεων θα πρέπει να συσταθεί και να τεθεί σε λειτουργία εντός 20 ημερών από την ψήφιση του εφαρμοστικού νόμου, αντί του ενός μήνα που ήταν η προηγούμενη διάταξη.

Χθες, λίγο πριν ξεκινήσει η διαδικασία ψήφισης του εφαρμοστικού νόμου του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, ο κ. Βενιζέλος προχώρησε σε δύο ακόμα σημαντικές αλλαγές:

1. Διατήρηση του αφορολόγητου ορίου των 12.000 ευρώ και για τους συνταξιούχους ανεξαρτήτως ηλικίας με παιδιά με ειδικές ανάγκες.

2. Από το ειδικό τέλος άσκησης ελευθέρου επαγγέλματος και επιτηδεύματος εξαιρούνται οι νέοι (μέχρι 30 ετών) που τελούν υπό καθεστώς εξαρτημένης εργασίας και εικονικά εμφανίζονται τα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς τους ως ελεύθεροι επαγγελματίες.