Απλώνει γεωτρύπανα από Σομαλία μέχρι Πακιστάν η Τουρκία

Τα πόδια της από τη Σομαλία μέχρι το Πακιστάν με γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου θέλει να απλώσει η Τουρκία που εξαγγέλλει νέες ενεργειακές business εντός αλλά και εκτός χώρας μέσα από μια επεκτατική στρατηγική που υπηρετεί τη στόχευση να αναδειχθεί σε κυρίαρχη δύναμη στον μουσουλμανικό κόσμο.

Στη κατεύθυνση που κινείται καιρό τώρα η γείτονα, του να φιλοτεχνήσει την εικόνα ενός παγκόσμιου βεληνεκούς παίκτη και σε μια συγκυρία που ο ανταγωνισμός για τους πόρους του πλανήτη κορυφώνεται, ο τούρκος υπ. Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ περιέγραψε χθες το χάρτη των επενδύσεων για το 2026 που με όχημα τη κρατική εταιρεία Turkish Petroleum (TPAO) περιλαμβάνει ανοίγματα από το Κέρας της Αφρικής μέχρι τις εκβολές του Ινδού ποταμού.

Στο μενού συγκαταλέγονται από το διπλασιασμό της παραγωγής φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα μέχρι νέες έρευνες σε χερσαία σχιστολιθικά κοιτάσματα στη κουρδική περιοχή του Ντιγιάρμπακιρ, και από μια επικείμενη συμφωνία με χώρα του Κόλπου για ένα τεράστιο φωτοβολταϊκό project στη χώρα, μέχρι η πολυαναμενόμενη έναρξη λειτουργίας του πρώτου πυρηνικού σταθμού της χώρας στο Ακούγιου, αξίας 20 δισ. δολαρίων, με ρωσική τεχνογνωσία.

Από το κάδρο δεν λέιπει ο αμερικανικός παράγοντας, τόσο στο μέτωπο των συμβολαίων LNG, όσο και η συνεργασία της TPAO με την ExxonMobil για έρευνες μεταξύ των οποίων και στη Μεσόγειο, πιθανότατα στα μπλοκ της λιβυικής ΑΟΖ.

Σε μια πρώτη ανάγνωση θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για τη συστηματική προσπάθεια της γείτονος να αποτυπώσει την εικόνα της μεγάλης δύναμης και να δημιουργήσει εντυπώσεις καθώς κάποιες από τις εξαγγελίες να ελέγχονται ως μαξιμαλιστικές: Οπως ότι η παραγωγή της TPAO που σήμερα είναι 180.000 βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου και φυσικού αερίου την ημέρα, θα φτάσει στο 1 εκατομμύριο βαρέλια.

Το ίδιο θα μπορούσε κανείς να πει για το πολλαπλασιασμό των ερευνών στη Μαύρη Θάλασσα όπου τα βάθη φτάνουν έως και τα 3.000 μέτρα, άρα και τα κόστη είναι μεγάλα, ενώ μια εξόρυξη σε σχιστολιθικό κοίτασμα, όπως αυτή στο Ντιγιάρμπακιρ απαιτεί τιμές πετρελαίου πάνω από 70 δολάρια, δηλαδή ψηλότερες από τις σημερινές.

Η κόντρα Ισραήλ - Τουρκίας περνά από το Κέρας της Αφρικής

Στη πραγματικότητα ωστόσο οι ανακοινώσεις Μπαιρακτάρ, ειδικά για την εκτός συνόρων στρατηγική της Τουρκίας, όπως στη Σομαλία που έχει από το 2017 τη μεγαλύτερη ξένη στρατιωτική βάση (TURKSOM), αποτελούν συνέχεια του ισχυρού ρόλου που έχει καταφέρει να κτίσει χωρίς «θόρυβο» κατά μήκος του Κόλπου του Αντεν στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, επεκτείνοντας την επιρροή της με πωλήσεις προηγμένων όπλων, όπως τα drones Baykar και Anka, και καλύπτοντας το κενό από την αποχώρηση των γαλλικών στρατευμάτων και τη μικρή πλέον παρουσία των ρωσικών.

Σε αυτή τη πιο κρίσιμη θαλάσσια οδό στον κόσμο που βρίσκεται απέναντι από την Υεμένη όπου διεξάγεται ένας ακόμη ανοικτός πόλεμος μεταξύ των δυνάμεων που υποστηρίζονται αφενός από τα ΗΑΕ και αφετέρου από τη Σαουδική Αραβία, «έβαλε πόδι» το Δεκέμβριο το Ισραήλ, αναγνωρίζοντας τη Σομαλιλάνδη, τη μικρή χώρα των 3,5 εκατ που έχει αποσχιστεί από το 1991 από τη Σομαλία.

Στην ουσία το Ισραήλ, όχι μόνο επιχειρεί να αποκτήσει ένα «μάτι» στις κινήσεις του Ιράν, αλλά κυρίως αποσκοπεί, όπως αναφέρουν οι αναλυτές, να υψώσει ένα ισχυρό ανάχωμα στην διείσδυση της Άγκυρας στην περιοχή, παίρνοντας θέσεις ενόψει κινήσεων, όπως αυτή που εξήγγειλε χθες ο υπουργός Ενέργειας της χώρας για τη πρώτη γεώτρηση στη Σομαλία από το πλωτό γεωτρύπανο «Τσαγρί Μπέη» τον Απρίλιο - Μάιο του 2026.

Η Ελλάδα δεν μένει ανεπηρέαστη

Τα παραπάνω δείχνουν ότι η πόλωση μεταξύ των δύο παικτών, των ισχυρότερων πλέον πόλων εξουσίας στη περιοχή, αποκτά δομικά χαρακτηριστικά όχι μόνο στην άμυνα αλλά και στην ενέργεια.

Και κατά τους αναλυτές, η επεκτατική αυτή στρατηγική της Τουρκίας στην Αφρική, θα ενεργοποιήσει περαιτέρω τα αντανακλαστικά του Ισραήλ για ενίσχυση της συνεργασίας του με τους λιγοστούς συμμάχους του στην Αν. Μεσόγειο, δηλαδή την Ελλάδα και τη Κύπρο.

Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, η Ιερουσαλήμ θα επιδιώξει την εμβάθυνση της συνεργασίας με την Αθήνα και τη Λευκωσία, από τομείς που μπορεί να αφορούν την περαιτέρω αμυντική συνεργασία μέχρι τη πρόταση για κατασκευή του GSI στο σκέλος Ισραήλ - Κύπρος, σε συνέχεια όσων συζητήθηκαν και στη τριμερή Μητσοτάκη -Νετανιάχου - Χριστοδουλίδη το Δεκέμβριο, αναζοπυρώντας στη Τουρκία το γνωστό «σύνδρομο περικύκλωσης».

Στην ίδια λογική είχε υποδεχθεί η Αγκυρα τη θερμή υποδοχή του ηγέτη των ΗΑΕ Μοχάμαντ μπιν Ζαγιέντ στη Λευκωσία, τη συνεργασία Ισραήλ–ΗΑΕ στο Σουδάν, τις παρεμβάσεις του Ισραήλ στη Συρία και το ρόλο των ΗΑΕ στη Λιβύη.

Τώρα τα βλέμματα στρέφονται στην επόμενη συνάντηση του σχήματος «3+1», δηλαδή Ελλάδα- Ισραήλ- Κύπρος μαζί με τις ΗΠΑ, που είναι προγραμματισμένη για τον Απρίλιο στην Ουάσινγκτον.

Τουρκικές έρευνες το 2026 και στο Πακιστάν

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η επεκτατική ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας, ακόμη και αν φαινομενικά κινείται σε μήκη και πλάτη που δεν συνδέονται με αμιγώς ελληνικά συμφέροντα, δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορη την Αθήνα.

Το πλάνο του 2026 περιλαμβάνει και γεωτρήσεις σε τρία offshore οικόπεδα στα ανοικτά των εκβολών του Ινδού Ποταμού, σε συνέχεια της συμφωνίας που είχε υπογράψει τον Οκτώβριο η κρατική Pakistan Petroleum Limited (PPL) με τη TPOC (Turkish Petroleum Overseas Company) θυγατρική της κρατικής τουρκικής εταιρείας.

Εκτιμάται ότι οι γεωτρήσεις θα γίνουν από το στόλο της ΤΡΑΟ που τα τελευταία χρόνια έχει μεγεθυνθεί, καθώς έχουν αγοραστεί, όχι μόνο ερευνητικά πλοία (όπως τα γνωστά στην ελληνική κοινή γνώμη «Ορούτς Ρέις» και «Μπαρμπαρός»), αλλά και πλωτές πλατφόρμες γεώτρησης (όπως το «Κανουνί» και το «Φατίχ»).

Στο ερώτημα γιατί οι συγκεκριμένες τουρκικές έρευνες πρέπει να ενδιαφέρουν την ελληνική πλευρά, η απάντηση θα μπορούσε να συνδέεται και με την ευρύτερη στρατηγική συνεργασία που θέλει να αναπτύξει η Αθήνα με χώρες όπως η Ινδία, η οποία δεν αντιμετωπίζει θετικά τη διαρκώς επεκτεινόμενη τουρκική παρουσία στο Πακιστάν.