Σχέδια για την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, καταρτίζουν οι αμερικανικές και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ και πηγές που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές διαβουλεύσεις, όπως αποκαλύπτουν οι New York Times.
Οι σχεδιασμοί προβλέπουν μια σύντομη αλλά εντατική επιχείρηση, με πιθανούς στόχους τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, καθώς και το οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών της χώρας. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένας νέος μεγάλος γύρος επιθέσεων θα μπορούσε να επιφέρει τόσο ισχυρό πλήγμα στην ιρανική οικονομία, ώστε να αναγκάσει την Τεχεράνη να προχωρήσει σε διπλωματικές παραχωρήσεις.
Ωστόσο, η απόφαση για την έναρξη νέων επιχειρήσεων δεν έχει ληφθεί. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα αναβάλει ή ακυρώσει σχέδια επανόδου σε εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, ακόμη και αυτόν τον μήνα, όταν οι δύο στρατοί βρίσκονταν κοντά στην έναρξη νέας επίθεσης.
Στο στόχαστρο οι πυρηνικές εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν εντείνει τις ασκήσεις τους, πραγματοποιώντας πτήσεις πάνω από το Ιράκ για την εξάσκηση σε ελιγμούς προσβολής στόχων. Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με αντικείμενο τις πιθανές νέες επιθέσεις.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα πυρηνικά προγράμματα του Ιράν. Μεταξύ των πιθανών στόχων βρίσκεται η υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση Pickaxe Mountain, την οποία οι Ιρανοί αποκαλούν Kooh Kolang.
Ο Τραμπ δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο χρήσης της βόμβας GBU-43/B MOAB, βάρους περίπου 22.000 λιβρών, γνωστής ως «Μητέρα όλων των βομβών». Ωστόσο, ειδικοί στα οπλικά συστήματα επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη βόμβα εκρήγνυται πάνω από την επιφάνεια του εδάφους και δεν είναι πιθανό να καταστρέψει μια βαθιά υπόγεια εγκατάσταση μέσα σε γρανιτικό πέτρωμα. Επιπλέον, η μεταφορά της απαιτεί αεροσκάφος που θα μπορούσε να είναι ευάλωτο στην ιρανική αντιαεροπορική άμυνα.
Οι απειλές της Τεχεράνης
Παράλληλα, οι ΗΠΑ προετοιμάζουν την ανάπτυξη ενός μεγάλου στρατιωτικού δυναμικού, το οποίο αναμένεται να βρίσκεται πλήρως στη θέση του στις αρχές Νοεμβρίου. Σε αυτό περιλαμβάνονται τρία αεροπλανοφόρα, χιλιάδες πεζοναύτες, μαχητικά αεροσκάφη και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων.
Η χρονική συγκυρία συνδέεται και με τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, καθώς ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα τον μήνα ότι δεν θα εξαπολύσει επίθεση πριν από την ψηφοφορία. Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πλήρης ανάπτυξη των στρατιωτικών μέσων και η αύξηση των ωρών νύχτας στο Ιράν στις αρχές Νοεμβρίου ενδέχεται να επηρεάσουν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Το Ιράν προειδοποιεί ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, τα αντίποινά του θα είναι ευρύτερα από εκείνα των προηγούμενων φάσεων της σύγκρουσης. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αναφερθεί σε πιθανούς στόχους όπως τα data centers και τα υποθαλάσσια καλώδια του Διαδικτύου, πέρα από εμπορικά πλοία και ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή.
Ο κίνδυνος για την ενέργεια
Ο πολιτικός αναλυτής στην Τεχεράνη Πεϊμάν Σαλεχί δήλωσε ότι, εάν πληγεί η εγκατάσταση Pickaxe, το Ιράν θα μπορούσε να στοχεύσει μεγάλα διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία, μεταξύ των οποίων εγκαταστάσεις της Aramco, επιδιώκοντας να προκαλέσει άμεση άνοδο στις τιμές πετρελαίου και ενέργειας.
«Ο πόλεμος μάς έκανε να καταλάβουμε ότι ο καλύτερος μοχλός πίεσης στον Τραμπ είναι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας, επειδή αυτό θα πλήξει τον αμερικανικό λαό», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να αποφύγει στόχους όπως τα διυλιστήρια και οι πετρελαϊκές υποδομές, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να αποτρέψει περαιτέρω αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Οι διπλωματικές προσπάθειες
Η νέα κλιμάκωση θα μπορούσε, επομένως, να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, καθώς οι προηγούμενες συγκρούσεις μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου είχαν ήδη οδηγήσει σε άνοδο των τιμών ενέργειας και του πληθωρισμού διεθνώς, ενώ είχαν επιβαρύνει τα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης του Πενταγώνου.
Παράλληλα με τις στρατιωτικές προετοιμασίες, συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές αξιοποιούν την πιθανότητα νέων επιθέσεων ως μοχλό πίεσης προς την Τεχεράνη, επιδιώκοντας πρόοδο τόσο στο πυρηνικό πρόγραμμα όσο και στο ζήτημα του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να κάνουν παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, επιμένοντας ότι το ζήτημα θα πρέπει να εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο των συνομιλιών.
Πολιτικές ισορροπίες και ασφάλεια
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια εντατική εκστρατεία διάρκειας τριών ημερών θα μπορούσε να προκαλέσει επαρκή οικονομική ζημιά ώστε να αλλάξει τη στάση του Ιράν. Άλλοι δυτικοί αξιωματούχοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η ιρανική κυβέρνηση έχει μέχρι στιγμής αντέξει την οικονομική πίεση, τις κυρώσεις και τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Η Ντάνα Στρολ, η οποία είχε διατελέσει κορυφαία αξιωματούχος του Πενταγώνου για τη Μέση Ανατολή επί κυβέρνησης Μπάιντεν, υποστήριξε ότι η στρατιωτική εκστρατεία και η οικονομική πίεση δεν έχουν οδηγήσει την ιρανική ηγεσία σε ουσιαστική επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, οι ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ενδέχεται να περιπλέξουν τους σχεδιασμούς. Εάν ο Νετανιάχου ηττηθεί, θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, θα δυσκολέψει την ανάληψη μιας νέας στρατιωτικής πρωτοβουλίας. Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι εκτιμούν ότι η απειλή μιας κοινής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την προώθηση μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας στο Ισραήλ.
Προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη
Ο κίνδυνος ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης παραμένει, καθώς την Τετάρτη το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έδωσε εντολή σε μη απαραίτητο προσωπικό της αμερικανικής κυβέρνησης και στις οικογένειές του να αποχωρήσουν από τη Σαουδική Αραβία, εν μέσω συνεχιζόμενων επιθέσεων των φιλοϊρανών Χούθι.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν σχολιάζει στρατιωτικά σχέδια που ενδέχεται να υπάρχουν ή να μην υπάρχουν, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Την ίδια ώρα, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται αποφασισμένη να απαντήσει με εντονότερες και διαφορετικές επιθέσεις. Σύμβουλος του Ιρανού διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ χαρακτήρισε «φαντασίωση» την εκτίμηση ότι ένας νέος γύρος αμερικανικών επιθέσεων θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε 72 ώρες, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη θα καθορίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος.