Σύνοψη
Η ελληνική αγορά ενέργειας εμφανίζει αντοχές απέναντι στην κρίση της Μέσης Ανατολής — χάρη στην υψηλή διείσδυση των ΑΠΕ, τα πλωτά τερματικά LNG και την εαρινή αποκλιμάκωση της ζήτησης — αλλά η ανθεκτικότητα αυτή δεν είναι απεριόριστη. Οι CEOs ΔΕΗ, HELLENiQ Energy και Motor Oil τόνισαν ότι το 2026 δεν μοιάζει με το 2022, εφόσον ο εφοδιασμός της Ευρώπης με φυσικό αέριο δεν έχει διακοπεί — ωστόσο ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ παραμένει το βασικό σενάριο κινδύνου. |
Αντισώματα φαίνεται να έχει η ελληνική αγορά ενέργειας απέναντι στη κρίση της Μέσης Ανατολής, τα οποία ωστόσο είναι άγνωστο μέχρι πότε θα απορροφούν μέρος των κραδασμών σε περίπτωση που η σύγκρουση παραταθεί ή και ενταθεί και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ αρχίσει να γεννά πιο σημαντικές παρενέργειες.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που εκπέμπουν κορυφαία στελέχη του κλάδου και ενώ διανύουμε την τρίτη εβδομάδα του πολέμου, με το πετρέλαιο αυξημένο κατά 40% από την έναρξη της ανάφλεξης — σταθερά πάνω από 100 δολάρια — και το φυσικό αέριο κατά 60%, χωρίς κανένα ορατό σημάδι αποκλιμάκωσης.
Το στίγμα για τις εστίες κινδύνου αλλά και τα αναχώματα της χώρας έδωσαν χθες τέσσερις μάνατζερ του ελληνικού ενεργειακού χώρου, οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι της ΔEΗ Γιώργος Στάσσης και της HELLENiQ Energy Ανδρέας Σιάμισιης, ο αναπληρωτής CEO της Motor Oil Πέτρος Τζανετάκης και ο επικεφαλής του τομέα ΑΠΕ του ομίλου Κοπελούζου, Γιάννης Καρύδας.
Σε μια κρίσιμη συγκυρία και παραμονές της αυριανής Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, τα στελέχη της ελληνικής αγοράς μετέφεραν από το βήμα της εκδήλωσης «Greek Energy: The New Era» που διοργάνωσε χθες το Bloomberg στην Αθήνα, τις ανησυχίες τους για το κακό σενάριο, αλλά και μια συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς το 2026 δείχνει ότι δεν είναι 2022.
Τόσο γιατί ο εφοδιασμός της Ευρώπης με φυσικό αέριο δεν έχει διακοπεί όπως είχε συμβεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όσο και γιατί η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού δείχνει να έχει αναχώματα, όπως αποτυπώνονται στη συγκράτηση των τιμών χονδρικής, λόγω της υψηλής διείσδυσης των ανανεώσιμων, αλλά και της θετικής συγκυρίας με τα πολλά υδροηλεκτρικά και τα χαμηλά φορτία που συνεπάγεται η άνοιξη.
Τι αλλάζει τώρα
| Βασικές αλλαγές |
|---|
| ► Ανεβαίνει το πετρέλαιο κατά 40% και το φυσικό αέριο κατά 60% από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή — σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. |
| ► Συγκρατείται η τιμή χονδρικής ηλεκτρισμού στα ~90 €/MWh (μεγαβατώρα) στο πρώτο 15νθήμερο, χάρη στις ΑΠΕ (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και τα υδροηλεκτρικά. |
| ► Επιχειρείται συγκράτηση των τιμολογίων ρεύματος τον Απρίλιο από τους μεγάλους παρόχους — χωρίς να αποκλείεται μερική μετακύλιση αυξημένου κόστους αερίου. |
| ► Ξεπερνά η μέση τιμή βενζίνης τα 1,95 €/λίτρο και έχει σπάσει σε πολλές περιοχές το φράγμα των 2 ευρώ — το ντίζελ ακολουθεί με νέες ανατιμήσεις. |
| ► Ξεκινά η εθνική συζήτηση για μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMR) — η ολοκλήρωση θεσμικού πλαισίου απαιτεί 7–8 χρόνια, κατασκευή και σύνδεση στο δίκτυο συνολικά ~10 χρόνια. |
Ηλεκτρισμός: Aναχώματα στη χονδρική - Pίεση στα καύσιμα
Στο μέτωπο των τιμών ρεύματος, τα πάντα δείχνουν ότι τουλάχιστον οι μεγάλοι του χώρου θα επιχειρήσουν να συγκρατήσουν όσο μπορούν τα τιμολόγια του Απριλίου, χωρίς ουδείς να μπορεί να αποκλείσει ότι τμήμα των αυξημένων τιμών του φυσικού αερίου δεν θα περάσει στην αγορά τον επόμενο μήνα.
Δυσκολότερη είναι η εικόνα στα καύσιμα, όπου η μέση τιμή της βενζίνης στην αντλία κινείται σταθερά πάνω από τα 1,95 ευρώ, έχει σπάσει σε πολλές περιοχές το φράγμα των 2 ευρώ, με το ντίζελ να ακολουθεί κατά πόδας και με νέες ανατιμήσεις να έρχονται από σήμερα, έστω με μικρότερη «φόρα» απ' ότι τις πρώτες ημέρες. «Ο μεγάλος φόβος στην αγορά διύλισης είναι μια κρίση, ακόμη και 6 μηνών», όπως έλεγε χαρακτηριστικά χθες παράγοντας του χώρου μιλώντας για το κακό σενάριο.
Τη συνέχιση δηλαδή για μήνες του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ — του θαλάσσιου περάσματος μέσω του οποίου τροφοδοτείται ενεργειακά η Ασία — με αποτέλεσμα Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα, που βασίζονται στις εισαγωγές από τον Κόλπο, να αναζητήσουν με ακόμη μεγαλύτερη ένταση φορτία από αλλού, πιέζοντας περαιτέρω τις τιμές προς τα πάνω.
Στάσσης: «Δεν είμαστε στην κρίση του 2022»
«Δεν είμαστε στην κρίση του 2022, τότε είχαμε διαταραχή του εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, κάτι που σήμερα δεν ισχύει, αφού τόσο η Ελλάδα, όσο και η Ευρώπη δεν προμηθεύονται από τις χώρες του Κόλπου, όπως η Ασία. Αυτό μας καθιστά ενεργειακά πιο ασφαλείς», ανέφερε χθες ο κ. Στάσσης, κάνοντας ειδική μνεία στις αντοχές της Ελλάδας και τις «χαμηλές πτήσεις» της αγοράς χονδρικής, η μέση τιμή της οποίας στο πρώτο 15νθήμερο του μήνα κινείται στα 90 €/MWh.
Και αν είχαμε μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ μαζί με μπαταρίες, η εικόνα θα ήταν ακόμη καλύτερη σε όλο το βαλκανικό τόξο Ελλάδα–Βουλγαρία–Ρουμανία–Ουγγαρία, συμπλήρωσε ο επικεφαλής της ΔΕH, σημειώνοντας ότι συνολικά η γειτονιά μας δείχνει πολύ καλύτερη συμπεριφορά απ' ότι το 2022.
Είχε προηγηθεί σχετική αναφορά του Πρωθυπουργού κατά την ομιλία του στην ίδια εκδήλωση ότι «η στροφή της Ελλάδας στις ΑΠΕ αποτελεί μεγάλη επιτυχία της συνολικής ενεργειακής πολιτικής μας, αλλά και των φορέων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά, ξεκινώντας φυσικά από τη ΔΕΗ, στην οποία εξακολουθούμε να διατηρούμε μερίδιο 35%».
HELLENiQ Energy και Motor Oil: η εμπειρία της κρίσης ως ανάχωμα
Σε παρόμοιο μήκος κύματος, με συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά και με την επισήμανση ότι το 50% των ενεργειακών αναγκών εξακολουθεί να καλύπτεται από ορυκτά καύσιμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ο CEO της HELLENiQ Energy θύμισε πως «όταν ξέσπασε η ενεργειακή κρίση του 2022 και διακόπηκε το ρωσικό αέριο, η Γερμανία δεν είχε ούτε ένα FSRU (πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG), όταν σήμερα διαθέτει ή δρομολογεί συνολικά 5–6 πλωτά τερματικά υποδοχής LNG».
Το ίδιο θωρακισμένη με τα δύο υφιστάμενα τερματικά είναι και η Ελλάδα, επεσήμανε ο κ. Σιάμισιης, προσθέτοντας ότι ναι μεν υπάρχει χώρος και για τρίτη τέτοια μονάδα (όπως το σχέδιο του ομίλου για τη Θεσσαλονίκη), χωρίς ωστόσο να παραλείψει ότι μια τόσο μεγάλη επένδυση συνεπάγεται πολύ προσεκτικές αποφάσεις, τις οποίες ο όμιλος δεν έχει ακόμη πάρει.
«Αν δεν είχαμε μάθει να επιβιώνουμε στις κρίσεις, δεν θα ήμασταν εδώ», ήταν το μήνυμα του αναπληρωτή CEO της Motor Oil Πέτρου Τζανετάκη, θυμίζοντας τις σκληρές αποφάσεις που πήρε πριν από μια δεκαετία ο όμιλος προκειμένου να ισορροπήσει το χαρτοφυλάκιο και από μια βάση που περιοριζόταν στη διύλιση και τα logistics, να επεκταθεί στις ΑΠΕ και την κυκλική οικονομία. «Συνέχεια, συνέπεια και σταθερότητα είναι μέρος του DNA μας και με αυτό το γνώμονα οδεύουμε και στη παρούσα κρίση», είπε.
Στα οφέλη των ανανεώσιμων τόσο προκειμένου η Ελλάδα να αποκτήσει ενεργειακή ανεξαρτησία, όσο και μέσα από τις μεγάλες διασυνδέσεις για τη μεταφορά πράσινης ενέργειας, όπως το καλώδιο Αιγύπτου–Ελλάδας (Gregy), στάθηκε από τη πλευρά του και ο CEO στον τομέα ΑΠΕ του ομίλου Κοπελούζου.
Συνολικά οι Ελληνες μάνατζερ της ενέργειας δείχνουν μια συγκρατημένη αισιοδοξία για τις μέχρι τώρα επιπτώσεις και το λογαριασμό του πολέμου, καθώς η χώρα αλλά και οι ίδιες οι εταιρείες είναι πολύ καλύτερα θωρακισμένες έναντι του 2022, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν κάνουν ασκήσεις και ακραία σενάρια σε περίπτωση που η σύγκρουση όχι μόνο παραταθεί αλλά και ενταθεί — κάτι που ουδείς μπορεί να αποκλείσει.
Σημαντική κίνηση το πρώτο βήμα για πυρηνικά
Ενδιαφέρον έχουν και οι τοποθετήσεις τους για τη πρόσφατη δήλωση του Πρωθυπουργού ότι η χώρα θα εξετάσει την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων SMR (Small Modular Reactors — αρθρωτές πυρηνικές μονάδες μικρής ισχύος), κίνηση που αποτελεί το πρώτο βήμα για τη δημιουργία από την Ελλάδα του δικού της πυρηνικού προγράμματος, σπάζοντας ένα ταμπού δεκαετιών στην ελληνική πολιτική σκηνή.
«Έχει τη σημασία του το γεγονός ότι η Ελλάδα αποφάσισε να κάνει το πρώτο βήμα και να εξερευνήσει κατά πόσο οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στο ενεργειακό της μείγμα», σημείωσε ο επικεφαλής της ΔΕH, θυμίζοντας ότι μόνο για να ολοκληρωθεί το σχετικό θεσμικό πλαίσιο σε μια χώρα απαιτούνται 7-8 χρόνια.
«Σωστά επομένως ξεκινά η συζήτηση αυτή, καθώς η διαδικασία είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και από την ώρα που θα ληφθεί η πρώτη απόφαση μέχρι να κατασκευαστεί και να μπει στη πρίζα μια τέτοια μονάδα, μεσολαβούν γύρω στα 10 χρόνια», προσέθεσε ο κ. Στάσσης.
«Έχει νόημα να βάλουμε στη κουβέντα τα πυρηνικά; Κάθε λογικός άνθρωπος θα πρέπει να το εξετάσει ως θέμα, ωστόσο θα πρέπει να διερευνήσει προσεκτικά το ζήτημα του κόστους και κατά πόσο η μαζική παραγωγή των μικρών αντιδραστήρων θα τα μειώσει, καθώς επίσης χρειάζεται να γίνει πολύ δουλειά και γύρω από τα ρυθμιστικά πλαίσια που διέπουν τη τεχνολογία αυτή», ανέφερε από τη πλευρά του το στέλεχος του ομίλου Κοπελούζου.
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
|---|
| ► Παρακολουθήστε την εξέλιξη του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ: παρατεταμένη κρίση άνω των 6 μηνών θα πιέσει τις ασιατικές οικονομίες να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές, ανεβάζοντας τις τιμές πετρελαίου και αερίου παγκοσμίως. |
| ► Εστιάστε στις ανακοινώσεις τιμολογίων ρεύματος Απριλίου από τους μεγάλους παρόχους: ο βαθμός μετακύλισης του αυξημένου κόστους φυσικού αερίου στον τελικό καταναλωτή θα αποτελέσει το πρώτο πραγματικό τεστ αντοχής της αγοράς. |