Την σπουδαιότητα της δημόσιας διοίκησης στο φλέγον θέμα του φορολογικού συστήματος επισημαίνει με έμφαση νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που κυκλοφόρησε χθες.

”Η αναποτελεσματική κρατική μηχανή”, τονίζεται στην μελέτη, ”μπορεί να ακυρώσει ακόμα και το καλύτερο φορολογικό σύστημα. Ιδιαίτερα στην ελληνική πραγματικότητα η αναποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης, σε συνδυασμό με το ανορθολογικό φορολογικό πλαίσιο μεγιστοποιούν τις αρνητικές επιδράσεις στις επιχειρήσεις και την ανταγωνιστικότητα”.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της μελέτης του ΙΟΒΕ με τίτλο ”Η Επίπτωση της Φορολογίας των Επιχειρήσεων στην Ανταγωνιστικότητα” η οποία παρουσιάστηκε χθες σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο. Συγγραφέας της Μελέτης είναι ο κ. Βασίλης Πατσουράτης Αναπληρωτής Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η μελέτη εστιάζεται στην φορολογία των επιχειρήσεων, ως παράγοντα που επιδρά στην ανταγωνιστικότητά τους.

Η μελέτη επισημαίνει κατ’ αρχάς τις μεγάλες αδυναμίες του φορολογικού συστήματος οι οποίες συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1. Το ελληνικό φορολογικό σύστημα ψάχνει διαρκώς να βρει το δρόμο του με κινήσεις συνήθως σπασμωδικές, οι οποίες δημιουργούν αντιδράσεις και οι οποίες αντανακλούν την αδυναμία της πολιτείας να συλλάβει το φορολογητέο εισόδημα και την έλλειψη πολιτικού θάρρους για τις απαραίτητες βαθιές τομές που χρειάζεται το σύστημα.

2. Μεγάλα ”αγκάθια” είναι η πολυπλοκότητα του συστήματος, οι συχνές αλλαγές του, η δυσκολία ερμηνείας του από τον πολίτη, η αστοχία του στην δικαιότερη διανομή του εισοδήματος, οι αντιφάσεις που εντοπίζονται σε πολλές διατάξεις του, τα εμπόδια που βάζει στην αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας κ.ά.

3. Το φορολογικό σύστημα λειτουργεί αποτρεπτικά για τις ξένες επενδύσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ξένοι επενδυτές ιεραρχούν το φορολογικό σύστημα ως το τρίτο μεγαλύτερο εμπόδιο μετά την αγορά εργασίας και την αναποτελεσματικότητα της κρατικής μηχανής. Εκτιμούν δε ότι το ελληνικό φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από έλλειμμα σταθερότητας και προβλεψιμότητας αφού αυτό υφίσταται συνεχείς αλλαγές.

Η αλλαγή νοοτροπίας, τονίζεται στην μελέτη του ΙΟΒΕ, πρέπει να ξεκινήσει από την πολιτεία και τις φορολογικές αρχές. Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η εμπέδωση μιας σχέσης αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολίτη, χαρακτηριστικά της οποίας πρέπει να είναι η αποτελεσματική επικοινωνία και η παροχή καλής ποιότητας και με υπευθυνότητα υπηρεσιών.

Θα πρέπει ακόμα να δοθεί βάρος στην δημοσιονομική αποκέντρωση με την αξιοποίηση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), οι οποίοι πρέπει να ενδυναμωθούν και να ”οπλιστούν” με νέες αρμοδιότητες, οι οποίες πρέπει να συνοδεύονται από τις απαραίτητες πηγές χρηματοδότησης.

Καθοριστικό σημείο είναι και η καταπολέμηση της παραοικονομίας και της διαφθοράς. Η μείωση των προσωπικών επαφών φορολογουμένων και φορολογικής αρχής και η ηλεκτρονική επικοινωνία αυτών είναι ορισμένα μέτρα που μπορούν να συμβάλλουν στην κατεύθυνση αυτή.



Η φορολογική αναμόρφωση θα πρέπει να πάρει τη μορφή της μεταρρύθμισης, η οποία όμως απαιτεί νέα νομοθεσία, η οποία θα επιφέρει βαθιές και ριζικές τομές.

Μια τέτοια φορολογική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να γίνει με τροποποιήσεις και συμπληρώσεις της υφιστάμενης φορολογικής νομοθεσίας αλλά πρέπει να πάρει την μορφή της επανάστασης και της ανατροπής.

Ο φόβος μήπως η μείωση των φορολογικών εσόδων που μπορεί να προέλθει βραχυπρόθεσμα θα οδηγήσει σε αύξηση των ελλειμμάτων δεν μπορεί να είναι ανασταλτικός παράγοντας για την υιοθέτηση τολμηρών μέτρων υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι θα απαλλαγούμε και από το σύνδρομο του πολιτικού κόστους.

Η μελέτη, μεταξύ των άλλων, προτείνει:

* Φορολογικός Συντελεστής: Κρίνεται απαραίτητο η χώρα μας ακολουθώντας και τις πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών να προβεί σε σταδιακή μεν αλλά σημαντική μείωση του συντελεστή.

* Αποσβέσεις: Το κράτος μπορεί να τις χρησιμοποιήσει ως κίνητρο για τις επιχειρήσεις προκειμένου αυτές να αναλάβουν περισσότερες επενδυτικές πρωτοβουλίες. Το θέμα των αποσβέσεων θα ρυθμιστεί με βάση τις αρχές των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων τα οποία προβλέπουν ότι οι αποσβέσεις πρέπει να γίνονται με βάση την οικονομική διάρκεια ζωής κάθε στοιχείου του ενεργητικού.

* Έκπτωση Επαγγελματικών Δαπανών: Πρόκειται για μόνιμο θέμα διένεξης μεταξύ των αρχών και των επιχειρήσεων. Οι ενλόγω δαπάνες θα μπορούσαν να εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της εταιρίας εφόσον δεν ξεπερνούν ορισμένο ποσοστό επί του κύκλου εργασιών της.

* Φορολογικά Κίνητρα: Πρώτο μέλημα της πολιτείας πρέπει να είναι η εξάλειψη των υφισταμένων φορολογικών αντικινήτρων και εν συνεχεία η εισαγωγή κινήτρων. Τα κίνητρα αυτά πρέπει να σχετίζονται με την πραγματοποίηση επενδύσεων, οι οποίες θα έχουν ως στόχο τόσο την επέκταση της παραγωγικής βάσης της εγχώριας οικονομίας όσο και τον εκσυγχρονισμό αυτής με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Για να είναι αποτελεσματική η εισαγωγή αυτών των κινήτρων θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα οι επιχειρήσεις να εκπίπτουν τις επενδυτικές δαπάνες σε σύντομο χρονικό διάστημα.

* Προκαταβολή Φόρου: Σήμερα ο υψηλός συντελεστής (55%) δημιουργεί σημαντικά προβλήματα ιδιαίτερα στις επιχειρήσεις που δεν έχουν ομαλή ροή στα έσοδά τους. Ένα χαμηλότερο ποσοστό προκαταβολής του φόρου θα έθετε τις ελληνικές επιχειρήσεις σε ίδια περίπου θέση με τις ευρωπαϊκές. Ιδιαίτερα για τις νέες επιχειρήσεις το ποσοστό προκαταβολής του φόρου πρέπει να είναι σημαντικά μικρότερο.



* Φορολογία Προσωπικών Εταιριών (ΟΕ,ΕΕ): Προτείνεται είτε η αύξηση του ποσοστού των κερδών που θεωρείται επιχειρηματική αμοιβή με παράλληλη μείωση του φορολογικού συντελεστή, είτε να φορολογηθεί το σύνολο των κερδών των προσωπικών εταιριών στο επίπεδο της επιχείρησης με προοδευτικό φορολογικό συντελεστή, ο οποίος θα κυμαίνεται μεταξύ 15% και 25%.

Τα βασικά σημεία της μελέτης παρουσίασε ο συγγραφέας της Αναπληρωτής Καθηγητής κ. Βασίλης Πατσουράτης. Για το σημαντικό θέμα της φορολογίας των επιχειρήσεων και τις επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα μίλησαν ο Υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Αδάμ Ρεγκούζας, ο Βουλευτής Έβρου και πρώην Υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Απόστολος Φωτιάδης, ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην Πρόεδρος του ΣΟΕ κ. Βασίλης Ράπανος και ο κ. Κων/νος Κουκλέλης, Αν. Στέλεχος της ΒΙΟΧΑΛΚΟ, Μέλος του Δ.Σ. του ΙΟΒΕ και Σύμβουλος του ΣΕΒ. Το συντονισμό της συζήτησης είχε ο κ. Τ. Πολίτης, Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ.