Δεν επιλύεται το πρόβλημα της διαφανούς ανάθεσης των Δημοσίων έργων με το παρόν νομοσχέδιο του Γ. Σουφλιά, αναφέρει σε επιστολή του ο ΣΤΕΑΤ (Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιριών Ανώτερων Τάξεων).

Το υπό συζήτηση σχέδιο νόμου, αναφέρουν χαρακτηριστικά στην επιστολή, εξακολουθεί να κυριαρχεί η χαρακτηριστική ”τιμωρία” και ”απειλή” του κατασκευαστή, αντίληψη ευθέως συνδεδεμένη με την εικονική πραγματικότητα με την οποία εμβολιάστηκε η κοινή γνώμη και σύμφωνα με την οποία για όλα φταίνε οι ”κακοί εργολάβοι.

”Είναι απαραίτητο επομένως σύντομα ένα επόμενο ολοκληρωμένο σχέδιο νόμου για το οποίο θα προηγηθεί αυτή τη φορά ουσιαστικός διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπου θα αντιμετωπίζονται όλες οι συνιστώσες του προβλήματος και θα αποτελέσει το κατάλληλο εργαλείο της νέας εποχής των δημοσίων έργων”, αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.

* Η πλήρης επιστολή του ΣΤΕΑΤ

ΘΕΜΑ: ”Θέσεις επί του σχεδίου Νόμου για το μειοδοτικό σύστημα ανάθεσης των Δημοσίων Εργων”.

Κύριε Υπουργέ,

Δυστυχώς δεν έγινε δυνατή η παρουσίαση των θέσεων του ΣΤΕΑΤ στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή που συζήτησε το σχέδιο νόμου για τις αναθέσεις δημοσίων έργων, αφού ο Σύνδεσμός μας δεν προσκλήθηκε.

Κυρίαρχο στοιχείο που πιθανότατα επρυτάνευσε για την μη πρόσκλησή μας, είναι αυτή η παράδοξη φοβία για επαφή επίσημη και θεσμική, ακόμη και για ένα τόσο κορυφαίο θέμα συνδεδεμένο άμεσα με την ανάπτυξη του τόπου, με τους ”εργολάβους” των ανωτέρων τάξεων που άκριτα και κακόπιστα κακολογημένοι επί χρόνια, γίνανε πρωταγωνιστές της εικονικής πραγματικότητας αρκετών μέσων ενημέρωσης και εύκολος στόχος για πάντα ενδιαφερόμενο.

Είμαστε βέβαια κ. Υπουργέ οι ίδιοι εμείς οι Ελληνες κατασκευαστές που πετύχαμε τον κολοσσιαίο άθλο χωρίς ιστορικό προηγούμενο, να ολοκληρώσουμε απόλυτα άρτια τεράστιο όγκο έργων, σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Η επίτευξη μάλιστα αυτού του εθνικού στόχου που έσπρωξε ειδικά όσον αφορά τα έργα υποδομής το λεκανοπέδιο δεκαετίες μπροστά, έγινε όπως είναι γνωστό αντικείμενο ευρύτατων θετικών σχολιασμών από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ορισμένα από τα οποία είχαν το θάρρος να ζητήσουν συγνώμη για την άδικη κριτική που άσκησαν κυρίως σε μας.

Η επίτευξη αυτού του στόχου κ. Υπουργέ ήταν για μας θέμα εθνικής ευθύνης.

Με υπευθυνότητα και σοβαρότητα τοποθετηθήκαμε από την πρώτη στιγμή και για το σχέδιο νόμου που αφορά την ζωή χιλιάδων εργαζομένων και είναι συνυφασμένο με την ανάπτυξη του τόπου. Δεν υιοθετήσαμε την λογική της πλήρους απόρριψής του παρά την πλήρη διαφωνία μας σε βασικά ζητήματα της φιλοσοφίας που το διέπει, αλλά κάναμε υπεύθυνες, συγκροτημένες και σοβαρές προτάσεις πάνω σε κύρια ζητήματα κατά άρθρο.

Το ΥΠΕΧΩΔΕ έκανε δεκτές ορισμένες εξ αυτών που δεν αλλάζουν ωστόσο τον χαρακτήρα του. Είμαστε υποχρεωμένοι να επαναλάβουμε ότι είναι δεδομένο ότι η παθογένεια των δημοσίων έργων δεν θεραπεύεται με την απόπειρα αντιμετώπισης ενός μόνο από τα αίτιά της όπως είναι οι αναθέσεις. Συγχρόνως, χωρίς καμία χρονική υστέρηση, πρέπει να αντιμετωπίζονται με τα κατάλληλα θεσμικά μέτρα η σύνταξη σωστών μελετών, η καθιέρωση αντικειμενικών ενιαίων τιμολογίων και σύγχρονων τεχνικών προδιαγραφών, η καθιέρωση ενιαίου τύπου διακηρύξεων για την αποφυγή προκλητικών φωτογραφικών διατάξεων, η εξυγίανση της Δημόσιας Διοίκησης, η αντιμετώπιση του προβλήματος των απαλλοτριώσεων, της αρχαιολογίας, των περιβαλλοντικών μελετών, οι καθυστερήσεις χρηματοδοτήσεων, κ.λ.π.

Όλα τα ανωτέρω αποτελούν παράγοντες διασυνδεδεμένους μεταξύ τους και αλληλοεπηρεαζόμενους, συνηθίστηκε να αναφέρονται σαν προϋποθέσεις για την εφαρμογή του μειοδοτικού συστήματος και χωρίς την θεραπεία των αδυναμιών τους και το καλύτερο σύστημα αναθέσεων είναι καταδικασμένο σε αποτυχία.

Η σύγχρονη εφαρμογή όλων αυτών των μέτρων δεν υφίσταται και στο παρόν νομοσχέδιο η απλή αναφορά σε μέτρα που θα ληφθούν ή ανεπαρκείς ρυθμίσεις δεν επιλύουν το πρόβλημα.

Είναι απαραίτητο επομένως σύντομα ένα επόμενο ολοκληρωμένο σχέδιο νόμου για το οποίο θα προηγηθεί αυτή τη φορά ουσιαστικός διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπου θα αντιμετωπίζονται όλες οι συνιστώσες του προβλήματος και θα αποτελέσει το κατάλληλο εργαλείο της νέας εποχής των δημοσίων έργων.

Οσον αφορά το υπό συζήτηση σχέδιο νόμου εξακολουθεί να κυριαρχεί η χαρακτηριστική ”τιμωρία” και ”απειλή” του κατασκευαστή, αντίληψη ευθέως συνδεδεμένη με την εικονική πραγματικότητα με την οποία εμβολιάστηκε η κοινή γνώμη και σύμφωνα με την οποία για όλα φταίνε οι ”κακοί εργολάβοι”.

Εξακολουθεί με τις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου τελικά η αμφοτεροβαρής σύμβαση για την εκτέλεση δημόσιου έργου να μεταβάλλεται σε ετεροβαρή, με τον κατασκευαστή όχι μόνο να επωμίζεται τα πάντα αλλά και να βρίσκεται σε μόνιμη αμφισβήτηση απειλή και εξάρτηση από τις διαθέσεις της Διοίκησης και των Τραπεζών.

Εξακολουθούν οι εξουσίες της Διοίκησης να είναι υπερβολικές με εξοντωτικές ποινές κατά του αναδόχου στην διακριτική της ευχέρεια, σε σημείο επιχειρηματικής εξαφάνισής του.

Εξακολουθεί να ισχύει ότι οι Τράπεζες μετατρέπονται στον κυρίαρχο παράγοντα στον χώρο των δημοσίων έργων, αφού παραμένουν τα εξαιρετικά μεγάλα ποσοστά των πρόσθετων εγγυητικών καλής εκτέλεσης. Είναι αυτονόητο ότι η μεγάλη μάζα των εργοληπτικών επιχειρήσεων δεν μπορεί να έχει από τις Τράπεζες μεγάλα όρια χορήγησης εγγυητικών. Το γεγονός αυτό δημιουργεί σοβαρότατο πρόβλημα αθέμιτου ανταγωνισμού αφού κατ’επιλογήν οι Τράπεζες μπορούν να κατευθύνουν στην κυριολεξία τα έργα στους έχοντες με αυτές προνομιακή σχέση και μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη έκπτωση, έχοντας με αυτό τον τρόπο συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των υπολοίπων. Οι μεγαλύτερες εκπτώσεις άλλωστε δεν χρειάζεται να υφίστανται διαρκώς, αφού αρκετές εταιρίες μη μπορώντας να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις θα πάψουν να υπάρχουν.

Δεν είναι δυνατόν αυτή η πραγματικότητα να αγνοείται στο όνομα του ελέγχου των μεγάλων εκπτώσεων. Ο έλεγχος των εκπτώσεων που στο μέλλον ενδεχόμενα θα επιτευχθεί θα έχει βαρύ τίμημα και πολλά θύματα. Ο στραγγαλισμός μεγάλου μέρους του ενεργού παραγωγικού δυναμικού της χώρας, αν οι διατάξεις παραμείνουν ως έχουν, πρέπει να θεωρείται δεδομένος.

Κύριε Υπουργέ θέλουμε να επισημάνουμε, ανεξάρτητα από τις γενικής μορφής αντιρρήσεις μας, ειδικότερα τα εξής κατά άρθρο σε βασικά ζητήματα που τουλάχιστον πρέπει να αντιμετωπιστούν:

α) Θα πρέπει να διευκρινιστεί σαφώς ότι οι διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 4 του Ν/Σ, δεν θίγουν τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 2 περιπτ. α του Ν. 1418/1984, βάσει των οποίων ο ανάδοχος έχει το δικαίωμα να ζητήσει διάλυση της σύμβασης εάν μετά την υπογραφή της καθυστερήσει η έναρξη των εργασιών περισσότερο από τρεις (3) μήνες με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου.

β) Εμμένουμε κατηγορηματικά στην άποψή μας ότι το ύψος των ποινικών ρητρών λόγω καθυστερήσεων είναι υπερβολικό και αναντίστοιχα μεγάλο της όποιας ζημίας υποτίθεται ότι παθαίνει το Δημόσιο. Οι ποινικές ρήτρες πρέπει να παραμείνουν στο ύψος που ισχύουν σήμερα. Αν όχι, τότε θα πρέπει τουλάχιστον να τροποποιήσετε το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 5 του Ν/Σ, ώστε το ανώτατο ύψος των ποινικών ρητρών για υπέρβαση των τμηματικών προθεσμιών να οριστεί σε 2% αντί για 3% που έχετε προτείνει.

γ) Εμμένουμε ιδιαίτερα στην δραστική μείωση των ποσοστών προσθέτων εγγυητικών καλής εκτέλεσης (άρθρο 4 παρ. 2 του Ν/Σ) αφενός για να αποφύγουμε παρενέργειες από σκόπιμα υποκοστολογημένα ή υπερκοστολογημένα έργα και αφετέρου για να διατηρήσουμε τις Τράπεζες στο ρόλο που έχουν και να μην τις καταστήσουμε παράγοντες καθοριστικούς για την ανάληψη έργων. Παρακαλούμε για την ιδιαίτερη προσοχή σας κ. Υπουργέ στο θέμα αυτό.

δ) Προτείνουμε την διατήρηση του δικαιώματος εκχώρησης της σύμβασης στις Τράπεζες κλπ, ως ίσχυε μέχρι σήμερα. Η αλλαγή που προτείνεται (άρθρο 11 του Ν/Σ) θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα χρηματοδότησης χωρίς ουσιαστικό όφελος για τα έργα.

ε) Εμμένουμε να διαγραφεί οπωσδήποτε η περίπτωση δυνατότητας έκπτωσης του αναδόχου λόγω παραβίασης ενδεικτικών προθεσμιών του χρονοδιαγράμματος (άρθρο 6 παρ. 3 του Ν/Σ).

στ) Εμμένουμε να ισχύσει η υφιστάμενη ρύθμιση για την απόφαση επί της ένστασης κατά της έκπτωσης, ήτοι να τεκμαίρεται άρση της έκπτωσης εάν δεν εκδοθεί απόφαση επί της ένστασης εντός διμήνου (άρθρο 6 παρ. 7 του Ν/Σ). Οι τροποποιήσεις που προτείνονται με το Ν/Σ θα περιπλέξουν ιδιαίτερα τα πράγματα σ’ ένα κρίσιμο θέμα, όπως αυτό της έκπτωσης.

ζ) Εμμένουμε στο ότι το ποσοστό υπεργολαβίας πρέπει να αυξηθεί σε 50% (άρθρο 7 παρ. 2 του Ν/Σ).

η) Εμμένουμε ότι θα πρέπει να τεθούν όρια και προϋποθέσεις καθορισμού του ανεκτέλεστου από τον εκάστοτε Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ (άρθρο 7 παρ. 3 του Ν/Σ).

θ) Προτείνουμε όπως, κατά την διαδικασία επικαιροποίησης των μελετών (άρθρο 8 του Ν/Σ), να ελέγχεται και διαπιστώνεται (εκτός των άλλων): η εξασφάλιση χρηματοδότησης, η διενέργεια ή δρομολόγηση απαλλοτριώσεων, η έκδοση των απαιτουμένων αδειών και η διασφάλιση δανειοθαλάμων και χώρων εναπόθεσης κατά τις συμβατικές προβλέψεις.

Αντιλαμβάνεστε ότι ένας τέτοιος έλεγχος θα επιβεβαιώνει την σοβαρότητα αντιμετώπισης του κάθε έργου και θα αναγκάσει τον Κύριο του έργου να αντιμετωπίσει περισσότερο υπεύθυνα τα συνήθη ζητήματα της κατά κανόνα ασυνέπειάς του.

ι) Θεωρούμε εξόχως αντιλειτουργική την νέα προσθήκη (άρθρο 8 παρ. 3 του Ν/Σ) σύμφωνα με την οποία σε κατηγορίες μεγάλων ή ειδικών έργων μετέχει απαραίτητα στην ομάδα επίβλεψης και ο μελετητής του έργου, κύρια ενασχόληση του οποίου προφανέστατα θα είναι η κάλυψη των ευθυνών του για οποιοδήποτε λάθος του, από αναβαθμισμένη θέση.

κ) Είναι απαραίτητη στα πλαίσια στοιχειώδους αμύνης απέναντι στις εξοντωτικές εξουσίες της Διοίκησης, η δυνατότητα συμμετοχής εκπροσώπου των Εργοληπτών στο Συμβούλιο Δημοσίων Εργων με πλήρη δικαιώματα.

Κύριε Υπουργέ έστω και την τελευταία στιγμή και παρά το ότι δεν έγινε δυνατός ο ουσιαστικός διάλογος με το Υπουργείο σας, παρακαλούμε για την υιοθέτηση των πιο πάνω προτάσεών μας, το κίνητρο για την διατύπωση των οποίων είναι το ενδιαφέρον μας για τα έργα και για την ομαλή λειτουργία του σχετικού τομέα της οικονομίας μας και η διασφάλιση του δικαιώματος στην δουλειά των μελών μας.

Είναι αναγκαίο να λάβετε υπόψη σας κ. Υπουργέ ότι από συγκεκριμένες ρυθμίσεις εξαρτάται η επιβίωση μεγάλου αριθμού εταιριών, παραγωγικών μονάδων της οικονομίας μας και η τύχη χιλιάδων εργαζομένων σε αυτές.

Παρακαλούμε να συνεκτιμήσετε στην απόφασή σας, το γεγονός της υπεύθυνης και εποικοδομητικής τοποθέτησης του ΣΤΕΑΤ σε ότι έχει σχέση με την παραγωγή των έργων στην χώρα μας.



Με τιμή

Για τον ΣΤΕΑΤ

Ο Πρόεδρος

Γ. Συριανός Ο Γεν. Γραμματέας Ν. Οικονόμου