Aegean: Οι φόβοι και η στρατηγική στη γεωπολιτική κρίση

Η αύξηση του κόστους των αεροπορικών καυσίμων (jet fuel) και η επίδραση στην ταξιδιωτική συμπεριφορά, πέραν της επιβάρυνσης που προκαλείται στο λειτουργικό κόστος της Aegean, συνιστούν τους δύο παράγοντες που εγείρουν προβληματισμό στη διοίκηση της αεροπορικής, η οποία αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της προκειμένου να προσαρμοστεί στα δεδομένα που έχει δημιουργήσει η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή.

«Το 2026 θα είναι μια δύσκολη χρονιά, για το α’ εξάμηνο θα υπάρχουν σίγουρα επιπτώσεις και η έντασή τους θα φανεί από το πόσο γρήγορα θα τελειώσει η κρίση», είπε στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης των μετόχων ο πρόεδρος της αεροπορικής, Ευτύχιος Βασιλάκης, χαρακτηρίζοντας το κόστος «συνταρακτικό».

Μία πρώτη εικόνα για το 2026 έδωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εισηγμένης, Δημήτρης Γερογιάννης. «Το περιβάλλον που δραστηριοποιούμαστε το 2026 παραμένει σύνθετο και απαιτητικό. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, συνεχίζουν να δημιουργούν αβεβαιότητα, επηρεάζοντας ζήτηση και κόστος λειτουργίας εταιρείας. Ανάλογα με τη διάρκεια ενδέχεται να υπάρξουν και γενικότερες επιπτώσεις επιβράδυνσης στην οικονομία και στη ζήτηση γενικότερα.

Η πρώτη άμεση επίπτωση αφορά το κόστος καυσίμου. Η τιμή αργού έχει αυξηθεί σημαντικά και ακόμη μεγαλύτερη είναι η αύξηση του αεροπορικού καυσίμου. Από την αρχή της κρίσης το αργό κατέγραψε αύξηση 35%-50% και το αεροπορικό καύσιμο έχει υπερδιπλασιαστεί φτάνοντας από τα 700 δολάρια/μετρικό τόνο σε 1.400-1.800 δολάρια /μετρικό τόνο», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι το καύσιμο αποτελεί το 20-25% του συνολικού επιχειρησιακού κόστους της εταιρείας. «Είναι η μεγαλύτερη λειτουργική δαπάνη μας».

Σύμφωνα με τον CEO της αεροπορικής, η εταιρεία είχε προχωρήσει σε hedging (σύναψη συμβολαίων αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου) για το 60% των αναγκών της σε καύσιμα για το 2026, άρα η έκθεση της Aegean αφορά το υπόλοιπο 40%, με σημαντική επίδραση στο λειτουργικό κόστος της.

Για την επιβάρυνση της αύξησης του αεροπορικού καυσίμου στα αποτελέσματα της εταιρείας μίλησε ο Ευτ. Βασιλάκης. «Στο πρώτο εξάμηνο η αύξηση των τιμών του αεροπορικού καυσίμου θα έχει μία επίπτωση σε επίπεδο κόστους, με μία διαφορά μεταξύ 40 - 65 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τις τιμές που θα επικρατήσουν τελικά, πέραν της κάλυψης που μας δίνει το hedging που έχει γίνει για το 60%.

Αν στο δεύτερο εξάμηνο οι τιμές παραμείνουν στα ίδια επίπεδα, με την καμπύλη των προαγορών που δίνουν οι αγορές, και αν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ τις επόμενες 30 ημέρες, θα υπάρξει μια επίπτωση 50 εκατ. ευρώ επιπλέον.

Άρα o συνολικός αντίκτυπος θα είναι μεταξύ 90 και 110 εκατ. ευρώ. Χωρίς το hedging που έχουμε κάνει, το πρόβλημα θα ήταν 2,5 φορές μεγαλύτερο», είπε και αναφέρθηκε στις άμυνες που χτίζει η εισηγμένη προκειμένου να αντεπεξέλθει στο περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί.

«Έχουμε προχωρήσει σε αναπροσαρμογή των τιμών, ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσες από τις απώλειες θα καλυφθούν μέσω αυτής της αναπροσαρμογής. Όλα αυτά είναι σε συνάρτηση και με τη ζήτηση, αν δηλαδή το κοινό θα επιλέξει να ταξιδέψει. Η ενεργειακή κρίση και η αβεβαιότητα επηρεάζουν γενικά την καταναλωτική δυνατότητα, όχι μόνο τις αερομεταφορές», τόνισε.

Οι αλλαγές λόγω κρίσης

Παρά τον αρχικό σχεδιασμό για αύξηση της χωρητικότητας κατά 7%-8% σε σχέση με πέρυσι, η διοίκηση της εταιρείας αναγκάστηκε να αναστείλει κάποια από τα δρομολόγια που εκτελούσε στη Μέση Ανατολή ως απόρροια του πολέμου.

«Στις αρχές του 2026 σχεδιάζαμε μια αύξηση σε επίπεδο χωρητικότητας της τάξης του 7%-8% από την Αθήνα και τις περιφερειακές βάσεις μας. Ωστόσο, χωρίς τη δραστηριότητα στη Μέση Ανατολή, η μηνιαία χωρητικότητα θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα με εκείνα του 2025 ή θα είναι οριακή υψηλότερη αυτών», είπε ο Δ. Γερογιάννης.

Σημειωτέον ότι κατά το πρώτο δίμηνο του έτους, η εταιρεία κατέγραψε άνοδο κατά 7% στην επιβατική κίνηση, ωστόσο, ο Μάρτιος επηρεάστηκε αρνητικά από την κρίση στη Μέση Ανατολή. «Προχωρήσαμε σε αναστολή πτήσεων, κάτι που αντιστοιχεί στο 5- 6% επί του συνόλου της προσφερόμενης χωρητικότητας της εταιρείας. Συνολικά για το πρώτο τρίμηνο του 2026 η εταιρεία μετέφερε 3,2 εκατ. επιβάτες, με αύξηση κατά 4%», είπε.

Στο αρχικό πλάνο της εταιρείας και στις αναπροσαρμογές του αναφέρθηκε και ο Ευτ. Βασιλάκης: «Ξεκινήσαμε τη χρονιά με απόφαση να διευρύνουμε περίπου 7%-8% τη χωρητικότητά μας, ωστόσο, με το 6% που αντιστοιχεί στα δρομολόγια της Μέσης Ανατολής και με μια προσαρμογή 1%-2% που έχουμε κάνει για τους μήνες Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο για να είμαστε λίγο πιο “επιθετικοί” απέναντι στο κόστος και στην αβεβαιότητα, κινούμαστε ως προς τη χωρητικότητα στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.

Όταν επανέλθει η δραστηριότητα στη Μέση Ανατολή, θα επανέλθουμε σταδιακά και πάλι και εκτιμάμε ότι θα είμαστε τελικά χαμηλότερα σε ποσοστό 2% ως προς τη χωρητικότητα για λόγους αντιμετώπισης του κόστους».

Η εικόνα των κρατήσεων

Αναφερόμενος στην πορεία της ζήτησης, ο πρόεδρος της Aegean σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται στις χώρες που πλήττονται άμεσα από την κρίση, ενώ συνολικά η προσφερόμενη χωρητικότητα από όλους τους αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας παραμένει αυξημένη κατά 4%-5%, παρά την απουσία όλων των συνδέσεων προς τη Μέση Ανατολή.

«Οι δικές μας κρατήσεις είναι σε απόθεμα όσες είχαμε και πέρυσι την ίδια περίοδο. Υπήρξε όμως επιβράδυνση από τον Μάρτιο και μετά. Σίγουρα, όταν υπάρχει τέτοια αβεβαιότητα, πολλοί επιλέγουν να μεταθέσουν τις κρατήσεις τους πολύ πιο κοντά στον χρόνο των διακοπών τους», σημείωσε και προσέθεσε ότι «η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα σε ό,τι αφορά το αίσθημα της ασφάλειας ώστε να συγκαταλέγεται στις χαμένες περιοχές».

Τόνισε, δε, ότι αντίθετα η Κύπρος έχει επηρεαστεί από την κρίση στη Μέση Ανατολή. «Το βασικό πρόβλημα και για τη ζήτηση και για εμάς ως εταιρεία είναι το κόστος. Αν το κόστος επηρεάσει τόσο πολύ τη ζήτηση, αυτό θα είναι αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης πολεμικής κατάστασης», είπε.

Η επάρκεια των καυσίμων

Καθησυχαστικός ως προς την επάρκεια του αεροπορικού καυσίμου στην ελληνική αγορά εμφανίστηκε ο Ευτ. Βασιλάκης.

«Η Aegean δεν είναι ειδικός στην παραγωγή καυσίμου ούτε στη διαχείριση αργού ή αεροπορικού καυσίμου. Κοντολογίς, δεν ανησυχούμε για την επάρκεια, αλλά ασχολούμαστε με το θέμα του κόστους και των τιμών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως είπε, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει η εταιρεία από τους προμηθευτές της, τόσο η Helleniq Energy όσο και η Motor Oil διαθέτουν σημαντική δυνατότητα παραγωγής jet fuel και εκτιμούν ότι υπάρχει επαρκής κάλυψη για τους επόμενους μήνες.

«Για τα ελληνικά αεροδρόμια δεν φαίνεται ότι στους επόμενους 3 - 4 θα υπάρξει τέτοιο πρόβλημα», σημείωσε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, σε πρόσφατες επαφές με δύο ξένα τραπεζικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στα συμβόλαια προαγοράς καυσίμων, ενημερώθηκε ότι τα αποθέματα αεροπορικού καυσίμου στην Ευρώπη παρέμεναν στα επίπεδα προ κρίσης.

«Δεν έμοιαζαν να πιστεύουν ότι θα υπάρξει καθολικό πρόβλημα στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες. Αντίστοιχα ο Επίτροπος Μεταφορών στην Ε.Ε., Απόστολος Τζιτζικώστας, ανέφερε ότι οι ακυρώσεις δρομολογίων αποδίδονται κυρίως στο αυξημένο κόστος και στην έλλειψη καυσίμων», ανέφερε.

Πάντως, ο Ευτ. Βασιλάκης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο επιμέρους προβλημάτων σε αγορές της βόρειας Ευρώπης ή σε περιοχές με περιορισμένη τοπική διύλιση, σημειώνοντας όμως ότι μέχρι στιγμής υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στην τροφοδοσία.

«Το 70%-80% της παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας δεν χάνεται, κατευθύνεται μέσω αγωγών στην Ερυθρά Θάλασσα. Υπάρχουν λύσεις, είτε με μεταφορά είτε με εναλλακτικές διαδρομές. Ίσως υπάρξουν μεγαλύτερα κόστη ή καθυστερήσεις, αλλά όχι άμεσο πρόβλημα επάρκειας», τόνισε.

Το πρόβλημα με τους κινητήρες

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ευτ. Βασιλάκης και στο ζήτημα με τους πρόωρους ελέγχους στους κινητήρες των αεροσκαφών Pratt & Whitney, διαβλέποντας σημάδια σταδιακής εξομάλυνσης.

Όπως σημείωσε, το πρόβλημα που ξεκίνησε το 2023 κορυφώθηκε τον περασμένο χειμώνα και ειδικότερα τον Μάρτιο του 2026, όταν καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός αεροσκαφών καθηλωμένων στο έδαφος, εν αναμονή τεχνικών ελέγχων.

Ωστόσο, τόνισε, πως από εδώ και στο εξής η εικόνα αναμένεται να βελτιώνεται σταδιακά. «Μπαίνουμε πλέον σε μία σταδιακή μείωση της επίδρασης αυτού του προβλήματος. Το καλοκαίρι του 2026 ο αριθμός των αεροσκαφών που θα επηρεάζονται θα είναι αντίστοιχος με τον περσινό», είπε, επισημαίνοντας πως επί της ουσίας η πραγματική επιχειρησιακή εικόνα θα είναι καλύτερη, καθώς ο στόλος θα έχει ενισχυθεί σημαντικά.

«Επειδή θα έχουμε παραλάβει 43 αεροσκάφη, τα αεροπλάνα που θα πετούν θα είναι περισσότερα», σημείωσε.

«Ουσιαστικά μπαίνουμε στην ουρά του προβλήματος. Είναι ένα ζήτημα που φτάνει συνολικά τα τρία χρόνια και τώρα εισερχόμαστε στο τελευταίο ενάμιση έτος, κατά το οποίο η επίδραση θα είναι σταδιακά μειούμενη», ανέφερε.

Για την επόμενη διετία, δε, η διοίκηση εκτιμά ότι η AEGEAN θα διαθέτει αυξημένη κάλυψη των επιχειρησιακών της αναγκών μέσω του ενισχυμένου στόλου, γεγονός που θα επιτρέψει μεγαλύτερη ευελιξία και καλύτερη αξιοποίηση της ζήτησης.

Σημειωτέον ότι μέσα στο 2027 η εταιρεία αναμένεται να παραλάβει 7 αεροσκάφη Airbus A321neo, εκ των οποίων τα 5 θα είναι LR, για την κάλυψη μεγαλύτερων αποστάσεων.

«Η Aegean διαθέτει ισχυρή κεφαλαιακή βάση, υψηλή τεχνογνωσία, αποδεδειγμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσεων, στόλο σύγχρονο», κατέληξε ο Δ. Γερογιάννης, με τον Ευτ. Βασιλάκη να προαναγγέλλει οργανωτικές αλλαγές στην εισηγμένη: «Έχουμε φτάσει στα 27 χρόνια λειτουργίας της εταιρείας και στα επόμενα δύο χρόνια θα πρέπει να προχωρήσουμε σε οργανωτικές αλλαγές ώστε να εντάξουμε πιο έντονα και τη νέα γενιά, να αναγεννηθούμε».