Αγορές, ώρα μηδέν…

Βρισκόμαστε στο σημείο εκείνο του πτωτικού-υφεσιακού κύκλου, όπου η ορμή είναι μεγαλύτερη και η ένταση των φαινομένων επίσης. Με όρους φυσικής βρισκόμαστε λίγο πριν το ”κέντρο του γεγονότος”. Οι παραπάνω σκέψεις μας οδηγούν στη δημιουργία τριών ενναλακτικών σεναρίων για τις αγορές...

Δημοσιεύθηκε: 17 Ιουλίου 2002 - 13:05

άρθρο Ειδικού Συνεργάτη*

Το τελευταίο διάστημα τα γεγονότα κυλούν γρήγορα και οι εξελίξεις γύρω από τις αγορές είναι έντονες και συντονισμένες. Η παγκοσμιοποίηση βρίσκεται στο απόγειο της, δείχνει όμως το άσχημο πρόσωπο της. Δύσκολα βρίσκει κανείς αισιόδοξες πλευρές στα καθημερινά τεκταινόμενα και ακόμα δυσκολότερα βρίσκει πρόθυμους υποστηρικτές της περίφημης ανάκαμψης σχήματος V, δηλαδή από τα χαμηλά της ύφεσης σε άμεση ανάκαμψη.

Βρισκόμαστε στο σημείο εκείνο του πτωτικού-υφεσιακού κύκλου, όπου η ορμή είναι μεγαλύτερη και η ένταση των φαινομένων επίσης. Με όρους φυσικής βρισκόμαστε λίγο πριν το κέντρο του γεγονότος όπου και τα χαρακτηριστικά του είναι ισχυρότερα. Στα στενά μας οικονομικά, η ύφεση εξαπλώνεται με ταχύτητα σε όλους τους οικονομικούς κλάδους και υποστηρίζει τη δημιουργία ενός κυκλικού ντόμινο που στη αρχή και το τέλος βρίσκονται τα θεμέλια του χρηματοοικονομικού μας συστήματος.

Οι παραπάνω σκέψεις λοιπόν μας οδηγούν στη δημιουργία τριών εναλλακτικών, ίσως όχι και τόσο εναλλακτικών, σεναρίων για τις αγορές μέχρι το τέλος του μάλλον ”δίσεκτου” 2002:

Α. Αισιόδοξο. Τα χαρακτηριστικά που επικρατούν στην παγκόσμια οικονομία έχουν γίνει αντιληπτά από τα κράτη και τους εποπτικούς-παρεμβατικούς μηχανισμούς τους, η αντίδρασή τους είναι άμεση και αποτελεσματική με συνέπεια την ανακοπή της ύφεσης σύντομα.

Αυτό σημαίνει ενίσχυση των κανονιστικών διατάξεων (re-regulation), παρεμβατισμός, περιοριστικά μέτρα, αύξηση των επιτοκίων κλπ. Μπορεί όλα αυτά να μην ακούγονται και τόσο αναπτυξιακά, ούτε να προσφέρουν την αισιοδοξία μια άμεσης ανάκαμψης των αγορών, όμως θα δημιουργήσουν τις συνθήκες εκείνες που απαιτούνται για να ”παγώσουν” οι αγορές και να σταματήσει η πτωτική τροχιά σε πρώτη φάση. Αν δηλαδή οι επενδυτές εκλάβουν αυτές τις ενέργειες ως σημάδια αλλαγής ή πιθανής αλλαγής των δεδομένων, τότε θα περιοριστεί η διάθεση που επικρατεί σήμερα για το ”χειρότερο αύριο” που μας περιμένει.

Β. Μετριοπαθές. Οι ενέργειες που περιγράψαμε παραπάνω πραγματοποιούνται, όμως οι αγορές και επενδυτές συγκεντρώνονται στα ψυχρά δεδομένα των τελευταίων ετών:

(i) Πτώση στις βασικές αγορές κατά 40% και πάνω από το υψηλό τους.

(ii) Τα επίπεδα των τιμών βρίσκονται στο σημείο που ήταν και 35-40 μήνες πριν, με την τάση αυτή τη φορά να είναι πτωτική και

(iii) Το αμέσως χαμηλότερο σημείο – σημείο αντίστασης – είναι μόλις 3-5% κατά μέσο όρο, χαμηλότερα και στην ουσία αποτελούσε μια νησίδα της προηγούμενης ανόδου ή το χαμηλό του Σεπτεμβρίου 2001.

Χωρίς να μακρηγορούμε, περιγράφουμε μια αγορά όπου η πιθανότητα αρνητικής εξέλιξης είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη της θετικής που σημαίνει ότι η απαιτούμενη απόδοση ανά μονάδα κινδύνου είναι , ή θα πρέπει να είναι, μεγαλύτερη. Με απλά λόγια η προεξόφληση γίνεται με υψηλότερους συντελεστές, κάτι που οδηγεί σε χαμηλότερες τιμές για να λειτουργήσουν σαν ”μαξιλάρι” για το νέο επενδυτή ή τα νέα κεφάλαια.

Το παράδειγμα που μπορούμε να αναφέρουμε δεν είναι άλλο από αυτό της διεύρυνσης της έκπτωσης (discount) με την οποία διαπραγματεύονται οι εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου παγκοσμίως και που φτάνει στη χώρα μας το 30%. Μια αναγωγή του παραδείγματος στη συνολική αγορά είναι ίσως απλουστευμένη, θα πρέπει όμως να λάβουμε υπ’ όψη μας σοβαρά ότι τις τιμές τους τις διαμορφώνουν οι ίδιοι μηχανισμοί και επενδυτές που διαμορφώνουν και αυτές του συνόλου της αγοράς.

Γ. Απαισιόδοξο. Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο, ότι κάθε πτωτικός κύκλος ολοκληρώνεται με το πέρασμα από το χειρότερο σημείο του. Και αυτό το σημείο δεν είναι αυτό που με τη στενή έννοια περιγράφει ένα κραχ, πχ. πωλήσεις πανικού για δύο, τρεις ημέρες, αλλά η περίοδος που ακολουθεί και συνήθως οδηγεί σε χαμηλότερα σημεία και βαθύτερες κρίσεις.

Τα δεδομένα για την ελληνική αγορά είναι αποκαλυπτικά: Απώλειες σε επίπεδο γενικού δείκτη της τάξης του 65%. Περιορισμός της συνολικής κεφαλαιοποίησης κατά 110 δις ευρώ. Συναλλακτική δραστηριότητα – τζίρος, πολύ χαμηλότερη από την απαιτούμενη για τη συντήρηση της αγοράς. Ίσως το σημαντικότερο από όλα να είναι ότι η πτώση μέχρι σήμερα έχει διαρκέσει περίπου δυόμισι χρόνια αλλά έχει πραγματοποιηθεί με τα 2/3 των συναλλαγών που δημιούργησαν την άνοδο, που σημαίνει ότι δεν έχουν φτάσει οι πωλήσεις πανικού. Δηλαδή το χειρότερο βρίσκεται μπροστά μας.

Σ’ αυτό το σενάριο κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει τα περιθώρια υποχώρησης, όπως ακριβώς κανείς δεν μπορούσε να εκτιμήσει και την όποια άνοδο το καλοκαίρι του 1999.

Ο γράφων υποστηρίζει ότι η αλήθεια βρίσκεται σήμερα κάπου μεταξύ των δύο πρώτων σεναρίων και επιμένει: Οι αγορές δεν σταματούν ΠΟΤΕ. Μετά το χειρότερο σημείο ανακαλύπτονται από την αρχή όλοι οι λόγοι που θεμελιώνουν και υποστηρίζουν την ύπαρξή τους.

* Στα X-views δημοσιεύονται απόψεις στελεχών της αγοράς, που για ευνόητους λόγους θέλουν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.