Δυο καυτά ερωτήματα για τη Σοφοκλέους

Τα ερωτήματα εάν παίζουν οι παίκτες στο ΧΑ τους ρόλους που έχουν αναλάβει και εάν υπάρχει βάθος στην αγορά, ώστε ένας επενδυτής να μπορεί να κάνει κινήσεις χωρίς να γίνεται η κίνησή του αυτή άμεσα γνωστή και χωρίς να επηρεάζει όλη την αγορά θέτει ο Αντώνης Κεφαλάς;

Δημοσιεύθηκε: 26 Οκτωβρίου 2002 - 14:48

του Αντώνη Κεφαλά *

Καλή και επαινετή η πρωτοβουλία του διοικητικού συμβουλίου του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ) σε συνδυασμό και με την υποστήριξη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, να προβληθεί στο εξωτερικό (Λονδίνο και Φρανκφούρτη), η διαφάνεια που -κατά την άποψη των εμπλεκομένων πλευρών-έχει επιτευχθεί στην ελληνική κεφαλαιαγορά.

Σε μία εποχή όπου τα οικονομικά σκάνδαλα παίζουν στο προσκήνιο σε παγκόσμια έκδοση, είναι επιθυμητή η προσπάθεια διαχωρισμού των αμνών από τα ερίφια.

Το θέμα, όμως, δεν είναι απλά η διαφάνεια και τα θεσμικά μέτρα που έχουν ληφθεί ή που λαμβάνονται για να τη διασφαλίσουν. Πολύ περισσότερο είναι η ικανότητα των θεσμών να εφαρμόζουν τους νόμους και τους κανονισμούς αποτελεσματικά και με διαφάνεια.

Να πείθουν ότι το πράττουν με συνέπεια και με ίσες αποστάσεις απ’ όλους. Και ότι τα όσα πράττουν είναι πράγματι σε ποιοτικά επίπεδα τουλάχιστον ίσα -αν όχι καλύτερα- με αυτά που ισχύουν στις ευρωπαϊκές και τις αμερικανικές αγορές.

Ακόμη περισσότερο, η προσπάθεια θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην ωριμότητα που επιδεικνύει η ελληνική αγορά. Διότι αυτό που μετρά για τους ξένους επενδυτές είναι κατά κύριο λόγο αφενός μεν αν οι ταγμένοι θεσμοί παίζουν τον ρόλο τους, αφετέρου δε αν η αγορά έχει ”βάθος”.

Η αναφορά εδώ είναι, δηλαδή, σε δύο κρίσιμα σημεία:

* Πρώτον, στον ρόλο που παίζουν οι θεσμικοί παίκτες ενός χρηματιστηρίου -οι θεσμικοί επενδυτές όπως τα αμοιβαία, οι διαμεσολαβούντες όπως οι χρηματιστηριακές εταιρείες, τα όργανα των μικροεπενδυτών κ.ο.κ. Ο κάθε ”παίκτης” έχει ένα ρόλο να παίξει, ένα ρόλο που προσδιορίζεται από τη φύση του, από τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και από το κανονιστικό πλαίσιο.

Το μεγάλο ερώτημα για την Ελλάδα είναι, στη βάση αυτή, ένα: παίζουν οι παίκτες τους ταγμένους ρόλους τους ή όχι; Και, για να πάρουμε ένα παράδειγμα: τα αμοιβαία υποτίθεται πως λειτουργούν με στόχο τη σταθεροποίηση της αγοράς. Το έχουν κάνει αυτό τα ελληνικά αμοιβαία ή μήπως έχει συμβεί (και πράγματι έτσι είναι) το αντίθετο;

* Δεύτερον, ποιο είναι το βάθος της αγοράς, ώστε ένας επενδυτής να μπορεί να κάνει κινήσεις χωρίς να γίνεται η κίνησή του αυτή άμεσα γνωστή και χωρίς να επηρεάζει -αναπόφευκτα και υποχρεωτικά- όλη την αγορά;

Οι ξένοι επενδυτές έχουν μάθει -κι αυτό είναι μία ιδιαίτερα σημαντική δικλείδα ασφάλειας -να μπορούν να κινούνται (με ορισμένες εξαιρέσεις βέβαια) με τρόπο που να μην αναστατώνεται η αγορά από μία ή δύο κινήσεις.

Ορθά, λοιπόν, ίσως η επιλογή να μην τονιστούν (κατά τα φαινόμενα) αυτά τα δύο στοιχεία είναι ορθή και σοφή. Διότι είναι πλέον γνωστό ότι οι θεσμικοί παίκτες είναι αυτοί που έχουν τεθεί επικεφαλής της καταβαράθρωσης της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς, αποκηρύσσοντας τον θεσμικό ρόλο στον οποίον είχαν ταχθεί.

Και είναι επίσης γνωστό ότι το ελληνικό χρηματιστήριο είναι τόσο ρηχό ώστε να επηρεάζεται από μία και μοναδική πράξη -π.χ. του ΟΤΕ ή του τραπεζικού τομέα με επικεφαλής δύο έως τρεις τράπεζες.

Και είναι επίσης γνωστό και με επάρκεια στοιχειοθετημένο το γεγονός ότι πολλοί επηρεάζουν την τιμή της μετοχής τους, με ελάχιστες πράξεις, απόλυτα προκαθορισμένες και ελεγμένες, με σιγουριά και με αποτέλεσμα να βλέπουμε -μέσα στην κατάρρευση- μετοχές να κερδίζουν 50% μέσα σε τέσσερις ημέρες.

Δυστυχώς, το θέμα του ελληνικού χρηματιστηρίου δεν ανάγεται (όχι πως χρειάζεται) τον τομέα των δημοσίων σχέσεων (αν και εδώ έχουν γίνει φοβερά λάθη), αλλά πολύ περισσότερο σε διαρθρωτικές αδυναμίες οι οποίες εξακολουθούν να μην αντιμετωπίζονται.

Τι θα πει, δηλαδή, κανείς για την αποτελεσματικότητα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς όταν επιβάλλει πρόστιμα με καθυστέρηση δύο έως τριών ετών από τη δήθεν παράβαση, όταν τα πρόστιμα αυτά είναι εξουθενωτικά για την εταιρεία --οπότε και δεν μπορούν στην πράξη να εφαρμοστούν-, όταν ζητεί εξηγήσεις και δεν τις λαμβάνει υπόψη της, όταν δεν συζητεί με τους υποτιθέμενους παραβάτες προκειμένου να λάβει τις ελάχιστες απαραίτητες εξηγήσεις, όταν ανακοινώνει τις αποφάσεις της μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης χωρίς καν να επιδείξει την ελάχιστη ευαισθησία να ειδοποιήσει τον υποτιθέμενο παραβάτη πριν να το πληροφορηθεί και ο ίδιος από τα Μέσα και όταν η προσφυγή κατά των αποφάσεών της πρέπει να γίνει στις μακρόχρονες, γραφειοκρατικές και χωρίς τις απαραίτητες τεχνικές γνώσεις της τακτικής δικαιοσύνης;

* Μερική αναδημοσίευση από ανάλυση του Α. Κεφαλά που δημοσιεύθηκε στο φύλο του ”Μετόχου” της 25ης Οκτωβρίου 2002.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.