Η αγορά χρειάζεται ένα σοβαρό σοκ

Η πασχαλιάτικη ανάφλεξη δεν σηματοδοτεί την ”ανάσταση” της Σοφοκλέους, η οποία χρειάζεται ένα δυνατό σοκ με ευνοϊκές επιπτώσεις σε συνδυασμό με μέτρα για την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, τονίζει ο Α. Κεφαλάς.

Δημοσιεύθηκε: 11 Μαΐου 2002 - 13:14

του Αντώνη Κεφαλά *

Η πασχαλιάτικη ανάφλεξη του χρηματιστηρίου μπορεί να σηματοδοτεί αναστροφή του κλίματος, αλλά μπορεί και να αποτελεί απλά ένα παροδικό φαινόμενο μετά την απραξία μερικών ημερών και σε αντανακλαστική συνέχεια των εξελίξεων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη.

Η ωριμότητα του ελληνικού χρηματιστηρίου είναι πάντα -και δικαιολογημένα- αμφισβητούμενη, καθώς η ιστορική πορεία του δεν πείθει ούτε για τη σοβαρότητα των θεσμών ούτε για τη συνέπεια των θεσμικών επενδυτών και ούτε για την ικανότητα των μικροεπενδυτών να κινηθούν σε μακροχρόνιο πλαίσιο.

Στη βάση αυτή μπορούμε να διακινδυνεύσουμε την πρόβλεψη πως η ”ανάσταση” δεν ήρθε και πως σύντομα θα ξαναγυρίσουμε στις σκοτεινές πτυχές της μεθοδευμένης και της σταδιακής απαξίωσης.

Το ελληνικό χρηματιστήριο χρειάζεται, πρώτα απ’ όλα, ένα σοβαρό σοκ με ευνοϊκές επιπτώσεις, που θα το βγάλει από την απραξία του. Αυτή θα ήταν η βαθύτερη απήχηση της αποτυχημένης συγχώνευσης Εθνικής-Alpha Bank και τα αποτελέσματα αυτής της αποτυχίας τα πληρώνουμε σήμερα. Μέχρι να βρεθεί ένα άλλο παρόμοιο σε σημασία τρικ, θα περιμένουμε ακόμη και θα πληρώνουμε ακόμη.

Ένα σοκ έχει, όμως, άμεση και βραχύβια επίδραση. Δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος ενός σταθερού ράλι κι εδώ είναι που υπεισέρχονται παράγοντες, όπως η σειρά των θεσμικών αλλαγών που έχουν προταθεί και οι οποίες εξακολουθούν να μην υλοποιούνται.

Πέρα από το γεγονός ότι κανείς δεν ασχολείται με το να εξηγήσει γιατί οι μεταρρυθμίσεις αυτές έχουν εγκαταλειφθεί, ανοιχτή και σίγουρη παραμένει η προοπτική πως το χρηματιστήριο θα μπορούσε να βοηθηθεί να πάρει την πάνω βόλτα -έπειτα από το ευνοϊκό σοκ- με κινήσεις, όπως είναι το short selling, ο market maker, ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος, η διαρκής εισαγωγή νέων προϊόντων -π.χ., warrants, μετατρέψιμα ομολογιακά, exchange traded funds κ.ο.κ.-, ο δανεισμός έναντι τίτλων και οι πιστωτικοί λογαριασμοί, για να αναφέρουμε μερικές που θα άλλαζαν το τοπίο και θα βοηθούσαν να κεντρισθεί το ενδιαφέρον και να συντηρηθεί η ανάκαμψη.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό αναρωτιέται κάποιος γιατί τα θεσμικά όργανα ασχολούνται -και μάλιστα, με τρόπο που υπογραμμίζει τη νοοτροπία του κρατικού παρεμβατισμού που τα διέπει- με την υποχρεωτική επιβολή των κανόνων της εταιρικής διακυβέρνησης και των διεθνών λογιστικών προτύπων και δεν αφήνει την αγορά από μόνη της να επιβραβεύσει ή να τιμωρήσει εκείνες τις εταιρείες που ακολουθούν ή δεν ακολουθούν τις αρχές αυτές.

Και γιατί δεν κοιτάζουν μερικά πιο πρακτικά πράγματα -όπως, παραδείγματος χάριν, την απαράδεκτη και μη ανταγωνιστική τιμολογιακή πολιτική του ΧΑΑ-, αλλά ασχολούνται με την αναζήτηση νέων λύσεων σε γνωστά θέματα από τη στιγμή που στο εξωτερικό οι λύσεις έχουν βρεθεί και εφαρμόζονται με επιτυχία;

Τι θα ανέτρεπε τη δυσμενή εκτίμηση της αγοράς για το ΧΑΑ; Κινήσεις που θα έδειχναν -θα αποδείκνυαν ακόμη καλύτερα- ότι η κυβέρνηση έχει κατανοήσει το πρόβλημα και αναζητεί συγκεκριμένες, αποτελεσματικές και άμεσες, λύσεις.

Σε ποιους άξονες επάνω; Η απάντηση είναι απλή: στους άξονες της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας και της προσέλκυσης ξένων επενδύσεων.

Και πάλι πολύ απλά: αν η Ελλάδα θέλει να δει τη διατήρηση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης μετά την τρέχουσα μεταβατική και απατηλή περίοδο, δύο χαρτιά έχει να παίξει -και μόνο δύο.

Πρώτον, να δημιουργήσει ελκυστικές συνθήκες για τις εταιρείες στην αγορά εργασίας.

Δεύτερον, να δημιουργήσει νομικό, φορολογικό, διοικητικό και λειτουργικό πλαίσιο, που να είναι έτσι φτιαγμένο ώστε να χρησιμεύει ως φάρος προσέλκυσης των ξένων επενδύσεων.

Τα εγχώρια κεφάλαια (η εγχώρια αποταμίευση) δεν επαρκούν (και ποτέ δεν επαρκούσαν) για να συντηρήσουν εκείνο το επίπεδο επενδύσεων που θα επέτρεπε τη διατήρηση αφενός της ανεργίας σε χαμηλά επίπεδα (π.χ., 6%-7%), αφετέρου του ρυθμού ανάπτυξης σε υψηλά (π.χ., 3%-4%).

Όταν θα στερέψουν οι πηγές της Κοινότητας και όταν θα έρθει ο λογαριασμός του 2004, τότε θα αντιμετωπίσουμε ένα στυγνό ξύπνημα από τον ονειρικό κόσμο στον οποίο ζούμε σήμερα

* Αναδημοσίευση από το κείμενο ανάλυσης του Αντώνη Κεφαλά στο φύλλο του ”Μετόχου” που κυκλοφόρησε στις 10/05/02.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.