Στο στόχαστρο της ΕΕ τα ελληνικά swaps

Η Ελλάδα στο παρελθόν -και όχι μόνο- χρησιμοποίησε τη "δημιουργική λογιστική" των swaps προκειμένου να "καλύψει" μέρος του χρέους της. Η Eurostat επαναφέρει το θέμα στο προσκήνιο και ζητά ξεκάθαρες εξηγήσεις.

Δημοσιεύθηκε: 16 Φεβρουαρίου 2010 - 10:09

Τελ. Ενημ.: 16 Φεβρουαρίου 2010 - 10:56

Joshua Chaffin (Βρυξέλες) & Kerin Hope (Αθήνα)

Ο ρόλος της Wall Street στην εν εξελίξει ελληνική κρίση θα βρεθεί υπό εξονυχιστική έρευνα, καθώς η Ε.Ε. ζήτησε από την Ελλάδα πληροφορίες για swaps νομισμάτων.

Οι μεταβιβάσεις έγιναν μεταξύ των ετών 2001 και 2008 και πιθανώς να επέτρεψαν στην υπερχρεωμένη Ελλάδα να κρύψει δισ. ευρώ νέου χρέους από το Δημόσιο αλλά και από τις αρχές ελέγχου.

Οι πληροφορίες ζητήθηκαν από τη Eurostat και θα πρέπει να υποβληθούν έως τα τέλη Φεβρουαρίου. "Το ερώτημα είναι το εξής: επρόκειτο για νόμιμες δραστηριότητες υπό τη διαχείριση των κυβερνήσεων;". Αυτό τονίζει ο κ. Amadeu Altafaj Tardio, αξιωματούχος της Κομισιόν.

Βασικό σημείο το οποίο εξετάζουν οι Αρχές, σύμφωνα με τον κ. Altafaj Tardio, είναι το κατά πόσον τα swaps νομισμάτων, μεταβίβαση μέσω παραγώγων, αποτιμήθηκαν βάσει των ισχυόντων επιτοκίων στις αγορές.

Η Goldman Sachs, η Morgan Stanley, η Deutsche Bank και άλλες επενδυτικές τράπεζες έφεραν σε πέρας αυτές τις περίπλοκες συναλλαγές, μέσω των οποίων η ελληνική κυβέρνηση άντλησε κεφάλαια για δαπάνες, χωρίς να είναι αναγκασμένη να καταγράψει αυτές τις δαπάνες στο δημόσιο χρέος.

Μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες αυτού του είδους ήταν τιτλοποίηση το 2001, μέσω της οποίας η Ελλάδα άντλησε 2 δισ. ευρώ, με εγγύηση τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις που θα λάμβανε η χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία χρησιμοποίησαν αντίστοιχες μεθόδους λογιστικής εκτός προϋπολογισμού, προκειμένου να διατηρήσουν τα ελλείμματά τους χαμηλότερα από το 3% του ΑΕΠ, επίπεδο το οποίο απαιτεί η ευρωζώνη.

Η Κομισιόν τη Δευτέρα (15/2) ανακοίνωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση απέτυχε να καταθέσει τις αναγκαίες πληροφορίες για τα νομισματικά swaps στην ομάδα της Eurostat που επισκέφτηκε την Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 2008, για να εξετάσει την ελληνική διαχείριση του χρέους της χώρας.

Όμως, Έλληνες αξιωματούχοι, που γνώριζαν για τα swaps αλλά και για άλλες τιτλοποιημένες εκδόσεις -όλες είχαν πραγματοποιηθεί από την προηγούμενη σοσιαλιστική κυβέρνηση που είχε τα ηνία της χώρας το διάστημα 2000 - 2004- αρνούνται πως υπήρξε τέτοια διένεξη.

"Η Eurostat γνώριζε τα πάντα γι’ αυτές τις συναλλαγές, οι οποίες ήταν τότε απόλυτα νόμιμες. Δεν τις κρατήσαμε μυστικές". Αυτό υποστηρίζει πρώην κορυφαίο στέλεχος του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών.

Ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου, υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, σε ομιλία του στο think-tank European Policy Centre τόνισε: "Το είδος των συμβολαίων παραγώγων που αναφέρονται σε κάποιες εφημερίδες, εκείνη την εποχή, ήταν νόμιμο και η Ελλάδα δεν ήταν η μοναδική χώρα που τα χρησιμοποίησε. Κατόπιν, έγιναν παράνομα και η Ελλάδα δεν τα έχει χρησιμοποιήσει".

Πρόσθεσε, δε, ακόμη: "Η νυν κυβέρνηση δεν έχει δώσει εντολή ούτε έχει σκεφτεί να χρησιμοποιήσει κάποια εργαλεία που δεν είναι συμβατά με τους κανονισμούς της Eurostat".

Εκπρόσωποι της Eurostat δεν θέλησαν να αποκαλύψουν ποιες μεταβιβάσεις εξετάζονται, ούτε εάν ελέγχεται και ο ρόλος συγκεκριμένων τραπεζών.

Η προσοχή προς τη Wall Street, όπως ανέφερε (στις 15/2) ρεπορτάζ των "New York Times", εντοπίζεται καθώς η Κομισιόν εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο "τηρούν τα λογιστικά τους βιβλία" οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η Κομισιόν έχει εγκρίνει προτάσεις βάσει των οποίων ενισχύεται η δύναμη της εποπτείας της υπηρεσίας στον έλεγχο των οικονομικών στοιχείων των κυβερνήσεων και στο να είναι βέβαιη ότι της παρέχουν ακριβή στοιχεία. Αυτές οι προτάσεις θα κατατεθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς έγκριση.

- Οι "κορυφαίες" ελληνικές συναλλαγές

Σε άρθρο της στους "F.T." η κ. Kerin Hope αναφέρεται σε ορισμένες βασικές συμφωνίες που πραγματοποίησαν οι ελληνικές κυβερνήσεις. Μάλιστα, τονίζει ότι ο πρώην υπουργός Οικονομικών κ. Νίκος Χριστοδουλάκης ήθελε να υπάρξει "τιτλοποίηση του Παρθενώνα". Δηλαδή, έκδοση ενός είδους ομολόγου το οποίο θα είχε ως εγγύηση τα έσοδα του ελληνικού κράτους από τα εισιτήρια των περίπου 6 εκατ. τουριστών που επισκέπτονται τους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Τελικά, αυτή η πρόταση δεν έγινε δεκτή γιατί αντέδρασαν οι αρχαιολόγοι φοβούμενοι πως οι αρχαιολογικοί χώροι θα μετατραπούν σε… θεματικά πάρκα τύπου Disneyland.

Πάντως, η Ελλάδα άντλησε περισσότερα από 4 δισ. ευρώ μέσω συναλλαγών κατά τη διάρκεια της θητείας του κ. Χριστοδουλάκη ως υπουργού Οικονομικών. Κάθε έκδοση είχε ανάδοχο διαφορετική τράπεζα, ενώ στην όλη διαδικασία έχουν εμπλακεί η Goldman Sachs, η Morgan Stanley, η Deutsche Bank, η BNP Paribas και η Citi, καθώς και οι ελληνικές EFG Eurobank και Εθνική Τράπεζα.

Πιο συγκεκριμένα, για κάθε έκδοση χρησιμοποιήθηκε διαφορετική εταιρία, ενώ η όλη διαδικασία έλαβε τον "τίτλο" Special Purpose Vehicle (SPV). Μάλιστα, οι τιτλοποιήσεις δανείστηκαν τα ονόματά τους από την ελληνική μυθολογία.

Ένα SPV είχε την ονομασία "Αίολος", μέσω του οποίου αντλήθηκαν 355 εκατ. ευρώ το 2001. Εγγύηση για τη συγκεκριμένη έκδοση ήταν τα κεφάλαια που όφειλαν στο ελληνικό δημόσιο οι ξένες αεροπορικές που χρησιμοποιούν τον ελληνικό εναέριο χώρο αλλά και οι προμήθειες που καταβάλλουν για την παραμονή των αεροσκαφών τους σε ελληνικά αεροδρόμια.

Ένα ακόμη SPV, με την ονομασία"Αριάδνη", είχε ως εγγύηση τα έσοδα του ΟΠΑΠ. Το μεγαλύτερο όμως SPV, υπό το όνομα "Άτλας" (Atlas Securitisation) πραγματοποιήθηκε το 2001. Η χώρα άντλησε 2 δισ. ευρώ, ενώ ως εγγύηση είχαν δοθεί οι μελλοντικές χρηματοδοτήσεις που θα λάμβανε η Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την όλη διαδικασία διαχειρίστηκαν η BNP Paribas, η Deutsche Bank καθώς και οι ελληνικές EFG Eurobank και Εθνική Τράπεζα.

Πάντως, οι ελληνικές αρχές και κυρίως (αν και ανώνυμα) πρώην αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών τονίζουν πως για όλες τις συναλλαγές η Eurostat ήταν απόλυτα ενήμερη.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation