του Ιεροκλή Καπογιάννη

Oι δηλώσεις του προέδρου του oμίλου Πειραιώς, κ. Μιχάλη Σάλλα, πριν από δύο εβδομάδες περίπου, για τον προβλεπόμενο διπλασιασμό των τραπεζικών χορηγήσεων στην Ελλάδα μέσα στην επόμενη πενταετία τάραξαν τα λιμνάζοντα ύδατα, καθώς έθεσαν σε σαφή αμφισβήτηση τη μέχρι τότε διαμορφωθείσα άποψη που ήθελε:

- Το ποσοστό ανόδου των τραπεζικών χορηγήσεων να βαίνει σαφώς μειούμενο από φέτος και να σταθεροποιείται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα μέσα στην επόμενη τριετία.

- Η ανάπτυξη των ελληνικών τραπεζικών ομίλων από το 2009 και μετά να προέρχεται κυρίως από τις διεθνείς τους δραστηριότητες.

Ο διοικητής της Τράπεζας Πειραιώς βάσισε τις εκτιμήσεις του στην προβλεπόμενη σύγκλιση της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνοντας ότι ενώ στην Ελλάδα οι χορηγήσεις αποτελούν το 80% περίπου του αναθεωρημένου ΑΕΠ, στην ευρωζώνη το ποσοστό αυτό προσεγγίζει το 120%.

Στο ίδιο όμως στατιστικό στοιχείο αναφέρθηκε και την αμέσως επόμενη ημέρα των δηλώσεων Σάλλα (1η Αυγούστου) και το εβδομαδιαίο δελτίο οικονομικών εξελίξεων της Alpha Bank, σημειώνοντας ότι ”η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων αυξάνει, αλλά διατηρείται ακόμη στο 75,3% του αναθεωρημένου ΑΕΠ, έναντι 125,7% του μέσου όρου της ζώνης του ευρώ”!

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα δάνεια προς τα νοικοκυριά, στην Ελλάδα αποτελούν το 36,7% του αναθεωρημένου ΑΕΠ, όταν το ίδιο ποσοστό στη ζώνη του ευρώ ανέρχεται στο 60,2% (38,6% και 65,5% τα αντίστοιχα ποσοστά για τα δάνεια προς τις επιχειρήσεις).

Βγάζουν μάτια τα φετινά στοιχεία

Στην καλλιέργεια κλίματος αισιοδοξίας εκ μέρους των τραπεζιτών φαίνεται να συνετέλεσε και η πορεία της ζήτησης για δάνεια, όπως διαμορφώνεται από την αρχή του έτους έως σήμερα.

Συγκεκριμένα, στα τέλη του 2006 (Δεκέμβριος) ο ρυθμός αύξησης της πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά είχε υποχωρήσει στο 25,3%, έναντι του 30,2% τον Μάιο του 2006.

Πολλοί λοιπόν ήταν εκείνοι που ανέμεναν μια σημαντική υποχώρηση του ρυθμού ανόδου των δανείων προς τα νοικοκυριά, για δύο κυρίως λόγους:



- Πρώτον, γιατί ανέμεναν την περαιτέρω άνοδο των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μια πρόγευση της οποίας είχαμε ήδη και αναμένουμε νέα τον επόμενο μήνα.

- Και δεύτερον, γιατί οι χορηγήσεις των στεγαστικών δανείων είχαν επηρεαστεί ανοδικά το 2006 λόγω της έκρηξης των οικοδομικών αδειών στα τέλη του 2005 (εν όψει της προγραμματιζόμενης τότε επιβολής ΦΠΑ κ.λπ.).

Παρ’ όλα αυτά, ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά διατηρείται και φέτος στα περσινά περίπου επίπεδα, σημειώνοντας +24,7% τον Απρίλιο και +24,4% τον Μάιο.

Μάλιστα, κύκλοι της αγοράς προβλέπουν ότι τα επίσημα στοιχεία θα δείξουν ανάλογα υψηλή ζήτηση τουλάχιστον μέχρι και τον Αύγουστο, καθώς κάποιοι θα σπεύσουν να συνάψουν δάνεια πριν από την αναμενόμενη νέα άνοδο των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον προσεχή Σεπτέμβριο.

Οι επισφάλειες

Οι τραπεζίτες επίσης επιμένουν να μην ανησυχούν ιδιαίτερα απέναντι σε ένα ενδεχόμενο μαζικής εμφάνισης προβληματικών δανείων.

Αν και κανείς δεν αγνοεί το πρόβλημα, μιλά με τα καλύτερα λόγια για τη δική του τράπεζα, επικαλούμενος τους ολοένα και βελτιούμενους σχετικούς δείκτες.

”Η άνοδος των επιτοκίων έχει ξεκινήσει εδώ και δύο περίπου χρόνια, αλλά ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρουσιάζεται βελτιωμένος. Οι προβλέψεις συν τις εξασφαλίσεις υπερβαίνουν το 100% των μη εξυπηρετούμενων δανείων μας”, δήλωσε ενδεικτικά ο κ. Σάλλας για την Τράπεζα Πειραιώς, συμπληρώνοντας ότι ”είμαστε πολύ αυστηροί στα καταναλωτικά δάνεια” και ότι ”στα στεγαστικά χρηματοδοτούμε μόνο με προσημείωση και όχι για το 100% της αξίας του ακινήτου”.

Με ανάλογους σχολιασμούς απαντούν και τα στελέχη των υπόλοιπων μεγάλων τραπεζών.

Οι ”συνήγοροι του διαβόλου” υποστηρίζουν ότι η βελτίωση των δεικτών στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια οφείλεται στους ταχείς ρυθμούς ανόδου των χορηγήσεων, που επηρεάζουν θετικά τους σχετικούς δείκτες (οι νέες χορηγήσεις δεν προφταίνουν να ωριμάσουν έτσι ώστε να καταστούν επισφαλείς).

Ακόμη όμως κι αν είναι έτσι, στην περίπτωση που οι προβλέψεις του κ. Σάλλα επιβεβαιωθούν στην πράξη, τότε είναι περίπου βέβαιο ότι δεν θα συναντήσουμε προβληματικούς δείκτες στις τράπεζες για την επόμενη πενταετία.

ΟΙ ΚΡΥΜΜΕΝΕΣ ΥΠΕΡΑΞΙΕΣ

Η ουσία είναι ότι στις αρχές του έτους οι μεγάλες τράπεζες δημοσιοποίησαν ιδιαίτερα φιλόδοξα business plans και δεν ήταν λίγοι οι παράγοντες της αγοράς που είχαν διατυπώσει σοβαρές επιφυλάξεις.

Και μόλις λίγους μήνες αργότερα έρχονται οι ίδιοι οι τραπεζίτες να δηλώσουν ότι αυτοί οι τόσο φιλόδοξοι στόχοι θα εκπληρωθούν νωρίτερα από τις προβλέψεις, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη μελλοντική πορεία των τιμών των μετοχών τους στο χρηματιστήριο.

Ορισμένα μάλιστα στελέχη της τραπεζικής αγοράς μιλούν και για ”μεγάλες κρυμμένες υπεραξίες” στις θυγατρικές των Βαλκανίων.

”Η θυγατρική μας τράπεζα κατέχει κατά τι λιγότερο από το 4% της τοπικής αγοράς και σύντομα το μερίδιό της θα σκαρφαλώσει στο 5%. Ξέρετε πόσο υψηλά αποτιμώνται τέτοιου μεγέθους τράπεζες στις χώρες αυτές, όταν προκύπτει θέμα πώλησής τους;” ρωτά υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος μεγάλης ελληνικής τράπεζας.