Μείωση πωλήσεων 16,4% και καθαρών κερδών 25,5% για τους ισχυρούς της ελληνικής βιομηχανίας καταγράφει στο 2009 πανελλαδική έρευνα της Stat Bank στις 618 σημαντικότερες (βάσει πωλήσεων) παραγωγικές επιχειρήσεις της χώρας που δημοσίευσαν ισολογισμό έως τις 18 Μαΐου 2010.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, τα συνολικά κέρδη των εν λόγω επιχειρήσεων μειώθηκαν κατά 25,5% - από 1,46 δισ. ευρώ το 2008 σε 1,09 δισ. ευρώ το 2009. Ας σημειωθεί ότι και το 2008 τα συνολικά κέρδη των παραγωγικών επιχειρήσεων είχαν παρουσιάσει αντίστοιχη μείωση, γεγονός που πιστοποιεί την περαιτέρω υποχώρηση των οικονομικών επιδόσεων της μεταποίησης.

Η υποχώρηση της κερδοφορίας το 2009 αντικατοπτρίζει μείωση του συνολικού κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων του δείγματος, ο οποίος διαμορφώθηκε στα 22,46 δισ. ευρώ το 2009 έναντι 26,88 δισ. ευρώ το 2008. Είχαμε δηλαδή κάμψη πωλήσεων 16,4%.

Ας σημειωθεί ότι από τη σύγκριση των στοιχείων εξαιρέθηκαν δύο επιχειρήσεις -τα Ελληνικά Πετρέλαια και η ΔΕΗ- αφού τα αποτελέσματά τους δίνουν εντελώς διαφορετική εικόνα στα συνολικά αποτελέσματα της μεταποίησης. Έτσι, αν συμπεριλάβει κανείς τα κέρδη των δύο επιχειρήσεων, τα συνολικά κέρδη του δείγματος εμφανίζουν αύξηση 131% (από 994 εκατ.ευρώ το 2008 σε 2,3 δισ. ευρώ το 2009). Η εικόνα, όμως, αυτή δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική πορεία των επιδόσεων της μεταποίησης κατά το 2009.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας και με βάση πάντα τα αποτελέσματα των εταιριών με συγκρίσιμα στοιχεία:

* Οι μεγάλες παραγωγικές επιχειρήσεις της χώρας λειτούργησαν με μέσο περιθώριο καθαρού κέρδους 4,9%. Εάν δει κανείς την εξέλιξη του μέσου καθαρού περιθωρίου κέρδους, θα παρατηρήσει ότι αυτό εμφάνισε ελαφρά βελτίωση σε σχέση με το 2008. Έτσι, οι εν λόγω επιχειρήσεις το 2009 εργάστηκαν με περιθώριο κέρδους της τάξεως του 5%, αυτό όμως αφορούσε σε αισθητά χαμηλότερο κύκλο εργασιών, κάτι που δεν είχε συμβεί το 2008.

* Η δυστοκία του παρελθόντος έτους δεν εκφράστηκε μόνο στα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων αλλά και στην ελαφρά επιδείνωση της σχέσης ιδίων προς ξένα κεφάλαια. Έτσι, ενώ τα ίδια κεφάλαια εμφάνισαν ελαφρά μείωση 1,6% (διαμορφώθηκαν στα επίπεδα των 16,17 δισ. ευρώ), οι συνολικές τους υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 4,5%, για να προσεγγίσουν τα 20 δισ. ευρώ.

* Από τις 618 επιχειρήσεις του δείγματος, το 73,5% εμφάνισε κέρδη ενώ το 26,5% παρουσίασε ζημίες. Το ποσοστό των ζημιογόνων επιχειρήσεων συνεχίζει να κινείται ανοδικά. Πρακτικά, για κάθε 2,8 κερδοφόρες παραγωγικές επιχειρήσεις αναλογούσε 1 ζημιογόνος.

* Στην ελληνική επιχειρηματική κοινότητα λειτουργεί ο σκληρός πυρήνας που αντέχει τις συνέπειες της κρίσης και κατορθώνει να διατηρείται αλώβητος. Απόδειξη: Οι 452 κερδοφόρες παραγωγικές επιχειρήσεις του δείγματος (με συγκρίσιμα στοιχεία για το 2008 - 2009), αν και μείωσαν τις συνολικές πωλήσεις τους κατά 12,4% (ήταν συνολικά 17,3 δισ. ευρώ), παρουσίασαν βελτίωση της συνολικής τους κερδοφορίας σε ποσοστό 2,8% εμφανίζοντας κέρδη 1,6 δισ. ευρώ. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στο σύνολό τους οι 452 κερδοφόρες επιχειρήσεις του δείγματος λειτούργησαν με μέσο περιθώριο καθαρού κέρδους 9,3%. Αν στο παραπάνω δείγμα συνυπολογίσει κανείς και τις επιχειρήσεις Ελληνικά Πετρέλαια και ΔΕΗ, η εικόνα εμφανίζεται πολύ πιο ρόδινη, αφού τα συνολικά κέρδη σημειώνουν αύξηση 157% (για να φτάσουν τα 2,8 δισ. ευρώ). Την ίδια όμως χρονική περίοδο, οι 452 κερδοφόρες εταιρίες παρουσίασαν αύξηση των συνολικών τους υποχρεώσεων 8% έναντι αύξησης 1,3% των ιδίων κεφαλαίων τους.

* Από την άλλη πλευρά, οι επιδόσεις των 164 ζημιογόνων εταιριών με συγκρίσιμα στοιχεία εμφανίζουν ραγδαία επιδείνωση: συγκεκριμένα, αύξησαν τις ζημίες τους από 98,4 εκατ. ευρώ το 2008 σε 513,8 εκατ. ευρώ το 2009. Είχαμε δηλαδή αύξηση ζημιών της τάξεως του 422%.

* Ως συμπέρασμα προκύπτει ότι στην ελληνική βιομηχανία η κρίση διευρύνει το χάσμα μεταξύ των παραγωγικών επιχειρήσεων της χώρας. Από τη μία πλευρά, ενισχύεται ο σκληρός πυρήνας των επιχειρήσεων που ανθίστανται στην ύφεση "χτίζοντας θέσεις για την επόμενη ημέρα". Από την άλλη, δημιουργείται ένας θύλακας ζημιογόνων επιχειρήσεων από τις οποίες θα προκύψει νέος κύκλος προβληματικών εταιριών.

* Σε επίπεδο κλάδων, τα σημαντικότερα κέρδη λόγω κυρίως της ΔΕΗ εμφάνισε ο τομέας της ενέργειας, που από ζημίες το 2008 παρουσίασε κέρδη το 2009. Ο δεύτερος σημαντικότερος σε κέρδη κλάδος ήταν αυτός των πετρελαίων με πρωταγωνιστές τα Ελληνικά Πετρέλαια και τη Μότορ Όιλ. Η τρίτη πλέον κερδοφόρος δραστηριότητα ήταν αυτή των φαρμάκων, η οποία μάλιστα κατόρθωσε να βελτιώσει και τα κέρδη της σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Τρεις άλλοι τομείς που εμφάνισαν υψηλότερη κερδοφορία ήταν της παραγωγής ποτών, των εκδόσεων - εκτυπώσεων (εκτός εφημερίδων) κι επίσης της παραγωγής πλαστικών και ελαστικών. Οι υπόλοιποι κλάδοι -στη συντριπτική τους πλειονότητα - εμφάνισαν είτε ζημίες είτε μείωση κερδοφορίας. Ενδεικτικά, ο τομέας των μη μεταλλικών ορυκτών σημείωσε κάμψη κερδών 33%, τα τρόφιμα 29% και τα μεταλλικά προϊόντα 66%.

Οι εισαγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις

Για τις μεγαλύτερες εισαγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις η έρευνα στις 720 σημαντικότερες από αυτές κατέδειξε μείωση πωλήσεων 10,6% και καθαρών κερδών κατά 21%.

Αναλυτικά, οι συνολικές πωλήσεις των εν λόγω εταιριών διαμορφώθηκαν στα 28,6 δισ. ευρώ το 2009 έναντι σχεδόν 32 δισ. ευρώ το 2009. Οι εν λόγω επιχειρήσεις εμφάνισαν μείωση κερδοφορίας 21%. Έτσι τα συνολικά τους προ φόρων κέρδη από 842 εκατ. ευρώ το 2008 έπεσαν στα 666 εκατ. ευρώ το 2009.

Οι επιχειρήσεις αυτές, που αποτελούν αξιόλογο δείγμα του συνόλου των εισαγωγικών και εμπορικών επιχειρήσεων της χώρας, εργάστηκαν με περιθώριο καθαρού κέρδους 2,3%.

Ενδιαφέρον ωστόσο εμφανίζει και η πορεία της κεφαλαιακής διάρθρωσης των επιχειρήσεων. Τα συνολικά ίδια κεφάλαιά τους αυξήθηκαν από 5,7 δισ. ευρώ το 2008 σε 5,9 δισ. ευρώ το 2009 εμφανίζοντας βελτίωση 3,5%. Αντίστοιχη (3,6%) ήταν η αύξηση των συνολικών τους υποχρεώσεων από 14 δισ. ευρώ το 2008 σε 14,57 δισ. ευρώ το 2009. Έτσι, η σχέση ιδίων προς ξένα κεφάλαια παρέμεινε σταθερή στα επίπεδα του 1 προς 2,47, σχέση μη ικανοποιητική και ασφαλώς ανησυχητική εν όψει της επιδείνωσης του οικονομικού κλίματος κατά το 2010.

* Δείτε τα αρχεία με την αναλυτική λίστα των εταιριών στη δεξιά στήλη "Συνοδευτικό Υλικό".