H πεποίθηση του Ταγίπ Ερντογάν ότι μια αναπάντεχη μείωση επιτοκίων θα ενισχύσει την τουρκική οικονομία ενόψει των εκλογών αναμένεται να γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς ο υψηλός πληθωρισμός και η βουτιά της λίρας αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξη.
Πηγές από το περιβάλλον της τουρκικής προεδρίας δήλωσαν ότι ο Ερντογάν πίεζε την κεντρική τράπεζα για μήνες -τόσο δημοσίως όσο και κεκλεισμένων των θυρών- να προχωρήσει σε νομισματική τόνωση για να δώσει ώθηση στον δανεισμό, στις εξαγωγές και στην απασχόληση.
Στις 23 Σεπτεμβρίου, η κεντρική τράπεζα προχώρησε αναπάντεχα σε μείωση των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης στο 18%, στέλνοντας την τουρκική λίρα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ο πληθωρισμός ανήλθε στο 19,6% τον Σεπτέμβριο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 2,5 ετών, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν τη Δευτέρα.
Tούρκοι οικονομολόγοι δήλωσαν στο Reuters ότι η μείωση επιτοκίου ήταν μεγάλο λάθος, το οποίο πιθανότατα θα εντείνει την οικονομική δυσχέρεια που βιώνουν οι Τούρκοι.
«Το γενικότερο ζοφερό κλίμα, η συναλλαγματική ισοτιμία, καταδεικνύουν ότι η οικονομική διακυβέρνηση είναι άνω κάτω» δήλωσε ο Ρεφέτ Γκουρκαϊνάκ, επικεφαλής του τμήματος Οικονομικών του Πανεπιστημίου Μπιλκέντ. Ωστόσο, ο Ερντογάν, βλέποντας να χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις, ανυπομονούσε να προχωρήσει σε μείωση επιτοκίων μετά την τοποθέτηση νέου κεντρικού τραπεζίτη νωρίτερα φέτος και του προξένησε έκπληξη που ο πληθωρισμός κινήθηκε υψηλότερα, ανέφεραν δύο Τούρκοι αξιωματούχοι.
Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει ταχθεί ανοιχτά κατά των αυξήσεων επιτοκίων, είχε δηλώσει ότι ο πληθωρισμός θα πέσει σε μονοψήφια επίπεδα.
Η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι η νομισματική τόνωση ήταν αναγκαία, επειδή ο πληθωρισμός είναι προσωρινός. Αλλά τα χαμηλά συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας, τα υψηλά επίπεδα εισαγωγών και η μείωση των ήδη αρνητικών πραγματικών επιτοκίων σε ακόμα πιο χαμηλά επίπεδα είναι ανησυχητικά σημάδια για την πορεία του νομίσματος. Εν τω μεταξύ, η υποτίμηση της λίρας οδηγεί τον πληθωρισμό υψηλότερα.
Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με το υψηλό χρέος των τουρκικών εταιρειών σε ξένο νόμισμα, σημαίνουν ότι οι εξαγωγές δεν θα ωφεληθούν ιδιαίτερα από τη μείωση των επιτοκίων, ενώ οι ιδιωτικές τράπεζες θα επιδιώξουν να συρρικνώσουν παρά να επεκτείνουν την πίστωση, τόνισε ο κ. Γκουρκαϊνάκ, πρώην οικονομολόγος της Fed.
«Αν η κίνηση της κεντρικής τράπεζας βασίζεται στην πεποίθηση ότι θα βοηθήσει την οικονομική δραστηριότητα, τότε στηρίζεται σε λάθος υποθέσεις», πρόσθεσε.
H Σέλβα Ντεμιράλπ, επικεφαλής του Φόρουμ Οικονομικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Koς, ανέφερε ότι η οικονομική πολιτική της Τουρκίας είναι ανεύθυνη, δεδομένου ότι η Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες κινούνται σε κατεύθυνση σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
Οι προηγούμενοι κύκλοι σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής της Fed είχαν οδηγήσει σε εκροές κεφαλαίων από την Τουρκία και άλλες αναδυόμενες οικονομίες.