Στουρνάρας: Η Ελλάδα επέστρεψε σε τροχιά ανάπτυξης

Η Ευρώπη χρειάζεται «ποιοτικό άλμα» στην ενιαία αγορά, στην τραπεζική ένωση, στην κεφαλαιαγορά, στην ενέργεια και στην άμυνα, προκειμένου να αντιμετωπίσει το επενδυτικό κενό και τη χαμηλή ανάπτυξη, τονίζει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.

Σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Avvenire, ο κ. Στουρνάρας περιγράφει την Ελλάδα ως οικονομία που έχει επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης, με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αλλά και την Ευρώπη ως ένωση που πρέπει να κινηθεί πιο αποφασιστικά απέναντι στις νέες γεωπολιτικές, ενεργειακές και τεχνολογικές προκλήσεις.

Για την ελληνική οικονομία, σημειώνει ότι μετά από μια μακρά περίοδο κρίσης και προσαρμογής έχει επέλθει «ριζικός μετασχηματισμός». Το ελληνικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, έναντι περίπου 1,4% στη ζώνη του ευρώ, με την ανάπτυξη να στηρίζεται στις επενδύσεις, την κατανάλωση και τη συμβολή των εξαγωγών, ιδίως του τουρισμού και των υπηρεσιών.

Ο διοικητής της TτE επισημαίνει ακόμη ότι η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί, με την ανεργία να έχει υποχωρήσει κάτω από το 10% και το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό να έχει αυξηθεί. Η εξέλιξη αυτή, όπως αναφέρει, βασίζεται στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, στην ενδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος και στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Οι τρεις πυλώνες της ανάκαμψης

Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η μετάβαση στην ανάκαμψη στηρίχθηκε σε τρεις πυλώνες: δημοσιονομική πειθαρχία, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ανάταξη του τραπεζικού συστήματος.

Με τα προγράμματα που άρχισαν να εφαρμόζονται από το 2010, το μεγάλο πρωτογενές έλλειμμα μετατράπηκε σε πλεόνασμα, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε σημαντικά. Οι μεταρρυθμίσεις αφορούσαν τις συντάξεις, την υγεία, την αγορά εργασίας και τη δημόσια διοίκηση, με θετικές μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα.

Στο τραπεζικό σύστημα, όπως σημειώνει, η αναδιάρθρωση μέσω συγχωνεύσεων και στοχευμένων παρεμβάσεων μείωσε τον αριθμό των τραπεζών και ενίσχυσε την ανθεκτικότητά τους. Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το κοινωνικό κόστος υπήρξε υψηλό, υπογραμμίζει όμως ότι αποκαταστάθηκαν η μακροοικονομική σταθερότητα και η εμπιστοσύνη.

Αναφερόμενος στην αξιοπιστία της χώρας, ο κ. Στουρνάρας τονίζει ότι αποκαταστάθηκε χάρη στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και στον σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Καθοριστικός, κατά τον ίδιο, υπήρξε ο ρόλος της ΕΚΤ στη ρευστότητα και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ενώ η αναδιάρθρωση του χρέους το 2012 βελτίωσε τη βιωσιμότητά του.

Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη

Για την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, ο διοικητής της TτE σημειώνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε πολύπλοκη φάση, με πληθωρισμό, γεωπολιτικές εντάσεις και ασθενή ανάπτυξη. Η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ παραμένει προσανατολισμένη στη σταθερότητα των τιμών και στην επαναφορά του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, θεωρεί αναγκαία τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αλλά με αποφυγή οριζόντιων ή παρατεταμένων μέτρων που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν εκ νέου τον πληθωρισμό.

Ο κ. Στουρνάρας ζητά ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, ιδίως στις υπηρεσίες και στην ψηφιακή τεχνολογία, ώστε να ενισχυθούν η παραγωγικότητα και η δυνητική ανάπτυξη. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της τραπεζικής ένωσης και ταχύτερης οικοδόμησης μιας πραγματικής ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς, ικανής να κινητοποιεί ιδιωτικές αποταμιεύσεις και να τις κατευθύνει προς στρατηγικές επενδύσεις.

Αν αυτό δεν συμβεί, προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό σε σύγκριση με άλλες μεγάλες οικονομίες.

Ιδιαίτερο βάρος δίνει και στη βιομηχανική πολιτική. Ενέργεια, προηγμένες τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη και άμυνα απαιτούν κοινές στρατηγικές και συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς ο σημερινός κατακερματισμός περιορίζει την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και αυξάνει το κόστος.

Στο ενεργειακό, σημειώνει ότι η κρίση των τελευταίων ετών ανέδειξε την ευαλωτότητα της Ευρώπης. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται συντονισμένες επενδύσεις σε υποδομές, διασυνδέσεις και διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, καθώς και επιτάχυνση της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών. Δεν πρόκειται, όπως τονίζει, μόνο για περιβαλλοντικό στόχο, αλλά για ζήτημα οικονομικής ασφάλειας.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Στο νέο διεθνές περιβάλλον, ο κ. Στουρνάρας εκτιμά ότι η αστάθεια θα παραμείνει υψηλή και ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της επενδύοντας στην ενεργειακή ασφάλεια, στην άμυνα και στην τεχνολογία.

Για την Ελλάδα, σημειώνει ότι μπορεί να συμβάλει ως αξιόπιστος εταίρος, χάρη στη μεταρρυθμιστική της πορεία και τη σταθερότητα που έχει επιτευχθεί. Η γεωγραφική της θέση, προσθέτει, την καθιστά γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Βαλκανίων.

Παράλληλα, η ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, ενώ ο ρόλος της χώρας στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών παραμένει σημαντικός για τη σταθερότητα της Ενωσης.