Επιβολή περιβαλλοντικών τελών, απόσυρση των παλαιών - ρυπογόνων οχημάτων, θεσμοθέτηση "πράσινου" δακτυλίου στον οποίο τα οχήματα θα εισέρχονται ανάλογα με το πόσο ρυπαίνουν αλλά και δυνατότητα επιβολής "πράσινων" διόδιων προτείνει μεταξύ άλλων το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, στο εθνικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που έδωσε πριν από λίγο στη δημοσιότητα ο υπουργός κ. Γιώργος Σουφλιάς.

Προκειμένου να περιοριστούν οι εκπεμπόμενοι ρύποι από τις οδικές μεταφορές, που αποτελούν έναν σοβαρό ρυπαντή, η περιβαλλοντική επίδοση κάθε οχήματος θα συνδέεται άμεσα με το… πορτοφόλι του κατόχου του, καθώς τα οχήματα που εκπέμπουν πολύ χαμηλούς ρύπους σε κάποιες περιπτώσεις θα εξαιρούνται από την καταβολή τελών.

Τα μέτρα που προτείνει το ΥΠΕΧΩΔΕ για τις οδικές μεταφορές περιλαμβάνουν:

- Ανανέωση στόλου οχημάτων

Η ανανέωση του στόλου οχημάτων είναι αναγκαία και αυτό δείχνουν όλες οι μελέτες, ειδικά για τα αυτοκίνητα παλαιότητας άνω των 15 ετών. Ο εκσυγχρονισμός του στόλου οχημάτων μπορεί σύμφωνα με τον κ. Σουφλιά να επιταχυνθεί εφόσον δοθούν και οικονομικά κίνητρα για την απόσυρση οχημάτων παλαιάς τεχνολογίας. Για την απόσυρση θα προηγηθεί μελέτη από το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο και θα αποφασίσει πώς, πότε και με ποια κίνητρα θα γίνει ο εκσυγχρονισμός του στόλου των οχημάτων.

Πάντως, το κράτος θα πρέπει να δώσει το καλό παράδειγμα, όπως είπε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, και από τώρα όταν πρόκειται να κάνει προμήθειες οχημάτων να επιλέγει αυτοκίνητα υβριδικά και χαμηλών εκπομπών κάτι που εφαρμόζει ήδη το ΥΠΕΧΩΔΕ.

- Περιβαλλοντικά τέλη κυκλοφορίας

Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των τελών κυκλοφορίας, που δεν θα γίνεται όπως σήμερα με βάση τον κυβισμό του κινητήρα, αλλά ανάλογα με την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα των οχημάτων. Η διαδικασία για τα νέα "περιβαλλοντικά" τέλη κυκλοφορίας θα πραγματοποιείται όπως και σήμερα στο τέλος κάθε ημερολογιακού έτους από πιστοποιημένα σημεία συναλλαγής (π.χ. τράπεζες) με απαραίτητη προϋπόθεση την προσκόμιση της κάρτας ελέγχου καυσαερίων του οχήματος.

Τα περιβαλλοντικά τέλη κυκλοφορίας θα ισχύουν για όλες τις κατηγορίες οχημάτων (Ι.Χ., δίκυκλα, φορτηγά κ.λπ.).

Η μελέτη προβλέπει τη διάρθρωση των χρεώσεων των περιβαλλοντικών τελών για Ι.Χ. και ελαφρά φορτηγά σε τέσσερις κατηγορίες-κλάσεις, ανάλογα με την εκπομπή ρύπων των οχημάτων. Συγκεκριμένα, οχήματα με μηδενική ή με χαμηλή εκπομπή -κλάση Α- δεν θα πληρώνουν τέλη. Θα υπάρχουν τρεις ακόμα κλάσεις, για τα οχήματα με μέτρια, υψηλή και πολύ υψηλή εκπομπή, με αντίστοιχη κλιμάκωση των τελών.

Ανάλογα με την κλάση θα διαφοροποιείται και το χρώμα του σήματος των τελών κυκλοφορίας, ώστε να ελέγχεται ευκολότερα η εφαρμογή των μέτρων.

- Περιβαλλοντικοί περιορισμοί κυκλοφορίας (πράσινος δακτύλιος)

Το εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προβλέπει τη δυνατότητα για όσους δήμους θέλουν να εφαρμόσουν σύστημα περιορισμού εισόδου των οχημάτων σε κεντρικές περιοχές τους, ανάλογα με την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα τους, ενώ μπορούν να εισαγάγουν και "πράσινα" διόδια εισόδου με χρέωση αντίστοιχη των εκπεμπόμενων ρύπων.

Το συγκεκριμένο μέτρο μελετά και το ΥΠΕΧΩΔΕ για την Αθήνα, ενδεχομένως και με τη χρήση νέων ορίων για τον πράσινο δακτύλιο. Το μέτρο του πράσινου δακτυλίου στην Αθήνα υπολογίζεται ότι μπορεί να εφαρμοστεί εντός του 2010, παράλληλα με την εφαρμογή του μέτρου διαφοροποίησης του χρώματος του σήματος των περιβαλλοντικών τελών κυκλοφορίας, ώστε να ελέγχεται ευκολότερα η εφαρμογή του μέτρου.

Για τα Ι.Χ. και τα ημιφορτηγά η μελέτη προβλέπει την εφαρμογή του πράσινου δακτυλίου ως εξής:

- Τα αυτοκίνητα των κλάσεων Β και Γ και τα καταλυτικά (μετά το 1993) θα συνεχίσουν να κινούνται στον πράσινο δακτύλιο με το σύστημα μονά - ζυγά.

- Τα αυτοκίνητα με πολύ υψηλές εκπομπές ρύπων - δηλαδή τα οχήματα της κλάσης Δ - και τα συμβατικά αυτοκίνητα (προ του 1993) θα μπορούν να εισέρχονται στον πράσινο δακτύλιο μόνο τα σαββατοκύριακα.

- Για τα αυτοκίνητα της κλάσης Α, δηλαδή μειωμένης εκπομπής, η είσοδος στον πράσινο δακτύλιο θα είναι ελεύθερη.

Επίσης, η μελέτη προτείνει ότι αν κάποιος δήμος κρίνει απαραίτητη την επιβολή συστήματος χρέωσης εισόδου των οχημάτων σε κεντρικές περιοχές του, αυτό να γίνεται ανάλογα με την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα του οχήματος.

Στο σχέδιο προβλέπονται επίσης και μέτρα για τους ρύπους που εκπέμπονται από τις κεντρικές θερμάνσεις και μεταξύ άλλων προτείνονται:

- Υποχρεωτική αλλαγή των καυστήρων πετρελαίου με καυστήρες φυσικού αερίου, εντός διαστήματος 3ετίας από τη διέλευση αγωγού και τη διαπιστωμένη δυνατότητα σύνδεσης με κάθε οικοδομή.

- Αύξηση των ελέγχων στην κεντρική θέρμανση.

- Συνεπή εφαρμογή της οδηγίας 2002/91/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

Τέλος, στο σχέδιο προβλέπονται μέτρα για τον περιορισμό της βιομηχανικής ρύπανσης.