Σφίγγει ο κλοιός για τη χώρας μας στο μείζον θέμα των κλειστών επαγγελμάτων και στην αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και αργά ή γρήγορα θα βρεθεί στο εδώλιο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου εάν δεν λάβει άμεσα μέτρα για την απελευθέρωση της αγοράς στους συγκεκριμένους κλάδους, προς όφελος του ανταγωνισμού και κατ’ επέκταση της ποιότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών και των τιμών.

Τον "φάκελο" των αποκαλούμενων κλειστών επαγγελμάτων ανοίγει πλέον η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ειδικό κλιμάκιο της οποίας βρίσκεται σήμερα στην Αθήνα για να συμμετάσχει σε ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομίας, προκειμένου να διαπιστωθεί η όποια πρόοδος έχει σημειωθεί στην υπόθεση της απελευθέρωσης των υπηρεσιών.

Στη σύσκεψη, στην οποία θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι από τα περισσότερα υπουργεία και από τους εποπτευόμενους φορείς, θα εξεταστεί η πορεία της καταγραφής των εμποδίων ανά υπουργείο, τα οποία δυσχεραίνουν την απελευθέρωση των υπηρεσιών όπως επιτάσσει η κοινοτική οδηγία 2006/123/ΕΚ.

Το έργο της καταγραφής των εμποδίων έχει αναλάβει ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή με στόχο να καταλήξει σε πόρισμα για όλα εκείνα τα εμπόδια που διατηρούνται στην αδειοδότηση και στην άσκηση σειράς επαγγελμάτων στη χώρα μας.

Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω στο ζήτημα της απελευθέρωσης των υπηρεσιών, καθώς τα περισσότερα υπουργεία δεν έχουν καταγράψει καν τις γραφειοκρατικές διαδικασίες-εμπόδια για την απελευθέρωση των υπηρεσιών, γεγονός το οποίο αναμένεται να προκαλέσει τις αυστηρές συστάσεις των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως επισημαίνουν στελέχη τα οποία έχουν επιφορτιστεί με το ζήτημα, υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος κατάρτισης των άρθρων του νομοσχεδίου, επειδή η απελευθέρωση των υπηρεσιών θα φέρει και άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων.

Η χώρα μας έχει περιθώριο να εναρμονιστεί πλήρως με την κοινοτική νομοθεσία περί ελεύθερου ανταγωνισμού έως το 2010 και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνηση αναμένει το πόρισμα της επιτροπής προκειμένου να συντάξει έγκαιρα ειδική νομοθετική ρύθμιση για την προσαρμογής της εθνικής νομοθεσίας στις κοινοτικές επιταγές.

Τεχνικά επαγγέλματα, γιατροί, δικηγόροι, αρτοποιοί, οδηγοί ταξί, φαρμακοποιοί, συμβολαιογράφοι κ.ά. μπαίνουν στο μικροσκόπιο της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, καθώς οι συγκεκριμένοι κλάδοι φαίνεται να εμφανίζουν εμπόδιο στον ελεύθερο ανταγωνισμό, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θέτει η Ε.Ε.

Οι κοινοτικές υπηρεσίες έχουν εντοπίσει πέντε κυριότερους περιορισμούς στον ανταγωνισμό: τις καθορισμένες τιμές, τις συνιστώμενες τιμές, τους κανόνες σχετικά με τη διαφήμιση, τους όρους πρόσβασης και τις αποκλειστικές δραστηριότητες και: τους κανόνες σχετικά με τη διάρθρωση των επιχειρήσεων και τις πολυκλαδικές πρακτικές.

Σε πρόσφατη έκθεσή της για τα κλειστά επαγγέλματα, η Κομισιόν εντάσσει την Ελλάδα, μαζί με την Τσεχία, την Κύπρο, τη Φινλανδία, τη Μάλτα, την Ισπανία και τη Σουηδία, στις χώρες όπου δεν έχουν γίνει βήματα στην κατεύθυνση της άρσης των περιορισμών.

Στην κορυφή της λίστας επαγγελμάτων που εξετάζει η νομοπαρασκευαστική επιτροπή βρίσκονται εκείνα στα οποία το καθεστώς προστατευτισμού δημιουργεί μεγάλες και τελικά αδικαιολόγητες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Συγκεκριμένα πρόκειται για:
* τα τεχνικά επαγγέλματα (αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι, συγκοινωνιολόγοι, πολιτικοί μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι, μηχανολόγοι, ηλεκτρονικοί μηχανικοί κ.ά.), καθώς το κράτος ούτε λίγο ούτε πολύ εγγυάται την καταβολή των αμοιβών τους, αφού δεν εκδίδονται αλλιώς άδειες για κατασκευές,
* τους δικηγόρους, αφού το κράτος ορίζει τις τιμές των δικαστικών παραστάσεων και εγγυάται την προείσπραξη των σχετικών αμοιβών, ενώ δημιουργούνται και συνθήκες τεχνητής ζήτησης με την υποχρεωτική παράσταση δικηγόρων και την υποχρεωτική οικονομική επιβάρυνση πολλών πράξεων,
* τους συμβολαιογράφους, καθώς εκτός των άλλων το κράτος είναι αυτό που ορίζει τον αριθμό των θέσεών τους, ελέγχοντας έτσι και την προσφορά αλλά και τη ζήτηση των υπηρεσιών τους,
* τους φαρμακοποιούς, εφόσον το κράτος ελέγχει τις τιμές αλλά και το περιθώριο κέρδους τους,
* τους αρτοποιούς, αφού στον κλάδο τους εξακολουθούν να υφίστανται περιορισμοί στην αδειοδότηση,
* τους οδηγούς ταξί, φορτηγών και υπεραστικών λεωφορείων, καθώς ο αριθμός αδειών είναι περιορισμένος, ενώ παράλληλα τα κόμιστρα καθορίζονται από το κράτος.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, οι απασχολούμενοι στα παραπάνω επαγγέλματα αγγίζουν, αν δεν ξεπερνούν, τις 250.000.