Ανταπόκριση από την Ουάσιγκτον

Βαρόμετρο για την πορεία της διατραπεζικής αγοράς, των επιτοκίων και για τις λεπτές ισορροπίες ρευστότητας των τραπεζών θα αποτελέσει η εβδομάδα που ξεκινά από σήμερα, με τη διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος να παρακολουθεί στενά αλλά και με αγωνία τις εξελίξεις.

Την ίδια ώρα, πληθαίνουν οι υποστηρικτές του σχεδίου Μπράουν και ο Έλληνας υπουργός Οικονομίας αλλά και ο αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, μεταξύ αυτών, και πλειάδα αναλυτών και τραπεζικών στελεχών σημειώνουν εμφατικά ότι "δεν υπάρχει περιθώριο να αφεθεί ούτε μία τράπεζα είτε στην Ε.Ε. είτε στις ΗΠΑ να καταρρεύσει".
 
Από την Ουάσιγκτον όπου βρίσκεται για την ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο κ. Γ. Προβόπουλος χαρακτήρισε την εβδομάδα που ξεκινά κρίσιμη, καθώς, όπως είπε, "η απόφαση της ΕΚΤ να δανείζει απεριόριστα σε εβδομαδιαία βάση τις ευρωπαϊκές τράπεζες με επιτόκιο 4,25% αναμένεται να κρίνει την κατάσταση της διατραπεζικής αγοράς".

Την ίδια ώρα, επίσης από την Ουάσιγκτον, ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης διαμηνύει ότι "δεν υπάρχει χρόνος και η αντίδραση στην κρίση πρέπει να είναι ταχεία και άμεση, με κύριο στόχο την προστασία των πραγματικών οικονομιών", ενώ ο αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας κ. M. Kein προβλέπει ότι το κλειδί για την έξοδο από το τούνελ της κρίσης δεν είναι άλλο από το μοντέλο Μπράουν, με όσες κρατικοποιήσεις τραπεζών χρειαστεί.

Υποστηρικτής του σχεδίου Μπράουν, άλλωστε, εμφανίστηκε και ο κ. Γ. Αλογοσκούφης, χαρακτηρίζοντάς το επιτυχημένο και αφήνοντας μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο "αντιγραφής" του και στην Ελλάδα, εάν και εφόσον ποτέ χρειαστεί.

Μολονότι στην Ελλάδα, είπε ο υπουργός Οικονομίας, έχουμε υποστεί σε πολύ μικρότερη έκταση τους κραδασμούς και το τραπεζικό σύστημα έχει γερές βάσεις και παραμένει υγιές, "σε κάθε περίπτωση είμαστε σε εγρήγορση και αν χρειαστούν άλλα μέτρα θα τα λάβουμε. Στον βαθμό που θα χρειαστεί στο μέλλον έχουμε όπλα στο ευρωπαϊκό οπλοστάσιο, τα οποία θα μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε".

**** Πρόβλημα η ρευστότητα

Επί του παρόντος, πάντως, το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η ρευστότητα και σύμφωνα με τον κ. Προβόπουλο στο σύστημα και στην ΕΚΤ υπάρχει σημαντική ρευστότητα, η οποία όμως δεν ανακυκλώνεται μεταξύ των τραπεζών, γεγονός που διατηρεί το euribor τριμήνου σε δυσθεώρητα ύψη, σε καθεστώς γενικευμένης έλλειψης εμπιστοσύνης.

Την κατάσταση αυτή χαρακτήρισε το μεγαλύτερο πρόβλημα στην παρούσα φάση ο κορυφαίος οικονομολόγος και αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας κ. M. Kein.

Μιλώντας με Έλληνες δημοσιογράφους, στο περιθώριο της συνόδου και προσκεκλημένος από την Εθνική Τράπεζα, ο κ. Kein είπε ότι "το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ενώ υπάρχει ρευστότητα δεν διοχετεύεται από τη μία τράπεζα στην άλλη υπό μορφή δανεισμού. Οι εμπορικές τράπεζες προτιμούν να συναλλάσσονται με τις κεντρικές, με αποτέλεσμα να έχει παγώσει η διατραπεζική".

Ανάλογες εξελίξεις είχαμε και το 1930, πρόσθεσε ο κ. Kein, υπογραμμίζοντας ότι οι τράπεζες πρέπει να διδαχτούν από την ιστορία και να αφήσουν τη ρευστότητα να διοχετευτεί στο σύστημα.

Όσον αφορά στις προοπτικές εξόδου από το τούνελ της κρίσης , κλειδί κατά τον αντιπρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας αποτελεί το recapitalization, με συμμετοχή των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών, με αντάλλαγμα μετοχές. Ο κ. Kein ανήκει επίσης στην ομάδα των υπέρμαχων του σχεδίου Μπράουν.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομίας, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου, μεταφέροντας το κλίμα από το πρόσφατο Ecofin, είπε πως "οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης θα λαμβάνονται σε εθνικό και όχι σε κοινοτικό επίπεδο, ωστόσο θα υπάρχει συμφωνία και αλληλοενημέρωση των χωρών της Ευρώπης".

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν αποφασίσει να σώσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα υιοθετώντας τρεις μεθόδους: με εξασφάλιση της ρευστότητας, με παροχή εγγυήσεων για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και με ενίσχυση της κεφαλαιακής θέσης των ευρωπαϊκών τραπεζών.

*** Επιτόκια

Αναφορικά με τις προοπτικές των επιτοκίων, ο κ. Προβόπουλος υποστήριξε ότι το κόστος χρήματος κρατά το euribor σε υψηλά επίπεδα και όσο αυτό συμβαίνει οι τράπεζες δεν έχουν άλλη δυνατότητα από τη μετακύλισή του στον πελάτη. "Τους επόμενους μήνες θα περνά λίγο-λίγο στα δάνεια και ασφαλώς θα υπάρξει πίεση στα νοικοκυριά. Είναι αναπόφευκτο".

Μολονότι το ΔΝΤ προβλέπει, όπως εξήγησε ο κ. Προβόπουλος, υψηλή ανάπτυξη στα Βαλκάνια και γενικότερα στις αναπτυσσόμενες αγορές, η Τράπεζα της Ελλάδος συνιστά στις εμπορικές ελληνικές τράπεζες να είναι προσεκτικές στη διαχείριση κινδύνου και να περιορίσουν την πιστωτική επέκταση στις αγορές με υψηλότερο ρίσκο.

*** Αλλαγές πολιτικής λόγω κρίσης

Μία ακόμα διάσταση της κρίσης αφορά στην προσαρμογή της οικονομικής πολιτικής στα νέα δεδομένα. Ο υπουργός Οικονομίας σημείωσε ότι ο προϋπολογισμός καταρτίστηκε με τις καλύτερες δυνατές εκτιμήσεις και επί του παρόντος δεν υπάρχει κανένας λόγος αναθεώρησης των μεγεθών του.

Ήδη, πάντως, πληροφορίες αναφέρουν ότι επαναπροσδιορίζεται ο στόχος αύξησης των εσόδων, με συρρίκνωσή του στο 12% από 13,6%, ενώ με συνέντευξη του υπουργού Οικονομίας στον "Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής" παγώνουν για μία ακόμα φορά τα σχέδια για τις αντικειμενικές αξίες ακινήτων.

"Δεν σχεδιάζουμε νέες αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες", δήλωσε ο υπουργός, επαναλαμβάνοντας ότι "η φορολογική πολιτική έχει καθοριστεί και αυτό που θέλουμε είναι να υπάρχει σε αυτά τα ζητήματα σταθερότητα". Κατηγορηματικά απέκλεισε άλλωστε ο κ. Αλογοσκούφης και το ενδεχόμενο αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ.

Τέλος, από την Ουάσιγκτον ο κ. Αλογοσκούφης, ερωτηθείς εάν η χώρα θα πάει σε εκλογές, απάντησε ότι "η Ελλάδα έχει κυβέρνηση που λειτουργεί με αποφασιστικότητα και τηρεί τις υποχρεώσεις. Δεν τίθεται θέμα εκλογών. Αλίμονο εάν κάθε χρόνο γίνονταν εκλογές".