Η αδύναμη Ευρώπη έφτασε και στη... Βενεζουέλα

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Ο αμήχανος δισταγμός του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να αποφανθεί επί του κυριότερου ερωτήματος που σχετίζεται με την πρόσφατη επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, δηλαδή, κατά πόσον αυτή συνάδει με τη διεθνή νομιμότητα, είναι απολύτως ενδεικτικός του τρόπου με τον οποίο η Ε.Ε. αντιμετώπισε συνολικά αυτή την υπόθεση.

Αμηχανία, δισταγμός και -στο δια ταύτα- σύμπλευση, αν όχι υποταγή, προς όσους εφάρμοσαν όσα η ίδια η Ε.Ε. καυτηρίαζε στην υπόθεση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Μία στάση δύο μέτρων και δύο σταθμών, η οποία αποτελεί ευθεία απόρροια της αδυναμίας της είτε να ορθώσει αυτόνομα το όποιο ανάστημά της είτε να απαλλαγεί από την αμερικανική ομπρέλα προστασίας υπό την οποία ακόμη βρίσκεται.

Προφανώς δεν υφίσταται α λα καρτ τήρηση των αρχών του διεθνούς δικαίου, όπως μας θύμισε χθες (4/1) ο φίλτατος Αντώνης Σαμαράς και προφανώς αυτό χρήζει υπόμνησης και προς την Ε.Ε. Κάτι όχι απολύτως ευχερές υπό το φως της προθυμίας της να εθελοτυφλεί ακόμη και στα πλέον οφθαλμοφανή και αυταπόδεικτα.

Πρόκειται, ωστόσο, για ένα ζήτημα το οποίο υπερβαίνει ακόμη και τα θεμελιώδη του διεθνούς δικαίου. Κυριότερα, αφορά την ίδια την ύπαρξη της Ε.Ε. και κατά προέκταση της Ελλάδας, καθώς αντικατοπτρίζει αφενός την αδυναμία που έχει εδώ και δεκαετίες η Ευρώπη, από το τέλος του Β’ Π.Π. και εντεύθεν, να αρθρώσει ενιαία αμυντική και βεβαίως εξωτερική πολιτική, αλλά και να την υποστηρίξει στρατιωτικά.

Όχι μόνον, πλην Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, δεν διαθέτει πυρηνικές δυνατότητες αλλά ούτε καν αμυντικές, κατά τρόπο που να μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά της ως συνόλου αλλά και των κρατών που απαρτίζουν την Ε.Ε., έναντι του όποιου εχθρού.

Επέλεξε, δε, να αντιταχθεί, δικαίως ή αδίκως είναι αδιάφορο, στη Ρωσία, στο ζήτημα της εισβολής της στην Ουκρανία, στηριζόμενη πλήρως στη διακριτική ευχέρεια των ΗΠΑ να σπεύσουν στη διάσωσή της, σε περίπτωση απειλής.

Δικαίως ή αδίκως, διότι ακόμη κι αν υποτεθεί ότι το διεθνές δίκαιο στέκει ως φάρος προσδιορισμού των ορίων που οφείλουν να τηρούν τα κράτη, θα ισοδυναμούσε επίσης με εθελοτυφλία να αγνοείται ο ρόλος των ζωνών επιρροής που περιβάλλουν τις υπερδυνάμεις του πλανήτη.

Διότι ακριβώς όπως δεν χρήζει επεξηγήσεων η περίπτωση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έτσι δεν απαιτεί αντίστοιχες εξηγήσεις και η αμερικανική στη Βενεζουέλα. Αμφότερες αφορούν παραβιάσεις της διεθνούς νομιμότητας και αμφότερες υποτάσσονται στη λογική του ζωτικού εθνικού συμφέροντος το οποίο κυριαρχεί στις σχέσεις των υπερδυνάμεων ή, ακριβέστερα, των κρατών εκείνων που έχουν την ικανότητα να προασπίσουν τα συμφέροντά τους.

Εάν υποτεθεί, δε, ότι υφίσταται ένα δίδαγμα από αυτή την ιστορία, τούτο, δίχως άλλο, αφορά στο γεγονός ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ευρωπαϊκό «ανάστημα» και ευρωπαϊκή ανεξαρτησία, ενόσω η Ευρώπη παραμένει υπό την αμερικανική ομπρέλα αμυντικής προστασίας. Ακόμη και αυτή η αντιπαράθεσή της με τη Ρωσία -και πολύ περισσότερο στην περίπτωση της Ελλάδας- παραμένει κενή περιεχομένου, ενόσω η ίδια αδυνατεί να εμφανίσει ικανή στρατιωτική ισχύ για την προάσπιση της κυριαρχίας της.

Στη διεθνή σκακιέρα υπάρχει η έννοια της διεθνούς νομιμότητας και εκείνη του ζωτικού εθνικού συμφέροντος. Ουδεμία, ωστόσο, μπορεί να εξυπηρετηθεί επαρκώς, δίχως την απαραίτητη αμυντική ικανότητα.

Πρόκειται για ένα δίδαγμα που η Ευρώπη, έως τώρα, αρνείται να αντλήσει.