Καταπράσινα αγροκτήματα στη μέση της ερήμου

Δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Προηγμένες τεχνολογικές μέθοδοι έχουν δημιουργήσει ένα νέο κερδοφόρο κλάδο για τις χώρες του Κόλπου, τον αγροτικό! Η περίπτωση του Κατάρ.

Δημοσιεύθηκε: 6 Απριλίου 2012 - 12:48

Camilla Hall

Καταπράσινα αγροκτήματα στη μέση της ερήμου

Ο Mahmoud Shamardal σηκώνει μερικά ντοματάκια τσέρι και δίνει στους άλλους να δοκιμάσουν την απολαυστική τους γεύση. Πρόκειται για σκηνή που εκτυλίσσεται όχι σε κάποια φάρμα της Μεσογείου, αλλά σε ένα καταπράσινο αγρόκτημα στη μέση της ερήμου, σε απόσταση μιας ώρας με το αυτοκίνητο από το κέντρο της Ντόχας, της πρωτεύουσας του Κατάρ.

Το Αγροτικό και Βιομηχανικό Συγκρότημα Al Sulaiteen είναι μία από τις πολλές κοινοπραξίες που δημιουργήθηκαν για να καλυφθεί ένα σημαντικό ζήτημα των χωρών του Κόλπου: η απόλυτη εξάρτησή τους από τις εισαγωγές τροφίμων.

Πολλές από τις χώρες της περιοχής έχουν προχωρήσει σε σημαντικές εξαγορές εκτάσεων σε άλλες ηπείρους, όπως η Αφρική. Παρ' όλα αυτά, ο ιδιωτικός κλάδος προσπαθεί να ενισχύει και την εγχώρια παραγωγή, αν και πολλοί αμφισβητούν αν θα μπορέσει ποτέ να αποτελέσει ουσιαστική απάντηση στο μείζον πρόβλημα της επισιτιστικής ασφάλειας της ευρύτερης περιοχής.

«Η πρόκληση για το Κατάρ είναι ακόμη πιο έντονη, το νερό είναι σημαντικός παράγοντας», εξηγεί ο κ. Shamardal, ο διευθυντής του αγροκτήματος Al Sulaiteen και συμπληρώνει: «Χρειάζεται η τεχνολογία για να αντιμετωπιστεί πραγματικά αυτό το θέμα».

Το Κατάρ έχει ελάχιστη γόνιμη γη και ελάχιστα υπόγεια ύδατα. Αυτό σημαίνει ότι αγροτικές δραστηριότητες όπως αυτή του Al Sulaiteen θα πρέπει να αναζητήσουν λύσεις στην τεχνολογία.

Ένας τομέας που έχει βρεθεί στο επίκεντρο είναι η υδροπονική καλλιέργεια, με την οποία συνδυάζεται η υδρολίπανση με απλά λιπάσματα για την καλλιέργεια φυτών σε θερμοκήπια, ώστε να αντιμετωπιστεί τόσο η έλλειψη νερού όσο και η υψηλή θερμοκρασία. Η χρήση υδροπονικής καλλιέργειας μπορεί να μειώσει τη χρήση νερού κατά 40% - 60%.

«Έχουμε την κατάλληλη τεχνολογία και την κατάλληλη επιχείρηση για την εγχώρια παραγωγή», υποστηρίζει η Deborah Schlichting, ειδικός επί θεμάτων τροφίμων στη Solvus Economics του Άμπου Ντάμπι. Ακόμη και στο δύσκολο περιβάλλον της ερήμου, όπου δεν έχει αναπτυχθεί σχεδόν ποτέ εντατική αγροτική παραγωγή, «μπορούμε να πετύχουμε επισιτιστική ασφάλεια μέσω της μικρής εγχώριας παραγωγής και το ευνοϊκό εμπόριο», αναφέρει.

Προς το παρόν, όμως, η εγχώρια αγροτική παραγωγή αποτελεί ένα μικρό κλάσμα των συνολικών αναγκών σε τρόφιμα. Οι περισσότερες κυβερνήσεις της ευρύτερης περιοχής του Κόλπου προσανατολίζονται στο εξωτερικό για την κάλυψη των αναγκών τους σε τρόφιμα, επενδύοντας δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε μαζικές αγορές αγροτικής γης. Οι αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι σημαντικό μέρος της γης που αγοράζεται δεν καλλιεργείται, με αποτέλεσμα να συνεισφέρει ελάχιστα στην κάλυψη των αναγκών σε τρόφιμα.

Ο Jeffrey Culpepper, πρόεδρος της Agrisecura, μιας εταιρείας που επικεντρώνεται σε επενδύσεις σε αγροκτήματα του εξωτερικού, αναφέρει ότι υπάρχει μία πολύ απλή λύση. «Η γη πρέπει να παραμένει στην ιδιοκτησία εκείνων που την καλλιεργούν», αναφέρει και συμπληρώνει: «Εάν η γη σου ανήκει, τότε πρέπει να απασχολείς εσύ όσους εργάζονται σε αυτήν». Η εταιρεία του δεν αγοράζει τη γη. Αντιθέτως, επενδύει στους αγρότες διατηρώντας το ίδιο προσωπικό των αγροκτημάτων.

Δεν είναι, όμως, μόνο το Κατάρ όπου ο ιδιωτικός τομέας πραγματοποιεί τα πρώτα βήματα για την ανάπτυξη της εγχώριας αγροτικής παραγωγής. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί αρκετά αγροκτήματα υδροπονικής καλλιέργειας, τα οποία αρχίζουν σταδιακά να παίζουν σημαντικό ρόλο στην αγορά. Παρομοίως, πληθαίνουν οι νέες αγροτικές εταιρείες στη Σαουδική Αραβία.

Η Emirates Hydroponics Farms, η οποία το 2005 ήταν μία από τις πρώτες που χρησιμοποίησε προηγμένη αγροτική τεχνολογία, τώρα έχει ξεκινήσει δωρεάν παραδόσεις στους πελάτες της στο Άμπου Ντάμπι και στην ευρύτερη περιοχή. Η εταιρεία παράγει αγγούρια, πιπεριές, φράουλες και μαρούλια, τα οποία πουλάει διαδικτυακά σε τιμές αντίστοιχες εκείνων των super market.

Η Emirates Mushrooms είναι μία ακόμη ιδιωτική πρωτοβουλία από τον όμιλο Al Masaood. Δηλώνει ότι είναι ο μόνος καλλιεργητής οργανικών μανιταριών στην αγορά. Το αγρόκτημα αποτελείται από 10 ειδικά σχεδιασμένα δωμάτια στα οποία παράγονται έως και 8.000 κιλά μανιτάρια την εβδομάδα.

Πριν από έναν χρόνο, το Άμπου Ντάμπι ανακοίνωσε ότι θα προχωρούσε στην κατασκευή του μεγαλύτερου κέντρου aquaponincs (ενυδρειοπονίας) στον κόσμο, έργο που θα ξεκινούσε με την καλλιέργεια μαρουλιών, για να επεκταθεί και σε άλλα λαχανικά. Η συγκεκριμένη μέθοδος συνδυάζει το νερό στο οποίο ζουν τα ψάρια για να ποτιστούν τα φυτά, δίνοντας έτσι επιπλέον θρεπτικά στοιχεία στα μαρούλια.

Παρά τα μεγαλεπήβολα σχέδια, όμως, ορισμένοι υποστηρίζουν πως ο στόχος για επισιτιστική ασφάλεια των χωρών του Κόλπου δεν είναι τίποτε άλλο από όνειρο θερινής νυκτός. «Δεν θα υπάρξει ποτέ επαρκής παραγωγή τροφίμων εδώ επειδή δεν υπάρχει νερό», εξηγεί ο κ. Culpepper, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η εγχώρια παραγωγή στις περιοχές του Κόλπου δεν είναι βιώσιμη.

Τα φυσικά αποθέματα υπόγειων υδάτων στον Κόλπο είναι περιορισμένα και μειώνονται σταθερά. Αυτή είναι και η βασική πρόκληση για τη δημιουργία βιώσιμης αγροτικής παραγωγής στην έρημο. Τα αποθέματα υπόγειων υδάτων συμπληρώνονται από αφαλατωμένο νερό, το οποίο όμως στερείται θρεπτικές ουσίες. Παράλληλα, καταναλώνεται με ρυθμό ταχύτερο από εκείνον με τον οποίο μπορεί να αναπληρωθεί.

Παρ' όλα αυτά, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ακόμη και η μικρότερη αύξηση της εγχώριας αγροτικής παραγωγής είναι θετική. Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε έναν κερδοφόρο επιχειρηματικό κλάδο, καθώς οι καταναλωτές της ευρύτερης περιοχής έχουν συνηθίσει να πληρώνουν λίγο ακριβά για τα τρόφιμά τους.

Ο κ. Shamardal στοχεύει στην επέκταση του αγροκτήματός του, ενώ παράλληλα προσφέρει διοικητικές υπηρεσίες σε 1.200 αγροκτήματα στο Κατάρ, εκ των οποίων, όμως, μόλις 200-250 παράγουν. Καλλιεργεί αγγούρια, πιπεριές, πράσινα φασόλια όπως και πολλά άλλα φρούτα και λαχανικά. «Στόχος μας δεν είναι μόνο το κέρδος. Είναι περίπου σαν μία εθνική αποστολή. Να παράγουμε λαχανικά και να συμβάλουμε στην επισιτιστική ασφάλεια του Κατάρ. Αυτό είναι το όραμά μας», δηλώνει.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation