Το Ιράν ανακοίνωσε ότι έχει αναπτύξει μικρά υποβρύχια για να λειτουργήσουν ως «αόρατος φύλακας» των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω αδιεξόδου στις συνομιλίες μεταξύ της Τεχεράνης και των ΗΠΑ.
Η Ισλαμική Δημοκρατία διαθέτει τουλάχιστον 16 υποβρύχια κλάσης Ghadir μικρού εκτοπίσματος, σύμφωνα με το International Institute for Strategic Studies. Καθένα επανδρώνεται από πλήρωμα λιγότερων από 10 ατόμων και μπορεί να μεταφέρει είτε δύο τορπίλες είτε δύο αντιπλοϊκούς πυραύλους cruise C-704 κινεζικού σχεδιασμού.
Ωστόσο, είναι θορυβώδη σε σύγκριση με τα περισσότερα σύγχρονα υποβρύχια, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το ζήτημα και ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω της ευαισθησίας του θέματος, γράφει το Bloomberg. Τα πληρώματά τους διαθέτουν επίσης περιορισμένη εμπειρία και τα σκάφη είναι γνωστό ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα συντήρησης, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις πρώτες επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου. Η απόφασή του να αναπτύξει τα μίνι υποβρύχια, όπως μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ήρθε καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι εξετάζει την επανεκκίνηση το σχεδίου για συνοδεία πλοίων που περνούν το στενό.
Η Τεχεράνη έχει κατορθώσει να ασκεί έλεγχο επί των Στενών του Ορμούζ κυρίως μέσω της χρήσης — ή ακόμη και μόνο της απειλής χρήσης — πυραύλων και φθηνών drones, και τα λεγόμενα υποβρύχια μικρού εκτοπίσματος πιθανότατα θα εξυπηρετούσαν παρόμοιο σκοπό.
Μία από τις προκλήσεις για την αποτελεσματική ανάπτυξή τους είναι η γεωγραφία: τα Στενά του Ορμούζ έχουν βάθος μόλις περίπου 100 μέτρων στο βαθύτερο σημείο τους. Ο Περσικός Κόλπος δεν είναι πολύ βαθύτερος. Αυτό καθιστά δυσκολότερη την απόκρυψη των υποβρυχίων, ακόμη και όταν παραμένουν ακίνητα, καθώς το ενεργητικό σόναρ μπορεί να τα εντοπίσει.
Σύμφωνα με το Tasnim, το οποίο συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το Ghadir είναι «ειδικά σχεδιασμένο» για τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό και τα ρηχά νερά της.
Κανένα από τα υποβρύχια της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν έχει εμφανιστεί σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ το μοναδικό επιχειρησιακό υποβρύχιο μεγάλου μεγέθους που διέθετε — ένα σκάφος κλάσης Kilo σοβιετικής εποχής — βυθίστηκε στην προβλήτα όπου ήταν ελλιμενισμένο.
Τα Ghadir είναι πολύ μικρότερα, με εκτόπισμα μόλις 115 τόνων νερού — τυπική μονάδα μέτρησης για τα υποβρύχια. Τα Kilo, αντιθέτως, έχουν εκτόπισμα άνω των 2.000 τόνων. Τα πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια κλάσης Los Angeles των ΗΠΑ έχουν εκτόπισμα άνω των 6.000 τόνων.
Τα υποβρύχια μικρού εκτοπίσματος χρησιμοποιούνται συνήθως για παράκτια άμυνα, καθώς δεν διαθέτουν την αυτονομία για μακρινά ταξίδια και δεν μπορούν να καταδυθούν σε τόσο μεγάλα βάθη, όσο τα μεγαλύτερα σκάφη. Τα ιρανικά έχουν αναπτυχθεί εγχωρίως, με την πρώτη επίσημη ανακοίνωση παραγωγής να πραγματοποιείται το 2005.
Τα Ghadir αποτελούν αντίγραφα βορειοκορεατικών σχεδίων, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν δηλώσει ότι σχεδόν ολόκληρο το ιρανικό ναυτικό έχει καταστραφεί, ωστόσο αναφέρθηκε ότι μικρά σκάφη επιτέθηκαν δύο φορές την περασμένη εβδομάδα σε αμερικανικά πλοία που διέρχονταν από τα Στενά.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι απέκρουσε πολλαπλές επιθέσεις εναντίον τους. Ωστόσο, η εμπορική κίνηση δεξαμενόπλοιων παραμένει σε μεγάλο βαθμό παραλυμένη.
«Πέραν του γενικού αποτρεπτικού παράγοντα, ο πρωταρχικός κίνδυνος θα ήταν η πόντιση ναρκών», δήλωσε η Έμμα Σάλισμπερι του Foreign Policy Research Institute και του Royal Navy Strategic Studies Centre.
«Αν ήμουν το Ιράν και επιθυμούσα μια μεγάλη επίδειξη ισχύος, θα τα χρησιμοποιούσα σε συνδυασμό με ταχύπλοα επιθετικά σκάφη και drones για μια μαζική επίθεση σμήνους εναντίον ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου, αλλά εξαρτάται από το πόσο θέλουν να θέσουν σε κίνδυνο τα πληρώματα».