Η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε σύστημα Υγείας είναι να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη πριν αρρωστήσει. Τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας έχει για πρώτη φορά οργανωμένο εθνικό σύστημα Πρόληψης για τα κυριότερα χρόνια νοσήματα, τον καρκίνο και τα καρδιαγγειακά. Μέσα από το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» περισσότεροι από 6 εκατομμύρια πολίτες έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν τις προληπτικές τους εξετάσεις, ενώ πάνω από 200.000 άνθρωποι έχουν εντοπίσει έγκαιρα κάποιο πρόβλημα υγείας.
Πριν από μερικά χρόνια, τέθηκε από τον πρωθυπουργό ένας σαφής και οραματικός στόχος: το υπουργείο Υγείας να μεταβεί από τη λογική της «ασθένειας» στη λογική της «υγείας». Σε μεγάλο βαθμό, ο στόχος έχει ήδη επιτευχθεί και το κλειδί αυτής της μετάβασης είναι η πρόληψη. Με το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» καλύψαμε ένα κενό τεσσάρων δεκαετιών στην πρόληψη, που κόστιζε ζωές, χρόνια υγείας και πόρους στο σύστημα. Μπορούμε να πούμε ότι πλέον χτίζουμε μια νέα κουλτούρα φροντίδας της υγείας πριν την ασθένεια. Οι πολίτες βιώνουν αυτή την αλλαγή, με την πρόληψη να γίνεται καθημερινή συνήθεια.
Επιπλέον, το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» διευρύνεται, αφού ήδη έχουν προστεθεί δύο νέα προγράμματα: το ένα αφορά στην παχυσαρκία ενηλίκων και το δεύτερο, στη νεφρική δυσλειτουργία, τα οποία στοχεύουν στην έγκαιρη πρόληψη σημαντικών παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Περισσότεροι από 32.000 πολίτες έχουν λάβει δωρεάν ιατρική φροντίδα, διατροφική συμβουλευτική, ενώ έχουν λάβει και τα καινοτόμα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί κοντά στις 300.000 εργαστηριακές εξετάσεις για τη νεφρική δυσλειτουργία και έχουν εντοπιστεί με ευρήματα 35.000 συμπολίτες μας.
Η πρόληψη αποτελεί πλέον μέρος διεθνών πολιτικών δημόσιας Υγείας, από τον ΟΗΕ μέχρι τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η Ελλάδα αναλαμβάνει, πλέον, διεθνείς πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων, ενώ είναι πολύ σημαντικό ότι προσφάτως βραβευτήκαμε από τον ΟΗΕ για τα προγράμματα πρόληψης. Τέτοιες κινήσεις δείχνουν ότι η πρόληψη δεν είναι μόνο εθνική πολιτική αλλά μέρος της διεθνούς στρατηγικής για βιώσιμη Υγεία.
Εκτός από ζήτημα υγείας, η πρόληψη είναι και ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Κοινωνική δικαιοσύνη σημαίνει κάθε πολίτης να έχει πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες Υγείας όπου και αν ζει, από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη. Για αυτό και ενισχύουμε και ανακαινίζουμε τα Κέντρα Υγείας ανά την Ελλάδα, ενώ για το 2026 έχουμε έγκριση για 500 επικουρικούς γιατρούς, 2.500 νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό. Μόνο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας οι προσλήψεις για μόνιμους είναι 610 ιατροί κλάδου ΕΣΥ, 600 νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό και 10 μέλη ΔΕΠ.
Επιπλέον, οι Κινητές Ομάδες Υγείας φτάνουν όπου υπάρχει ανάγκη, φέρνοντας τον γιατρό στην πόρτα του πολίτη. Με 250 κλιμάκια και περισσότερους από 1.000 επαγγελματίες Υγείας -γιατρούς, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς και άλλες ειδικότητες- δραστηριοποιούνται σε όλη τη χώρα, από τα μικρά νησιά έως τα μεγάλα αστικά κέντρα. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: Κάθε πολίτης, ανεξάρτητα από το πού ζει ή ποια είναι η κοινωνικοοικονομική του κατάσταση, να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης και υγειονομικής περίθαλψης.
Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 35.000 πολίτες έχουν ωφεληθεί, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί χιλιάδες επισκέψεις κατ’ οίκον -πάνω από 9.000- σε συμπολίτες μας που δεν μπορούν να μετακινηθούν. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η δυνατότητα που δίνεται πλέον στους πολίτες να ζητούν δωρεάν κατ’ οίκον υπηρεσίες από τις Κινητές Ομάδες Υγείας, μέσω της τηλεφωνικής γραμμής 1135. Με ένα απλό τηλεφώνημα, η φροντίδα Υγείας γίνεται άμεσα προσβάσιμη, χωρίς ταλαιπωρία και χωρίς γραφειοκρατία.
Αυτό σημαίνει έμπρακτη, καθημερινή στήριξη στους πολίτες. Συνεχίζουμε να ενισχύουμε την πρόληψη ως πυλώνα του σύγχρονου ΕΣΥ. Η Υγεία είναι δικαίωμα όλων των πολιτών και στο υπουργείο Υγείας δεν θα σταματήσουμε να προσπαθούμε καθημερινά για αυτό.
*Η κα Ειρήνη Αγαπηδάκη είναι αναπληρώτρια υπουργός Υγείας