Η επόµενη πενταετία συνιστά καθοριστική περίοδο για την ελληνική οικονοµία και κοινωνία, καθώς το ζητούµενο δεν είναι απλώς η αύξηση των ρυθµών µεγέθυνσης αλλά η ποιοτική αναβάθµιση του παραγωγικού µοντέλου.
Η ενίσχυση των κλάδων της µεταποίησης και η ουσιαστική αύξηση της συµβολής τους στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αποτελούν βασική προϋπόθεση, ώστε η χώρα να αποκτήσει βάθος, ανθεκτικότητα και πραγµατική αυτάρκεια. Μόνο µέσα από ισχυρή µεταποίηση και κλάδους υψηλής προστιθέµενης αξίας µπορούν να αυξηθούν βιώσιµα οι εξαγωγές, να προσελκυστούν επενδύσεις σε έρευνα, καινοτοµία και προηγµένες τεχνολογίες και να δηµιουργηθούν σταθερές προοπτικές ποιοτικής απασχόλησης για τις νέες και τους νέους.
Σε αυτό το εθνικό στοίχηµα, η ελληνική φαρµακοβιοµηχανία διαδραµατίζει κοµβικό ρόλο. Αποτελεί έναν από τους λίγους κλάδους που συνδυάζουν ισχυρή παραγωγική βάση, υψηλή τεχνογνωσία, εξωστρέφεια και άµεση κοινωνική προστιθέµενη αξία.
Στην εγχώρια αγορά, η φαρµακοβιοµηχανία λειτουργεί ως βασικός πυλώνας επάρκειας, καλύπτοντας πάνω από το 60% των φαρµακευτικών αναγκών του πληθυσµού σε όγκο. Αυτό µεταφράζεται σε σταθερή πρόσβαση εκατοµµυρίων ασφαλισµένων σε αξιόπιστες, ποιοτικές και οικονοµικά προσιτές θεραπείες, µε περιορισµό της εξάρτησης από εισαγωγές.
Η σηµασία της εγχώριας φαρµακοπαραγωγής αναδείχθηκε µε ιδιαίτερη ένταση τα τελευταία χρόνια. Η πανδηµία, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές στις παγκόσµιες εφοδιαστικές αλυσίδες κατέστησαν σαφές ότι η επάρκεια σε βασικά φάρµακα δεν µπορεί να θεωρείται δεδοµένη.
Η υπερβολική εξάρτηση από περιορισµένο αριθµό προµηθευτών εκτός Ευρώπης ενέχει κινδύνους για τη συνέχεια της θεραπευτικής φροντίδας. Ως απάντηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναθεωρήσει τις προτεραιότητές της, δίνοντας έµφαση στη µείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες και στην ενίσχυση της παραγωγής εντός των ευρωπαϊκών συνόρων.
Μέσα σε αυτό το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ελλάδα µπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό µέρος της λύσης. Η ελληνική φαρµακοβιοµηχανία συγκαταλέγεται ήδη µεταξύ των πέντε σηµαντικότερων κέντρων φαρµακευτικής παραγωγής στην Ευρώπη. Διαθέτει 51 σύγχρονες παραγωγικές µονάδες, αναπτυγµένες υποδοµές Έρευνας και Ανάπτυξης και έντονη εξαγωγική παρουσία σε περισσότερες από 145 χώρες, καλύπτοντας τις ανάγκες εκατοµµυρίων Ευρωπαίων ασθενών. Το παραγωγικό αυτό οικοσύστηµα έχει αποδεδειγµένη αξιοπιστία και συµβάλλει ουσιαστικά στη στρατηγική αυτονοµία της Ευρώπης.
Από το 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραµµα ύψους 1,8 δισ. ευρώ για την αναβάθµιση των παραγωγικών και ερευνητικών δυνατοτήτων του κλάδου. Οι επενδύσεις αυτές δηµιουργούν σηµαντική προστιθέµενη αξία που διαχέεται στο σύνολο της οικονοµίας, ενισχύουν την παραγωγικότητα και αναβαθµίζουν το τεχνολογικό αποτύπωµα της χώρας. Παράλληλα, δηµιουργούν χιλιάδες νέες, καλά αµειβόµενες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, αξιοποιώντας το επιστηµονικό δυναµικό και προσφέροντας ουσιαστικές προοπτικές επαγγελµατικής εξέλιξης στη νέα γενιά.
Οι επενδύσεις της ελληνικής φαρµακοβιοµηχανίας έχουν και άµεση υγειονοµική διάσταση. Στόχος είναι η κάλυψη άνω του 70% των αναγκών της χώρας µε εγχώρια παραγόµενα φάρµακα, κάτι που συνεπάγεται περιορισµό των ελλείψεων, σταθερότητα της αγοράς και υγειονοµική αυτάρκεια, ιδίως σε περιόδους κρίσεων.
Η εγχώρια παραγωγή λειτουργεί ως κρίσιµος µηχανισµός προστασίας της κοινωνίας και ενισχύει την εµπιστοσύνη των πολιτών στο σύστηµα Υγείας.
Για να υλοποιηθεί πλήρως το στοίχηµα της ελληνικής και ευρωπαϊκής µεταποίησης, απαιτείται αύξηση της παραγωγικότητας και αντιµετώπιση σηµαντικών δοµικών κόστους, όπως το ενεργειακό κόστος και το κόστος της πράσινης µετάβασης. Παράλληλα, απαιτείται ένα σταθερό και προβλέψιµο πλαίσιο κινήτρων για επενδύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να αναγνωριστούν οι προσπάθειες της κυβέρνησης για τη βελτίωση της χρηµατοδότησης και τη στήριξη της παραγωγικής βάσης, καθώς και η εφαρµογή του αναπτυξιακού και επενδυτικού clawback.
Το αναπτυξιακό clawback αποτέλεσε ένα αποτελεσµατικό εργαλείο, καθώς επέτρεψε τον συµψηφισµό επενδύσεων µε µέρος των υποχρεωτικών επιστροφών, απελευθερώνοντας κεφάλαια και διατηρώντας ενεργό τον επενδυτικό κύκλο. Η εµπειρία αυτή δείχνει ότι όταν η φαρµακοβιοµηχανία αντιµετωπίζεται ως στρατηγικός εταίρος, τα αποτελέσµατα είναι µετρήσιµα και πολλαπλασιαστικά για την οικονοµία και την κοινωνία.
Υγεία, παραγωγή και ανάπτυξη αποτελούν πλέον αλληλένδετες έννοιες. Σε ένα περιβάλλον αυξανόµενων διεθνών αβεβαιοτήτων, η ύπαρξη ισχυρής εγχώριας φαρµακοβιοµηχανίας δεν είναι απλώς οικονοµική επιλογή αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.
Η ελληνική φαρµακοβιοµηχανία έχει αποδείξει ότι µπορεί να διασφαλίζει την επάρκεια της εγχώριας αγοράς, να στηρίζει τη δηµόσια υγεία και ταυτόχρονα να λειτουργεί ως αξιόπιστος παραγωγικός εταίρος της Ευρώπης.
Με σταθερό πλαίσιο, συνέχιση των αναπτυξιακών εργαλείων και ουσιαστική συνεργασία Πολιτείας και παραγωγικών δυνάµεων, η χώρα µπορεί να αξιοποιήσει ένα από τα ισχυρότερα συγκριτικά της πλεονεκτήµατα, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή φαρµακευτική αυτάρκεια και δηµιουργώντας διατηρήσιµη αξία για την οικονοµία και την κοινωνία.
* Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ).