Με το 2025 να αποτελεί µία ακόµη χρονιά υψηλών επιδόσεων για τον τουρισµό, ο κλάδος καλείται αφενός να διατηρήσει αυτή τη δυναµική, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως βασικού πυλώνα της ελληνικής οικονοµίας, και αφετέρου να αντεπεξέλθει σε µια σειρά προκλήσεων µε φόντο ένα διεθνές περιβάλλον ισχυρού ανταγωνισµού.
Ο στρατηγικός σχεδιασµός για την επόµενη ηµέρα, µε αιχµή την ισορροπία, αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη, απαραίτητη για την περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού κλάδου µε όρους βιωσιµότητας.
Αλέξανδρος Θάνος: Η ισορροπία κρίσιµο στοίχηµα για τον ελληνικό τουρισµό το 2026
Το 2025 αποτέλεσε ανοδική χρονιά για τον ελληνικό τουρισµό, σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία για την επισκεψιµότητα και την ταξιδιωτική δαπάνη. Ο τοµέας συνεχίζει να επιβεβαιώνει τον κοµβικό του ρόλο ως πυλώνας της ελληνικής οικονοµίας, συµβάλλοντας στη µείωση του εµπορικού ισοζυγίου και στην προσέλκυση νέων επενδύσεων.
Η θετική αυτή δυναµική ενισχύεται και από τα δεδοµένα των προκρατήσεων για το 2026. Ωστόσο, ο στρατηγικός σχεδιασµός απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, καθώς το διεθνές περιβάλλον παραµένει σύνθετο.
Οι προορισµοί βρίσκονται αντιµέτωποι µε πυκνές γεωπολιτικές εξελίξεις, δοµικές ανακατατάξεις σε αγορές όπως η Γερµανία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ, παρατεταµένες πληθωριστικές πιέσεις και χαµηλούς ρυθµούς ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, η διαχείριση των τουριστικών ροών σε περιόδους αιχµής αποτελεί ολοένα και πιο απαιτητική πρόκληση για συγκεκριµένους προορισµούς της Μεσογείου.
Σε εθνικό επίπεδο, πέρα από τις οριζόντιες προκλήσεις, ο τοµέας καλείται να διαχειριστεί αυξηµένα τέλη και φορολογικές επιβαρύνσεις, την έλλειψη ανθρώπινου δυναµικού, καθώς και την ανάγκη διαµόρφωσης σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, οι επιπτώσεις της κλιµατικής αλλαγής και οι αυξανόµενες ανάγκες για επενδύσεις στην ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων επηρεάζουν το τουριστικό προϊόν τώρα και στο µέλλον.
Μια ισχυρή ελληνική οικονοµία προϋποθέτει την πλήρη αξιοποίηση της δυναµικής του τουρισµού, µε στόχο τη µακροπρόθεσµη βιωσιµότητα του τουριστικού προϊόντος. Για τον λόγο αυτό, η χάραξη µιας νέας στρατηγικής θωράκισης είναι επιτακτική. Μιας στρατηγικής που θα ενδυναµώσει τις υποδοµές, θα επενδύσει στην εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναµικού, θα ενισχύσει την επιχειρηµατική ανταγωνιστικότητα και θα διασφαλίσει ένα σταθερό πλαίσιο για νέες επενδύσεις.
Η ανθεκτικότητα του τοµέα θα κριθεί και από την ικανότητά του να προσαρµόζεται, επιτυγχάνοντας ισορροπία ανάµεσα στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και τη διατήρηση ανταγωνιστικών τιµών. Παράλληλα, η ανάδειξη νέων προορισµών συµβάλλει στην άµβλυνση της εποχικότητας και τη διασπορά των ροών σε όλες τις περιφέρειες.
Οι Οργανισµοί Διαχείρισης Προορισµού (DMOs) µπορούν να υποστηρίξουν τον συντονισµό των εταίρων σε αυτήν την κατεύθυνση ενώ τα τέλη από επιχειρήσεις και επισκέπτες πρέπει να αξιοποιούνται µε διαφάνεια και ανταποδοτικότητα, επιστρέφοντας στις τοπικές κοινωνίες και ενισχύοντας την αποδοχή του τουρισµού ως µοχλού ανάπτυξης.
Ως κοινωνικός εταίρος, παραµένουµε προσηλωµένοι µε συνέπεια στην αυτοδέσµευσή µας για έναν τουρισµό που σέβεται το περιβάλλον, την κοινωνία και την αυθεντικότητα της ελληνικής φιλοξενίας, που αποτελεί και το µεγαλύτερο ανταγωνιστικό µας πλεονέκτηµα.
Η δέσµευση αυτή αποτυπώνεται έµπρακτα µέσα από την πρωτοβουλία εθελοντικής αυτορρύθµισης του τουριστικού τοµέα «METRON Sustainable Tourism», η οποία ήδη συµπληρώνει έναν χρόνο λειτουργίας. Με συλλογικές δεσµεύσεις και τεκµηριωµένη παρακολούθηση του αντικτύπου µας, διασφαλίζουµε τη διατήρηση και την ποιοτική ενίσχυση της προστιθέµενης αξίας του ελληνικού τουρισµού, τόσο στο παρόν όσο και στις επόµενες δεκαετίες.
* Εντεταλµένος Σύµβουλος του Συνδέσµου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ)
Γρηγόρης Τάσιος: Ευθύνη και στρατηγικές αποφάσεις για τον ελληνικό τουρισµό
Ο ελληνικός τουρισµός το 2025 απέδειξε ξανά ότι αποτελεί τον σταθερότερο πυλώνα της οικονοµίας µας, µε σηµαντική συµβολή στο ΑΕΠ και στην απασχόληση σε όλη τη χώρα. Η Ελλάδα συνεχίζει να κερδίζει την εµπιστοσύνη των επισκεπτών, επενδύοντας στον ποιοτικό προορισµό και στις αυθεντικές εµπειρίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ξενοδοχειακό Επιµελητήριο Ελλάδος -ως ο συνταγµατικά κατοχυρωµένος συνοµιλητής της Πολιτείας επί 90 χρόνια- παραµένει καταλύτης εξελίξεων. Μέσω του ΙΤΕΠ, του ερευνητικού µας βραχίονα, παρέχει τεκµηριωµένες µελέτες και δεδοµένα που καθοδηγούν υπεύθυνα τη δηµόσια πολιτική για τον τουρισµό.
Το 2025 ήταν έτος σηµαντικών βηµάτων σε ψηφιακή αναβάθµιση, νέες αγορές και αναβάθµιση του τουριστικού προϊόντος. Παράλληλα, η άνοδος προορισµών µε δυναµική εκτός θερινής σεζόν υπογραµµίζει την ανάγκη για επιµήκυνση της χρονιάς και ισορροπία στην ανάπτυξη.
Το 2026 φέρνει µπροστά µας προκλήσεις που απαιτούν συντονισµένη δράση.
Τέσσερις είναι οι κοµβικές προτεραιότητες:
- Ανθρώπινο δυναµικό: δοµηµένη προσέλκυση και εκπαίδευση προσωπικού, εντός και εκτός Ευρώπης.
- Ανθεκτικές υποδοµές & πράσινη µετάβαση: χρηµατοδοτικές λύσεις για ανακαινίσεις και ενεργειακή θωράκιση.
- Δίκαιος ανταγωνισµός: αποτελεσµατική πάταξη της παραξενοδοχίας και πλήρης έλεγχος της βραχυχρόνιας µίσθωσης µε ψηφιακά εργαλεία, ιχνηλασιµότητα και ισονοµία.
- Υποδοµές προορισµών: υδάτινο δυναµικό, µεταφορές και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις αυξηµένες ανάγκες.
Η µεγάλη στρατηγική πρόκληση της επόµενης τριετίας είναι ξεκάθαρη: κοινή πορεία και συνέργειες της νόµιµης φιλοξενίας µε την Πολιτεία, µε κανόνες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα και την κοινωνική συνοχή.
Το ΞΕΕ ήταν, είναι και θα είναι στην πρώτη γραµµή: µε ευθύνη, τεχνογνωσία και πίστη στις δυνατότητες της χώρας. Για έναν τουρισµό που δικαιώνει τους ανθρώπους του, τις επενδύσεις και τις τοπικές κοινωνίες. Η Ελλάδα έχει τη δυναµική -τώρα είναι η στιγµή να τη µετατρέψουµε σε µακροχρόνιο πλεονέκτηµα.
* Νεοεκλεγείς Αντιπρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιµελητηρίου Ελλάδος
Γιάννης Χατζής: H πρόκληση είναι να περάσουµε σε µια πραγµατική στρατηγική
Το 2025 επιβεβαίωσε τον καίριο ρόλο του τουρισµού στην ελληνική οικονοµία, αλλά και την ανάγκη να επαναστοχαστούµε τα θεµέλια πάνω στα οποία χτίζουµε το µέλλον του. Η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται στα κορυφαία επίπεδα της παγκόσµιας φιλοξενίας, δέκατη διεθνώς, γεγονός εντυπωσιακό για µια µικρή χώρα.
Αυτό δεν οφείλεται µόνο στο φυσικό µας κάλλος, οφείλεται κυρίως στους ανθρώπους µας, σε µια φιλοξενία αυθεντική, ανθρώπινη, ζωντανή. Όµως η επιτυχία αυτή δεν µπορεί να θεωρείται δεδοµένη. Το 2025 ανέδειξε ταυτόχρονα ότι ο τουρισµός διανύει κρίση ωριµότητας.
Το πρώτο µεγάλο ζήτηµα είναι το ανθρώπινο δυναµικό. Ο κλάδος µεγάλωσε γρήγορα, την ώρα που η χώρα αντιµετωπίζει δηµογραφικές πιέσεις και σηµαντική «διαρροή» νέων στο εξωτερικό. Η βελτίωση αµοιβών και συνθηκών εργασίας ήταν ένα βήµα, ωστόσο δεν είναι από µόνη της αρκετή.
Το στοίχηµα είναι να κάνουµε τον τουρισµό συνειδητή επιλογή καριέρας, προσθέτοντας κύρος, δυνατότητες εξέλιξης και καλύτερη ποιότητα ζωής. Εξίσου κρίσιµη είναι η διασφάλιση προσιτής στέγασης στις περιοχές µε υψηλή εποχική ζήτηση. Χωρίς επαρκές και ποιοτικό ανθρώπινο δυναµικό, το ανταγωνιστικό µας πλεονέκτηµα κινδυνεύει.
Το δεύτερο ζήτηµα αφορά τη δοµή της ίδιας της ξενοδοχίας. Το ελληνικό µοντέλο βασίστηκε για δεκαετίες στον µικρό επιχειρηµατία που ήταν παρών παντού: στη ρεσεψιόν, στο πρωινό, στην επαφή µε τον επισκέπτη. Αυτή η αυθεντικότητα αποτελεί πολύτιµο κεφάλαιο για τη χώρα.. Όµως ο διεθνής ανταγωνισµός αλλάζει τους κανόνες: χρειάζονται πρόσβαση σε κεφάλαια, συνεχείς επενδύσεις, ψηφιακές δεξιότητες και καλύτερη εταιρική διακυβέρνηση για να επιβιώσει µια µικρή µονάδα. Το 2025 έδειξε ότι όσοι επενδύουν συστηµατικά και οργανωµένα κερδίζουν ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα.
Το τρίτο πεδίο είναι οι υποδοµές και η σχέση µε τις τοπικές κοινωνίες. Η ξενοδοχία αποτελεί θεµέλιο της τοπικής οικονοµίας, όµως η ταχεία ανάπτυξη του τουρισµού έχει δηµιουργήσει πιέσεις στην ποιότητα ζωής των κατοίκων, ιδιαίτερα λόγω της παραξενοδοχίας.
Την ίδια στιγµή, ο ξενοδοχειακός κλάδος έχει επωµιστεί σηµαντικές πρόσθετες επιβαρύνσεις, όπως το τέλος ανθεκτικότητας αυξηµένα δηµοτικά τέλη κ.λπ Ευελπιστούµε κάποια στιγµή να δούµε τους πόρους αυτούς να επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες µέσα από σύγχρονες, ποιοτικές και επαρκείς υποδοµές.
Για το 2026, η πρόκληση είναι να περάσουµε από τις αποσπασµατικές λύσεις σε µια πραγµατική στρατηγική. Με ειλικρινή συνεργασία Πολιτείας και φορέων του οικοσυστήµατος, µπορούµε να µετατρέψουµε τις πιέσεις σε ευκαιρίες και να διαµορφώσουµε ένα πιο σύγχρονο, ανθεκτικό και ποιοτικό µοντέλο τουρισµού.
Ο τουρισµός ταξιδεύει την Ελλάδα στον κόσµο. Το ζητούµενο είναι να συνεχίσουµε να τον ταξιδεύουµε µε υπερηφάνεια, ευθύνη και οργάνωση.
* Πρόεδρος της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ξενοδόχων
Μαρία Δεληγιάννη: Το εθνικό σχέδιο για την κρουαζιέρα και η βιωσιµότητα στο επίκεντρο
Η κρουαζιέρα είναι σήµερα ο πλέον ταχύτερα αναπτυσσόµενος κλάδος του τουρισµού παγκοσµίως. Χρόνο µε τον χρόνο, η δηµοφιλία της αυξάνεται συνεχώς. Από µόλις 2 εκατοµµύρια επιβάτες το 1985, οπότε και γεννήθηκε η σύγχρονη κρουαζιέρα µε τη µορφή που την ξέρουµε σήµερα, το 2025 αναµένεται να κλείσουµε µε 37,7 εκατοµµύρια επιβάτες να επιλέγουν παγκοσµίως µια κρουαζιέρα για τις διακοπές τους.
Αυτή η επιτυχία συνοδεύεται και από ευθύνη. Την ευθύνη µας προς τους επιβάτες κρουαζιέρας και τους προορισµούς που επισκεπτόµαστε. Η παροχή µιας ευχάριστης εµπειρίας διακοπών που σέβεται απόλυτα τους προορισµούς και προστατεύει τη µοναδικότητά τους βρέθηκε για ακόµη µία χρονιά στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων µας, τόσο παγκοσµίως όσο και στην Ελλάδα.
Η κρουαζιέρα στην Ελλάδα το 2025 χαρακτηρίστηκε από σταθερή ανοδική πορεία, αναδεικνύοντας τον ρόλο της ως σηµαντικού πυλώνα της εθνικής τουριστικής οικονοµίας και υπενθυµίζοντας τη σηµασία της χώρας στον ευρωπαϊκό χάρτη της κρουαζιέρας.
Το 2025 σηµατοδοτήθηκε και από την εισαγωγή του νέου «ανταποδοτικού» τέλους κρουαζιέρας, που τέθηκε σε εφαρµογή τον Ιούλιο. Αυτό αποτέλεσε µια νέα παράµετρο για τον κλάδο και αναµένουµε ότι τα έσοδα θα κατευθυνθούν σε έργα που θα αναβαθµίσουν το προϊόν της κρουαζιέρας, τόσο σε λιµενικές υποδοµές στους προορισµούς όσο και σε προωθητικές ενέργειες για να στραφεί επιτυχώς η ζήτηση προς εναλλακτικούς προορισµούς.
Το άνοιγµα των νέων προορισµών παραµένει το µεγάλο στοίχηµα. Η ανάγκη είναι επιτακτική, καθώς η χώρα έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει από όσα παρουσιάζονται σήµερα, και οι εταιρείες είναι έτοιµες να εµπλουτίσουν τα δροµολόγιά τους.
Καθώς προχωράµε στο 2026, οι προκλήσεις που αντιµετωπίζει ο κλάδος απαιτούν στενή συνεργασία και συντονισµό. Η αναγκαιότητα για ολοκληρωµένο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης Κρουαζιέρας είναι καθοριστική, και θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς στόχους και χρονοδιάγραµµα έργων. Παράλληλα, για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας και καθώς τα ελληνικά λιµάνια αναβαθµίζονται, οι λιµενικές πολιτικές και χρεώσεις θεωρούµε ότι πρέπει να είναι δίκαιες και αντάξιες µε τις υπηρεσίες που προσφέρονται.
Η κρουαζιέρα στην Ελλάδα το 2025 χαρακτηρίστηκε µε τη λέξη «συνεργασία» µέσα από την ενηµερωτική καµπάνια της CLIA και τα τέσσερα βίντεο µε θεµατικές: λιµάνια και ανάπτυξη, τοπικές φωνές, οικονοµική συνεισφορά και βιώσιµη κρουαζιέρα, δίνοντας φωνή στους αφανείς ήρωες της κοινότητας της κρουαζιέρας.
Στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, το γεωπολιτικό περιβάλλον παραµένει ασταθές. Ωστόσο, τοπικά η ανάπτυξη συνεχίζεται, µε την Κύπρο να είναι µία από τις πρώτες χώρες στον κόσµο που αναπτύσσει Εθνικό Σχέδιο Κρουαζιέρας και την Αίγυπτο να µπαίνει πιο δυναµικά στον κλάδο της κρουαζιέρας.
Τα διαχρονικά πλεονεκτήµατα της Ανατολικής Μεσογείου (πολιτισµικός πλούτος, ποικιλία λιµένων και ισχυρό τουριστικό brand) ενισχύουν την ελκυστικότητά της και τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.
Η µείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώµατος της κρουαζιέρας παραµένει στο επίκεντρο µε συνεχώς νέες καινοτόµες λύσεις που οδηγούν τις εξελίξεις στον κλάδο της ναυτιλίας. Τουλάχιστον επτά διαφορετικά εναλλακτικά καύσιµα εξετάζονται αυτή τη στιγµή, ενώ κανένα από αυτά δεν αποτελεί εναλλακτική πηγή καυσίµου διαθέσιµη σε παγκόσµια κλίµακα.
Ωστόσο, η πρόοδος συνεχίζεται. Το 2025, 23 κρουαζιερόπλοια εξοπλίστηκαν µε κινητήρες πολλαπλών καυσίµων που θα µπορούν να λειτουργούν µε τα καύσιµα του µέλλοντος, αλλάζοντας από συµβατικά καύσιµα σε καύσιµα µηδενικών ή σχεδόν µηδενικών εκποµπών τόσο στο λιµάνι όσο και στη θάλασσα. Επίσης, το 2025 σηµατοδοτήθηκε από το πρώτο κρουαζιερόπλοιο µε δυνατότητα τριπλού καυσίµου, που είναι αξιοσηµείωτο βήµα προόδου στον κλάδο της ναυτιλίας.
* Διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της Διεθνούς Ένωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA)