Κουίζ: Ποιος µεγιστάνας των media στήριξε το λανσάρισµα του Fox News από τον Rupert Murdoch, υποστήριξε τα σχέδια του Ted Turner για το CNN και βοήθησε να τεθούν τα θεµέλια της διαδικτυακής επανάστασης που σήµερα κινεί το Instagram, το TikTok και την Google;
Χρειάζεστε ακόµα µια ένδειξη; Είναι ο δεύτερος µεγαλύτερος ιδιώτης γαιοκτήµονας στις Ηνωµένες Πολιτείες, µε 2,2 εκατοµµύρια στρέµµατα.
Από όλους τους ηγέτες που διαµόρφωσαν αυτά που διαβάζουµε, βλέπουµε και συζητάµε τα τελευταία πενήντα χρόνια, ο John Malone παραµένει ένας από τους πιο επιδραστικούς και ταυτόχρονα πιο αινιγµατικούς. Ένας µηχανικός που εξελίχθηκε σε αχόρταγο επενδυτή, ο Malone, στα 84 του, διοικεί το ευρύ βασίλειό του από απόσταση, λειτουργώντας ως παρασκηνιακός σύµβουλος για τα στελέχη των Warner Bros. Discovery, Formula One, LiveNation, Atlanta Braves και Sirius XM.
«Θα έδινα πολλά χρήµατα για να αποφύγω ένα κοκτέιλ πάρτι», είπε πρόσφατα, καθισµένος στο γιοτ του που λικνιζόταν στην ήσυχη παραλία του συγκροτήµατός του στην παράκτια περιοχή του Mein.
Και όµως, ο Malone ετοιµάζεται να βγει στο προσκήνιο τον επόµενο µήνα µε την αυτοβιογραφία του: ένα βιβλίο που αφηγείται την πορεία του από µια µικρή εταιρεία καλωδιακής τηλεόρασης µέχρι την κορυφή µιας τεράστιας αυτοκρατορίας των media. (Το βιβλίο γράφτηκε µε τη βοήθεια του δηµοσιογράφου Mark Robichaux, ο οποίος είχε γράψει και στο παρελθόν βιβλίο για τον Malone. Ο ίδιος ο Malone παραδέχτηκε ότι ο Robichaux ήταν εκείνος που τον έπεισε να γράψει τα αποµνηµονεύµατα).
Ο Malone παρουσιάζει µια αµείλικτη εικόνα του εαυτού του, σηµειώνοντας ότι συχνά «υποδυόταν τον αδίστακτο κακό», απαριθµώντας µάλιστα όλα τα µειωτικά παρατσούκλια που του κόλλησαν µε τα χρόνια: Τζένγκις Χαν, µεγιστάνας-αρπακτικό και Darth Vader. (Το τελευταίο τού το απέδωσε ο Al Gore, τότε Δηµοκρατικός γερουσιαστής από το Τενεσί).
Η προσωπική ιστορία του Malone είναι, στην πραγµατικότητα, ένα χρονικό των αµερικανικών µέσων ενηµέρωσης, που καταγράφει την άνοδο και την πτώση της καλωδιακής τηλεόρασης, την κυριαρχία τεχνολογικών γιγάντων όπως το Netflix και το πώς οι Αµερικανοί έχουν κολλήσει στα κινητά τους τηλέφωνα. (Οι εταιρείες του τοποθέτησαν τα καλώδια και τις οπτικές ίνες που συνδέουν εκατοµµύρια σπίτια µε το διαδίκτυο).
Το βιβλίο του, µε τίτλο «Born to Be Wired», ανοίγει την αυλαία σε µια βιοµηχανία που εξακολουθεί να διαµορφώνεται σε µεγάλο βαθµό από τις φιλοδοξίες, τις ιδιοτροπίες και τις αντιπαλότητες µιας µικρής οµάδας ισχυρών ανδρών.
Αυτοί οι γίγαντες της βιοµηχανίας των media έστρεψαν τις τηλεοπτικές ειδήσεις από την αρχική τους αποστολή, το δηµόσιο συµφέρον, προς την καθαρή ψυχαγωγία. Μια εξέλιξη που πολλοί θεωρούν ότι συνέβαλε στη διάβρωση της αµερικανικής κουλτούρας και πολιτικής.
«Καθώς εκείνος και άλλοι υποστηρικτές της καλωδιακής τηλεόρασης κατέρριπταν τους κανόνες και τους περιορισµούς της εποχής της ραδιοτηλεόρασης, οι τηλεοπτικές ειδήσεις επικεντρώνονταν ολοένα και περισσότερο στο να διασκεδάσουν τους θεατές, προκειµένου να αυξηθούν τα εταιρικά κέρδη, αντί να ενηµερώνουν τους πολίτες ώστε να υπηρετήσουν το δηµόσιο συµφέρον», σηµείωσε η Kathryn Brownell, καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο Purdue και συγγραφέας του «24/7 Politics: Cable Television and the Fragmenting of America From Watergate to Fox News».
Ο κόσµος είναι καλύτερος σήµερα απ’ ό,τι πριν από µερικές δεκαετίες, όταν ο Malone στήριζε το CNN και το Fox News και καλωδίωνε την Αµερική για το διαδίκτυο; «Σαφώς όχι», απάντησε ο Malone, αν και τόνισε ότι αυτό δεν οφείλεται απαραίτητα στα media. Αν οι πολιτικοί ηγέτες «είχαν ενωτικά µηνύµατα, θα ήµασταν όλοι πρόθυµοι να τα ακούσουµε», είπε. Στο κάτω κάτω, πρόσθεσε, αν εκείνος και οι συνοδοιπόροι του δεν είχαν δηµιουργήσει το σηµερινό τοπίο της ενηµέρωσης, θα το είχε κάνει κάποιος άλλος.
«Ήταν ολοφάνερο ότι αυτό ζητούσε το κοινό», σηµείωσε. «Κάποιος σε µια καπιταλιστική κοινωνία θα το έκανε επιχείρηση».
Ο John Malone. (Ryan David Brown/The New York Times)
«Διαφορετική καλωδίωση»
Όπως αποκάλυψε ένα χαλαρό πρωινό, ο Malone παραµένει στο επίκεντρο των εξελίξεων: Τον Ιούλιο, στο ετήσιο «Summer camp for billionaires» στο Sun Valley του Άινταχο, συζήτησε συµφωνίες µε τον David Ellison, τον νέο ιδιοκτήτη της Paramount. Επίσης, µιλάει ή στέλνει µηνύµατα καθηµερινά στον David Zaslav, τον διευθύνοντα σύµβουλο της Warner Bros. Discovery, ενώ δίνει συµβουλές σε διαπραγµατεύσεις υψηλού ρίσκου, όπως πέρυσι, όταν προέτρεψε τον Zaslav να σταµατήσει να ξοδεύει δισεκατοµµύρια για τα τηλεοπτικά δικαιώµατα των αγώνων NBA. Ως βασικός µέτοχος, ο Malone µπορεί πραγµατικά να επηρεάζει κρίσιµες αποφάσεις.
Δεκαετίες πριν ακουστεί καν η έννοια του streaming, ο Malone είχε ενώσει κάτω από ένα δίκτυο δεκάδες εταιρείες καλωδιακής τηλεόρασης, µέσα από εκατοντάδες συµφωνίες -περίπου µία ανά δύο εβδοµάδες-, φτάνοντας τελικά να έχει συνδέσει σχεδόν το 20% των αµερικανικών νοικοκυριών στην καλωδιακή αυτοκρατορία του, την Tele-Communications Inc. «Πιστέψτε µε, δεν υπάρχει µεγαλύτερη απόλαυση από το να διοικείς ένα µονοπώλιο», αστειεύτηκε, αναφερόµενος στην περίοδο ηγεσίας του στην εταιρεία.
Πούλησε την TCI στην AT&T έναντι 48 δισεκατοµµυρίων δολαρίων στα τέλη του αιώνα και ξεκίνησε µια δεύτερη καριέρα: επενδυτής, επιχειρηµατίας και CEO. Σε αυτή τη φάση, συνέβαλε καθοριστικά στη συµφωνία των 43 δισεκατοµµυρίων για τη Warner Bros. και δηµιούργησε τη διεθνή εταιρεία καλωδιακής τηλεόρασης Liberty Global, η οποία εξελίχθηκε σε έναν από τους µεγαλύτερους παρόχους broadband (ευρυζωνικής σύνδεσης) παγκοσµίως.
Πολλές από τις εµβληµατικές φιγούρες µε τις οποίες συνεργάστηκε, όπως ο Murdoch και ο Turner, έγιναν φίλοι του. Ο Barry Diller, ο αντισυµβατικός CEO της IAC, πολλές φορές σήµερα τον συντροφεύει στις βόλτες του µε το γιοτ, ύστερα από µια µακρά και κατά καιρούς περίπλοκη φιλία, η οποία περιλαµβάνει και µια δικαστική διαµάχη σχετικά µε έναν εταιρικό διαχωρισµό. (Έκτοτε, ο Diller και οι κλωνοποιηµένοι σκύλοι του επισκέπτονται το συγκρότηµα του Malone στο Maine, όπου ο Malone υποδέχτηκε και έναν δηµοσιογράφο των New York Times οδηγώντας ένα εξαιρετικά επιβλητικό όχηµα παντός εδάφους).
«Παρότι συχνά λέει ότι είναι απλώς µηχανικός, υπήρξε µε διαφορά το πιο δηµιουργικό και σκεπτόµενο στέλεχος του σύµπαντος των media τις τελευταίες δεκαετίες», δήλωσε ο Diller για τον Malone.
Ο Murdoch ήταν εξίσου ενθουσιώδης: «Ο John Malone υπήρξε σπουδαίος φίλος», ανέφερε σε δήλωσή του. «Και, το πιο σηµαντικό, είναι ο πιο λαµπρός επιχειρηµατίας που έχω γνωρίσει ποτέ». Έχει βέβαια και τους επικριτές του. Ο Gore, για παράδειγµα, τον είχε αποκαλέσει κάποτε «βασιλιά της καλωδιακής Cosa Nostra».
Ωστόσο, η σχέση που δεσπόζει στην επαγγελµατική του ζωή είναι εκείνη µε τον πατέρα του, έναν απόµακρο µηχανικό-διάνοια, ο οποίος εργαζόταν στην General Electric και αναλάµβανε απόρρητες εργασίες για το Αµερικανικό Ναυτικό κατά τον Πόλεµο της Κορέας. Με τον καιρό, όπως λέει ο Malone, συνειδητοποίησε ότι και οι δύο είχαν αυτιστικά χαρακτηριστικά. Είχαν «διαφορετικές καλωδιώσεις».
Ο Malone πέρασε µεγάλο µέρος της παιδικής του ηλικίας προσπαθώντας να κερδίσει την επιδοκιµασία του πατέρα του, όπως ακριβώς αφιέρωσε τις πρώτες δεκαετίες της επαγγελµατικής του ζωής για να ευχαριστήσει τον άνθρωπο που θεωρούσε αναπληρωµατικό του πατέρα, τον εκρηκτικό ιδρυτή της TCI, Bob Magness.
Μετά τον θάνατο του Magness από καρκίνο του εγκεφάλου το 1996, ο Malone ζήτησε βοήθεια από έναν θεραπευτή για να µη βυθιστεί στην κατάθλιψη και συνειδητοποίησε ότι ήταν αδύνατον να συνεχίσει να ζει µε στόχο την επιδοκιµασία του πατέρα του, είτε του πραγµατικού είτε κάποιου συµβολικού.
Αντί γι’ αυτό, έγινε ο ίδιος µέντορας της επόµενης γενιάς µεγιστάνων. Ένας από αυτούς είναι ο Zaslav, πρώην εταιρικός δικηγόρος, ο οποίος ανέβηκε στην κορυφή της βιοµηχανίας των media χάρη και στη σχέση του µε τον Malone. Στα αποµνηµονεύµατά του, ο Malone αναγνωρίζει την κριτική που δέχθηκε ο Zaslav για τη διαχείριση της Warner Bros. Discovery (η µετοχή έχει χάσει περίπου 50% της αξίας της µέσα σε τρία χρόνια), αλλά τη χαρακτηρίζει «θόρυβο», προσθέτοντας: «Τον εµπιστεύοµαι ότι θα το διορθώσει. Δεν εκτελείς τον καπετάνιο επειδή η θάλασσα είναι φουρτουνιασµένη».
Ένας άλλος ανερχόµενος µεγιστάνας µε τον οποίο συνοµίλησε πρόσφατα είναι ο Ellison, ο CEO της Paramount, ο οποίος σκοπεύει να αναδιαµορφώσει την εταιρεία µετά την ενορχήστρωση µιας συγχώνευσης 8 δισεκατοµµυρίων δολαρίων που τον έβαλε στη θέση του οδηγού. Ο Malone είπε ότι συναντήθηκε µαζί του στο Sun Valley για να «συζητήσουν περαιτέρω ενοποιήσεις στα media», χωρίς να δώσει λεπτοµέρειες. Πρόσθεσε ότι ο πατέρας του Ellison, ο συνιδρυτής της Oracle, Larry Ellison, τον είχε προτρέψει να πάρει τη συνάντηση αυτή πολύ σοβαρά.
Ο Malone εκτιµά ότι η οικογένεια Ellison µπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το µέλλον του κλάδου. Σηµείωσε ότι η Oracle συνεργάζεται ήδη µε το TikTok, γεγονός που θα µπορούσε να φέρει την οικογένεια Ellison σε προνοµιακή θέση, ώστε να ενώσει µε κάποιον τρόπο το streaming µε τα social media.
Ο John Malone. (Ryan David Brown/The New York Times)
Καµία «διαδοχή»
Καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί στρέφουν το βλέµµα τους στο TikTok, οι παραδοσιακές εταιρείες των media προσπαθούν να πάρουν αποστάσεις από την πτώση της καλωδιακής τηλεόρασης. Τον Ιούνιο, η Warner Bros. Discovery ανακοίνωσε ότι θα χωριστεί σε δύο εταιρείες, µε τη µία να κατέχει την υπηρεσία streaming HBO Max και την άλλη τα καλωδιακά της κανάλια. Ένα από αυτά τα κανάλια είναι το CNN, το οποίο, όπως αποκαλύπτει ο Malone στα αποµνηµονεύµατά του, είχε σκεφτεί να αγοράσει από την AT&T το 2020, µετά από µήνυµα του Turner που πρότεινε µια τελευταία συµφωνία. (Τελικά αποφάσισαν να µην προχωρήσουν, πιστεύοντας ότι το δίκτυο ίσως αντιµετώπιζε οικονοµικές δυσκολίες εκτός της µητρικής του εταιρείας).
Ο Malone, που αυτοπροσδιορίζεται ως φιλελεύθερος, γράφει ότι το CNN είναι πλέον «µια σκιά όσων είχε οραµατιστεί ο ιδρυτής του», προσθέτοντας όµως ότι διαθέτει ακόµα «µερικούς από τους καλύτερους δηµοσιογράφους της Αµερικής».
Ένα πρόβληµα, σύµφωνα µε τον ίδιο, είναι ότι οι εργαζόµενοι του δικτύου, τους οποίους περιγράφει κυρίως ως «κεντροαριστερούς», «εκφράζουν υπερβολικά τις απόψεις τους στις ειδήσεις». Ανέφερε επίσης ότι ο Zaslav «δεν έχει την ικανότητα να ασκήσει ουσιαστική επιρροή» σ’ αυτό που ο Malone θεωρεί ως «µεροληψία του καναλιού», ένα πρόβληµα που, όπως λέει, επηρεάζει όλα τα ειδησεογραφικά δίκτυα.
Οι σκέψεις του Malone για την κατάσταση της βιοµηχανίας των media τον οδήγησαν σε µερικά εντυπωσιακά συµπεράσµατα. Παρά το γεγονός ότι επί δεκαετίες αντιτίθετο σε κυβερνητικούς κανονισµούς, γράφει ότι πλέον είναι υπέρ του αυξηµένου ελέγχου των τεχνολογικών κολοσσών.
«Φυσικά, το πού στέκεσαι εξαρτάται από το πού κάθεσαι», παραδέχεται ο Malone στη συνέντευξη. «Αν εκπροσωπείς µια βιοµηχανία που τα πηγαίνει πολύ καλά και δεν θέλει να ρυθµιστεί, ζητάς λιγότερη ρύθµιση». Σε επόµενο email, διευκρίνισε ότι οι ρυθµίσεις πρέπει να «προστατεύουν την καινοτοµία».
Το γιοτ του John Malone, ηγέτη της βιομηχανίας των media τις τελευταίες δεκαετίες, στην περιοχή Boothbay στο Maine, στις 5 Αυγούστου του 2025. (Ryan David Brown/The New York Times)
Καθώς σκέφτεται τη συνταξιοδότηση, ο Malone λέει ότι εκείνος και η σύζυγός του, Leslie, αναδιαµορφώνουν το σχέδιο διαδοχής του, προσπαθώντας να το απλοποιήσουν ώστε να το διαχειριστούν ευκολότερα οι κληρονόµοι τους. Τα τεράστια κτήµατά του θα περάσουν σε ένα µη κερδοσκοπικό ίδρυµα, ώστε να χρησιµοποιούνται από κοινού, ενώ δεν σχεδιάζει να τον διαδεχθεί κανένα από τα παιδιά του στη Liberty Media, τον media κολοσσό του.
Ο θάνατος του Magness, ιδρυτή της TCI, οδήγησε σε µια περίπλοκη σύγκρουση µεταξύ της χήρας του και των επιζώντων παιδιών του. Παρόµοιες διαµάχες υπήρξαν µε τον Sumner Redstone, τον εκρηκτικό ιδρυτή της Viacom, και τον Murdoch στο Fox. Ο Malone δεν έχει δει τη σειρά της HBO «Succession» και τα σχέδιά του για τη δική του αυτοκρατορία δεν µοιάζουν καθόλου µε το σόου.
«Μπορείς να κρατάς κάτι, οτιδήποτε είναι αυτό, για πάρα πολύ καιρό», γράφει στο τελευταίο κεφάλαιο των αποµνηµονευµάτων του, «αλλά όποιος φτάνει τα 80 ξέρει ότι κάποτε έρχεται η στιγµή να τ’ αφήσει».