Καθώς το 2025 ολοκληρώθηκε, η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόµι µεταξύ της ανάκαµψης του παρελθόντος και των µελλοντικών ευκαιριών.
Η επιστροφή της χώρας στην ανάπτυξη, η οποία κάποτε θεωρούνταν εύθραυστη, έχει αρχίσει να δείχνει σηµάδια ανθεκτικότητας και πραγµατικής οικονοµικής οµαλοποίησης. Ωστόσο, το µέλλον θα χρειαστεί τη συνέχιση σκληρής δουλειάς, διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων και έξυπνων επενδύσεων.
Η Ελλάδα έχει επιδείξει µια αξιοσηµείωτη οικονοµική ανάκαµψη. Αυτή οφείλεται εν µέρει στις µεταρρυθµίσεις που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο τριών διαδοχικών προγραµµάτων δηµοσιονοµικής προσαρµογής.
Μαθαίνοντας από τα λάθη του παρελθόντος, η χώρα έχει αποκαταστήσει τη δηµοσιονοµική της πειθαρχία, την αξιοπιστία της και το ανανεωµένο ενδιαφέρον των επενδυτών. Σύµφωνα µε τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, η οικονοµία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 2,1% το 2025 και 2,2% το 2026, µε τον πληθωρισµό να µειώνεται σταδιακά. Ο δανεισµός ως ποσοστό του ΑΕΠ συνεχίζει πτωτικά, µε τους οίκους αξιολόγησης να αναµένουν ότι θα µειωθεί χαµηλότερα από το 140% έως το 2027.
Η βελτίωση αυτή δεν είναι µόνο µακροοικονοµική. Ο Γενικός Δείκτης έχει ανέλθει 40% περίπου σε ένα έτος, µε την κεφαλαιοποίηση των τραπεζών να αυξάνεται πάνω από 75% την ίδια περίοδο. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι ο δείκτης των µη εξυπηρετούµενων δανείων προς το σύνολο των δανείων έχει µειωθεί στο 3,6% τον Ιούνιο του 2025, το χαµηλότερο επίπεδο από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωζώνη, από διψήφια επίπεδα πριν από λίγα χρόνια.
Αυτή η βελτίωση, σε συνδυασµό µε την ισχυρή κεφαλαιακή θέση και ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών, επιτρέπει ανταγωνιστικότερες χρηµατοδοτήσεις και ισχυρότερη επενδυτική δραστηριότητα του ιδιωτικού τοµέα.
Οι θεσµικές µεταρρυθµίσεις, η µεγαλύτερη δηµοσιονοµική πειθαρχία, η αναβάθµιση της χώρας στην επενδυτική βαθµίδα και ένα πιο ανθεκτικό τραπεζικό σύστηµα έχουν αποκαταστήσει την επενδυτική εµπιστοσύνη. Στρατηγικοί επενδυτές που στο πρόσφατο παρελθόν δεν συζητούσαν καν να επενδύσουν στην Ελλάδα, τώρα δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Οι επενδυτές που επένδυσαν στην Ελλάδα, όταν το κλίµα ήταν ακόµη αρνητικό, έχουν ήδη αρχίσει να αποκοµίζουν κέρδη. Η δηµιουργία και επιτυχηµένη µερική έξοδος της CVC από τον Όµιλο Hellenic Healthcare, η επένδυση της Fairfax και η επακόλουθη µερική έξοδο της από τη Eurolife, οι επενδύσεις της Fraport στα 14 περιφερειακά αεροδρόµια της Ελλάδας είναι µόνο µερικά παραδείγµατα.
Πιο πρόσφατα, η επένδυση της Masdar στην TEΡΝΑ Ενεργειακή, η περαιτέρω επένδυση της AviAlliance στο Διεθνές Αεροδρόµιο Αθηνών ως µέρος της δηµόσιας προσφοράς της και µια σειρά άλλων συναλλαγών σε υποδοµές, ακίνητα, ξενοδοχεία και logistics αναδεικνύουν την ικανότητα της Ελλάδας να προσελκύει µακροπρόθεσµο στρατηγικό κεφάλαιο σε βασικούς τοµείς.
Ωστόσο, παρά τις πρόσφατες επενδύσεις, η Ελλάδα παραµένει σχετικά υποεπενδυµένη σε σύγκριση µε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Χρόνια περιορισµένων παγίων επενδύσεων είχαν ως αποτέλεσµα τη συρρίκνωση στοιχείων ενεργητικού στους ισολογισµούς, µε τις υποδοµές και παραγωγικές µονάδες να παραµένουν συχνά παλαιές ή υποαξιοποιηµένες.
Αυτό το κενό αντιπροσωπεύει µια σηµαντική ευκαιρία για περαιτέρω µακροπρόθεσµες επενδύσεις και εκσυγχρονισµό. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου έφτασαν τα 8,6 δισ. ευρώ το δεύτερο τρίµηνο του 2025, σηµειώνοντας αύξηση 6,5% σε ετήσια βάση και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, στο 16,6% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω επενδύσεων σε κατασκευές και εξοπλισµό.
Υπό αυτή την έννοια, το 2026 µπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό. Η συνεχιζόµενη εκµετάλλευση του Μηχανισµού Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας (RRF) παραµένει µια σηµαντική ευκαιρία για την περεταίρω οικονοµική ανάπτυξη. Μέχρι τα τέλη Νοεµβρίου 2025, η χώρα είχε λάβει 23,4 δισ. ευρώ σε εκταµιεύσεις από το RRF, τα οποία αντιστοιχούν στο 65,2% του συνολικού προϋπολογισµού του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0», µε αποτέλεσµα τα ολοκληρωµένα ορόσηµα να ανέρχονται σε 48% έναντι του µέσου όρου της ΕΕ στο 43%.
Οι δεσµεύσεις του RRF πρέπει να έχουν ανατεθεί έως το τέλος του 2026, υπογραµµίζοντας την ανάγκη για έγκαιρη προετοιµασία και εκτέλεση των έργων. Τα έργα που υποστηρίζονται από το RRF στους τοµείς των µεταφορών, του εκσυγχρονισµού δικτύων, του ψηφιακού µετασχηµατισµού και της στήριξης των ΜΜΕ είναι καθοριστικής σηµασίας για την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης σε τοµείς προστιθέµενης αξίας.
Για να συνεχίσει η Ελλάδα την περαιτέρω βιώσιµη ανάπτυξη χρειάζονται ορισµένες επιπλέον προϋποθέσεις. Κανονιστικό πλαίσιο προβλέψιµο και φιλικό προς τις επενδύσεις, νοµικές και διοικητικές µεταρρυθµίσεις για ταχύτερες αδειοδοτήσεις, εκτέλεση έργων και απορρόφηση κονδυλίων της Ε.Ε.
Η Ελλάδα έχει ένα πλεονέκτηµα έναντι των άλλων χωρών σε αυτό το θέµα, καθώς πολιτικά δύσκολες µεταρρυθµίσεις που χρειάζονται σε άλλες µεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, εδώ έχουν ήδη γίνει. Επίσης, χρειάζεται αποτελεσµατική διαχείριση εξωτερικών κινδύνων.
Η επιβράδυνση της παγκόσµιας ανάπτυξης, οι αυξηµένες γεωπολιτικές εντάσεις και η µεταβλητότητα των τιµών της ενέργειας, µπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη ζήτηση, τις εξαγωγές και το επενδυτικό κλίµα. Οι διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως η δηµογραφική µείωση, τα κενά στην αγορά εργασίας και οι πιέσεις ανταγωνιστικότητας, παραµένουν σηµαντικές.
Πριν από µερικά χρόνια, η Ελλάδα θεωρούνταν ως ένας ευκαιριακός βραχυπρόθεσµος επενδυτικός προορισµος. Κοιτώντας µπροστά, το στοίχηµα είναι να µετατρέψει η Ελλάδα την οικονοµική ανάκαµψη σε µακροχρόνια ανάπτυξη και επενδυτικό προορισµό και µέσω έξυπνων επενδύσεων να στοχεύσει σε βελτίωση παραγωγικότητας και µείωση ενεργειακού κόστους.
Ο συνδυασµός µακροοικονοµικής σταθερότητας και διαθεσιµότητας κεφαλαίων παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Αυτό που έχει σηµασία τώρα είναι η καλή εκτέλεση.
* Managing Director/Country Executive for Greece της BofA.