Οι υποδομές αποτελούν πυλώνα μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης και καταλύτη σύγχρονης παραγωγικής δραστηριότητας, ποιοτικών συνθηκών διαβίωσης και κοινωνικής ευημερίας. Σήμερα όμως βρίσκονται περισσότερο από ποτέ σε κρίσιμο σημείο καμπής.
Ο πληθυσμιακός κορεσμός των αστικών κέντρων, η κλιματική αλλαγή, η πράσινη μετάβαση, η ταχεία διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ψηφιοποίηση μεταβάλλουν δραστικά τις προσδοκίες των πολιτών από τα συστήματα ενέργειας, μεταφορών ή ύδρευσης. Όπως καταδεικνύουν διεθνείς μελέτες, η σχέση υποδομών και κοινωνικής προόδου είναι άμεση: όσο υψηλότερη είναι η ποιότητα, η επάρκεια και το εύρος των υποδομών μιας χώρας, τόσο υψηλότερος είναι ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης, που αποτυπώνει τη συνολική ευημερία.
Η μακροχρόνια οικονομική κρίση στην Ελλάδα οδήγησε σε συρρίκνωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά 25%. Μετά την πανδημία, οι ρυθμοί ανάπτυξης διαμορφώθηκαν κατά μέσον όρο στο 2,5%. Καταλυτικής σημασίας για την πορεία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια δεν είναι μόνον η στρατηγική ανάπτυξης που θα υιοθετηθεί μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σε περίπου ένα χρόνο, αλλά και η ικανοποίηση των μεγάλων επενδυτικών αναγκών της χώρας.
Υπολογίζεται ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα χρειαστούν επενδύσεις της τάξεως των 29 δισ. ευρώ -περίπου το 12% του ΑΕΠ- μόνο για μη ενεργειακές υποδομές, όπως οδικό, σιδηροδρομικό δίκτυο και λιμάνια, με στόχο και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και διασυνδεδεμένου συστήματος εφοδιαστικής αλυσίδας.
Με το επενδυτικό κενό ορατό και συνεχώς αυξανόμενο, ο Όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν σταμάτησε ποτέ -ακόμη και στα πιο δύσκολα χρόνια- να πραγματοποιεί επενδύσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία και κοινωνικό πρόσημο.
Η θωράκιση κρίσιμων λειτουργιών του κράτους, η βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και της χώρας αποτελούν εγγενή στοιχεία του επενδυτικού μας προγράμματος.
Η ανθεκτικότητα όμως και η θωράκιση έναντι μελλοντικών κρίσεων προϋποθέτουν και κάτι ακόμη: τη δυνατότητα δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας που εξασφαλίζουν αξιοπρεπές εισόδημα, ασφάλεια και προοπτικές. Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί δίχως εύρωστους, ανταγωνιστικούς και εξωστρεφείς επιχειρηματικούς ομίλους με δραστηριότητα υψηλής παραγωγικότητας και ουσιώδη συμβολή στην ενίσχυση του μεριδίου παραγωγικών επενδύσεων του ΑΕΠ, όπου σήμερα η συμμετοχή της κατανάλωσης είναι δυσανάλογα μεγάλη -71%, σύμφωνα με τη Eurostat.
Για να ευδοκιμήσουν, όμως, οι μεγάλοι όμιλοι και να μπορούν να παραδίδουν με ποιότητα και ταχύτητα σύνθετα έργα, απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πρώτον, σταθερό και σαφές θεσμικό πλαίσιο και ουσιαστική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Όταν το κράτος θέτει αμετάβλητους κανόνες, αξιόπιστες και διαφανείς διαδικασίες, και όταν οι επιχειρήσεις φέρνουν τεχνογνωσία, κεφάλαια και ικανότητα υλοποίησης έργων μεγάλης κλίμακας, δημιουργείται ένα οικοσύστημα που παράγει πραγματική αξία για την κοινωνία και την οικονομία και μεγιστοποιεί το αποτύπωμα των επενδύσεων.
Δεύτερον, τα έργα πρέπει να συνοδεύονται από σαφή ορόσημα, μετρήσιμους στόχους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης, ώστε να είναι ελκυστικά στους επενδυτές και πραγματικά χρήσιμα στην κοινωνία.
Τρίτον, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι μεγαλύτερες περίοδοι παραχώρησης στα έργα greenfield μειώνουν το κόστος για τον τελικό χρήστη -μια διάσταση συχνά υποτιμημένη στον δημόσιο διάλογο.
Τέταρτον, η αδιάλειπτη λειτουργία των υποδομών απαιτεί συστηματική παρακολούθηση της δομικής τους υγείας και υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, όπως ο απομακρυσμένος ψηφιακός έλεγχος και οι λύσεις IoT (Διαδίκτυο των πραγμάτων).
Ανεξαρτήτως συνθηκών, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παραμένει προσηλωμένη στην υλοποίηση του μακροπρόθεσμου στρατηγικού οράματός της: να καθιερωθεί ως ο κορυφαίος Όμιλος υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με στρατηγική τοποθέτηση και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε όλους τους τομείς δραστηριότητάς της.
Ο Όμιλος είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής στην Ελλάδα στον τομέα των παραχωρήσεων, με ένα από τα νεαρότερα, πιο διαφοροποιημένα και χαμηλού ρίσκου χαρτοφυλάκια, που περιλαμβάνουν την Αττική Οδό, την Εγνατία Οδό, τον ΒΟΑΚ, το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου Κρήτης κ.ά. Υλοποιεί ακόμη σύνθετα και πρωτοποριακά έργα, όπως το Σύστημα Αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, που αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση σε έργο αποθήκευσης στην Ελλάδα.
Στον πυρήνα της δραστηριότητάς μας βρίσκεται η επίτευξη υψηλών χρηματοοικονομικών επιδόσεων και η δημιουργία αξίας για την κοινωνία και τους μετόχους μας. Την τελευταία τριετία έχουμε επιστρέψει στους μετόχους μας 140 εκατ. ευρώ, μέσω επιστροφών κεφαλαίου, επαναγορών μετοχών και μερισμάτων.
Το 2024 ο Όμιλος συνεισέφερε 5,9 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της Ελλάδας -το 2,5% του συνόλου και 2,3 φορές υψηλότερο σε σχέση με τη διετία 2022-2023. Αντίστοιχα, η συνολική επίδραση στα δημόσια έσοδα ανήλθε σε 1,1 δισ. ευρώ -1,5% των συνολικών φορολογικών εσόδων- αυξημένη κατά 2,8 φορές σε σχέση με το διάστημα 2022-2023.
Το 2024, μέσω του συνόλου των δραστηριοτήτων του Ομίλου υποστηρίχτηκαν περίπου 37.000 θέσεις εργασίας, οι οποίες αντιστοιχούν στο 0,9% της συνολικής απασχόλησης στη χώρα. Παράλληλα, η καταβολή 3,27 δισ. ευρώ στο ελληνικό Δημόσιο για την ανάληψη της σύμβασης παραχώρησης της Αττικής Οδού οδήγησε στη μείωση του δημόσιου χρέους κατά περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας και της κοινωνίας δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς ουσιαστικές, διατηρήσιμες επενδύσεις από εύρωστους ομίλους με μακρόπνοη στρατηγική. Όσο μεγαλύτερη είναι η ικανότητά μας να επενδύουμε στην ποιότητα και τη βιωσιμότητα των υποδομών, τόσο πιο ασφαλές και ανταγωνιστικό θα είναι το μέλλον της χώρας.
* Πρόεδρος και Διευθύνων Σύµβουλος του Οµίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.