Στο σηµερινό ρευστό περιβάλλον, αν υπάρχει µια βεβαιότητα που αναδεικνύεται ξεκάθαρα ως σταθερό σηµείο αναφοράς για τη θωράκιση της οικονοµίας και της κοινωνικής συνοχής είναι η σηµασία της τεχνολογίας και της βιοµηχανικής ισχύος.
Η τεχνολογική υπεροχή και η ανταγωνιστικότητα της Βιοµηχανίας βρίσκονται στο επίκεντρο των νέων παγκόσµιων ανταγωνισµών. Πού βρίσκεται όµως η χώρα µας σε αυτό το νέο περιβάλλον, µετά την εµπειρία πολλαπλών κρίσεων;
Σηµαντικό επίτευγµα αποτελεί αναµφισβήτητα η δηµοσιονοµική σταθερότητα αλλά και το ότι η ανεργία έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, κοντά σε ιστορικό χαµηλό. Ωστόσο, υστερούµε και σε απόλυτους αριθµούς αλλά και αναφορικά µε τη σηµασία και την προτεραιότητα που αποδίδεται διεθνώς στη Βιοµηχανία.
Παρά τις δυσκολίες που περάσαµε, το στοίχηµα της διατηρήσιµης ανάπτυξης που περνάει µέσα από τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας µας δεν έχει ακόµα κερδηθεί. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραµένει εξαιρετικά χαµηλό. Η συµµετοχή της µεταποίησης στο ΑΕΠ αυξήθηκε στο 9%, αλλά εξακολουθούµε να απέχουµε σηµαντικά από τον ευρωπαϊκό µ.ο. του 15% και στην ευρωπαϊκή κατάταξη είµαστε τέταρτοι από το τέλος.
Οι εξαγωγές αγαθών (εκτός πετρελαιοειδών) αυξήθηκαν κατά 2,5 φορές από το 2009 έως το 2025 και µάλιστα σε ρυθµό διπλάσιο από την αύξηση των τουριστικών εισπράξεων. Αλλά συγκρινόµενοι µε τον µέσο ευρωπαϊκό όρο καθώς και µε χώρες µε παρόµοια χαρακτηριστικά, συνεχίζουµε να απέχουµε σηµαντικά.
Υστερούµε επίσης σε νέες βιοµηχανικές επενδύσεις, δείχνοντας ότι δεν υπάρχει στη χώρα µας ένα ζωντανό βιοµηχανικό οικοσύστηµα που δηµιουργεί νέες βιοµηχανικές δραστηριότητες.
Ακόµα πιο σηµαντικό είναι ότι στην παραγωγικότητα της εργασίας, το 2023 η Ελλάδα βρέθηκε στην τελευταία θέση µεταξύ των χωρών της Ε.Ε. και µάλιστα χωρίς τάση σύγκλισης προς τον ευρωπαϊκό µέσο όρο. Η παραγωγικότητα της εργασίας, ελάχιστη σχέση έχει µε την αποδοτικότητα των εργαζοµένων. Στην πραγµατικότητα, αποτελεί αντανάκλαση του µείγµατος οικονοµικών δραστηριοτήτων µιας οικονοµίας, δηλαδή το αναπτυξιακό της µοντέλο.
Σύµφωνα µε πρόσφατη µελέτη του ΙΟΒΕ, η παραγωγικότητα της εγχώριας µεταποίησης είναι κατά 50% υψηλότερη του συνόλου του επιχειρηµατικού τοµέα της χώρας, καταδεικνύοντας ποια θα είναι η επίδραση στη συνολική παραγωγικότητα, µε διεύρυνση της συµµετοχής της µεταποίησης στο ΑΕΠ.
Η µεταποιητική Βιοµηχανία είναι η κατεξοχήν οικονοµική δραστηριότητα υψηλής παραγωγικότητας. Δεν υπάρχει κανένα µυστικό ή κάτι περίεργο σε αυτό. Από την εποχή της πρώτης Βιοµηχανικής Επανάστασης έως σήµερα, η Βιοµηχανία, κινητοποιώντας µηχανικά µέσα και εξοπλισµό µεγάλης αξίας, πολλαπλασιάζει το παραγόµενο οικονοµικό αποτέλεσµα του κάθε εργαζόµενου και συγχρόνως µεγιστοποιεί τα έσοδα του κράτους.
Οι βιοµηχανικές επενδύσεις είναι στην ουσία πανίσχυρα εργαλεία παραγωγής που υπηρετούν την οικονοµία και εντέλει την κοινωνία. Μικρότερη Βιοµηχανία σηµαίνει χαµηλότερη παραγωγικότητα και χαµηλότερα εισοδήµατα, όσες προσπάθειες και να κάνουν οι εργαζόµενοι στο σύνολό τους. Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα οι εργαζόµενοι δουλεύουν περισσότερες ώρες απ’ ό,τι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά το αποτέλεσµα στο ΑΕΠ και στην ανάπτυξη δεν είναι αυτό που θα έπρεπε.
Είναι ενθαρρυντικό ότι η αναγκαιότητα αλλαγής οικονοµικού προτύπου κερδίζει έδαφος στον δηµόσιο διάλογο, αλλά είναι ώρα να περάσουµε στις πράξεις. Έχουµε πει πολλές φορές ότι η Βιοµηχανία δεν επιζητεί χάρες ή προνοµιακή µεταχείριση αλλά ένα περιβάλλον που να µας επιτρέπει να είµαστε ανταγωνιστικοί, όπως οι ανταγωνιστές µας στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Σήµερα, το σηµαντικότερο θέµα για την επιβίωση της Βιοµηχανίας συνολικά είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος -µείζον πρόβληµα για όλη την ευρωπαϊκή Βιοµηχανία, που όµως οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το αντιµετωπίζουν κατά προτεραιότητα, µε πολύ ισχυρά µέτρα στήριξης, ιδιαίτερα της Βιοµηχανίας έντασης ενέργειας.
Επείγει να βρεθεί και στη χώρα µας µια λύση σε αυτό το πρόβληµα. Και αξίζει να σηµειωθεί ότι σε όρους τόσο δηµοσιονοµικούς όσο και µεγεθών των ενεργειακών αγορών, το κόστος για να είµαστε ανταγωνιστικοί στην ενέργεια είναι εντυπωσιακά χαµηλό. Και βέβαια, δεν πρόκειται για επιδότηση αλλά για επένδυση του κράτους στην ανταγωνιστικότητα που επιστρέφει στο πολλαπλάσιο, µε τη µορφή δηµοσίων εσόδων και θέσεων εργασίας.
Πάγιο και επίσης βασικό αίτηµα της Βιοµηχανίας είναι και η επαναφορά της δυνατότητας επιταχυνόµενων αποσβέσεων, όπως ίσχυε στην Ελλάδα µέχρι το 2012 και όπως ισχύει σε όλες σχεδόν τις χώρες του ΟΟΣΑ. Δεν µιλάµε για υπεραποσβέσεις.
Οι επιταχυνόµενες αποσβέσεις είναι ένα µέτρο που στηρίζει τις επενδύσεις τη στιγµή που είναι απαραίτητο, µεταθέτοντας και όχι καταργώντας τη φορολογία. Είναι αδικαιολόγητη η µη επαναφορά τους τόσα χρόνια µετά τα µνηµόνια, όταν µάλιστα η χώρα εξακολουθεί να αντιµετωπίζει επενδυτικό κενό.
Υπάρχουν και άλλα σηµαντικά θέµατα στα οποία πρέπει να καλύψουµε έδαφος, στο πλαίσιο µιας αποτελεσµατικής βιοµηχανικής πολιτικής. Έχουν γίνει πολλές και σοβαρές µελέτες που αναδεικνύουν τα προβλήµατα αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις υποδεικνύουν και λύσεις, δείχνοντας τον δρόµο για στρατηγικές παρεµβάσεις µε θετικό πρόσηµο από το κράτος, ουσιαστικά επενδύσεις στην κατεύθυνση της ανάπτυξης και της σύγκλισης µε τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι η βιοµηχανική παραγωγή συµβάλλει καθοριστικά στην ανθεκτικότητα και τη σταθερότητα της οικονοµίας, γιατί δεν αφορά έναν κλάδο αλλά πολλούς διαφοροποιηµένους κλάδους, µειώνοντας το συνολικό ρίσκο σε µια οικονοµία και διασφαλίζοντας καλύτερες προοπτικές για ενάρετους κύκλους ανάπτυξης. Και, τέλος, δεν θα πρέπει να ξεχνάµε ότι µε ένα αναπτυσσόµενο βιοµηχανικό οικοσύστηµα ενισχύονται µεταξύ άλλων οι υπηρεσίες, η παιδεία, οι δεξιότητες, η ψηφιακή µετάβαση, η βιωσιµότητα και η περιφερειακή συνοχή της οικονοµίας.
Η εγχώρια µεταποιητική Βιοµηχανία έχει αποδείξει πως µπορεί να ανταπεξέρχεται σε πολύ µεγάλες προκλήσεις. Σήµερα είναι έτοιµη να προσφέρει πολύ περισσότερα, µε την ισχυρή πεποίθηση ότι η ενίσχυση της Βιοµηχανίας αποτελεί εντέλει πράξη ευθύνης προς την εθνική οικονοµία και την κοινωνία.
* Πρόεδρος του Δ.Σ. της ElvalHalcor (ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ) και Πρόεδρος της αστικής µη κερδοσκοπικής εταιρείας «Ελληνική Παραγωγή - Συµβούλιο Βιοµηχανιών για την Ανάπτυξη».