Τις επιπτώσεις για τον ανταγωνισµό στην ελληνική αγορά ΑΠΕ από την όλο και µεγαλύτερη απουσία ξένων επενδυτών αναδεικνύει ο Country Manager της θυγατρικής της γαλλικής Voltalia Γιάννης Σακελλίων. Μιλά για τις παθογένειες της ελληνικής αγοράς, το έλλειµµα στα δίκτυα, τις επιπτώσεις από την απουσία αποθήκευσης, αλλά και για το γεγονός ότι παρά την εγκατάσταση τόσων πολλών ΑΠΕ, δεν πέφτουν οι τιµές στο ρεύµα.
Το 2025 είδαµε µια σειρά αποχωρήσεων ξένων εταιρειών ΑΠΕ από την Ελλάδα. Πώς βλέπετε εσείς ως εκπρόσωπος µιας ξένης εταιρείας την ελληνική αγορά;
Είναι γνωστό πως η ηλιοφάνεια και το πλούσιο αιολικό δυναµικό της Ελλάδας αυξάνει την αποδοτικότητα των σχετικών επενδύσεων. Εξίσου σηµαντικό στοιχείο όµως για κάθε επενδυτή είναι το σταθερό νοµοθετικό πλαίσιο και η διαφάνεια σε όλα τα στάδια αδειοδότησης και λειτουργίας των έργων. Οι συχνές αλλαγές του ρυθµιστικού πλαισίου που παρατηρούνται, η αλλαγή των προτεραιοτήτων και οι καθυστερήσεις στους όρους σύνδεσης καθώς και ο τρόπος εφαρµογής των περικοπών είναι ορισµένοι από τους λόγους για τους οποίους πολλοί πολυεθνικοί παίκτες αποφασίζουν να στραφούν σε άλλες αγορές.
Τα προβλήµατα είναι κοινά για εγχώριους και διεθνείς επενδυτές, η µεγάλη διαφοροποίηση έγκειται στο γεγονός ότι οι ξένες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα, πολύ πιο εύκολα, να στραφούν σε άλλες αγορές που ευνοούν τις διεθνείς επενδύσεις. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι εγχώριοι επενδυτές µπορούν να καλύψουν τις ανάγκες επενδύσεων σε ΑΠΕ στην ελληνική αγορά. Όµως, η όλο και µεγαλύτερη απουσία ξένων επενδυτών, λόγω αποχωρήσεων, σταδιακά θα µειώσει τον ανταγωνισµό, την εισαγωγή τεχνογνωσίας και εµπειριών από άλλες αγορές καθώς και τα επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό.
Απαριθµήστε µας τις βασικότερες προκλήσεις αυτή τη στιγµή στον χώρο. Επίσης, σε µια χώρα όπου η ζήτηση για ρεύµα δεν αυξάνει ανάλογα µε τον ρυθµό αύξησης της παραγωγής ενέργειας, υπάρχει µια προφανής ανισορροπία. Πώς θα επιλυθεί αυτή η εξίσωση;
Πέρα από τη διαφάνεια και τη σταθερότητα στο ρυθµιστικό πλαίσιο των ΑΠΕ, σηµαντική πρόκληση αποτελεί και το θέµα του εξηλεκτρισµού, της χρήσης δηλαδή της «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο και περισσότερους τοµείς που σήµερα χρησιµοποιούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και για αυτό θα πρέπει να υπάρξει πλάνο και κίνητρα. Τέτοιοι τοµείς είναι η υψηλότερη διείσδυση ηλεκτρικών οχηµάτων, η εκτεταµένη αντικατάσταση καυστήρων µε αντλίες θερµότητας, καθώς και η βιοµηχανία, άµεσα µε τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας ή έµµεσα, µέσω της µετάβασης σε πράσινο υδρογόνο για τη βαριά βιοµηχανία. Και σε αυτό το σηµείο τίθεται και το θέµα των υποδοµών. Οι υπάρχουσες υποδοµές, τα δίκτυα, δεν µπορούν να καλύψουν ένα τέτοιο πλάνο εξηλεκτρισµού και ακόµα µεγαλύτερης διείσδυσης ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Περιµένοντας να προχωρήσει ο εξηλεκτρισµός για να προχωρήσουµε στην αναβάθµιση του δικτύου, δεν πρόκειται να πάµε πουθενά. Και τα δύο πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα και συντονισµένα.
Επίσης, το θέµα της αποθήκευσης, που τόσο έχει απασχολήσει την αγορά µας το τελευταίο διάστηµα, θα παίξει καταλυτικό ρόλο για την ενεργειακή µετάβαση της χώρας µας, βοηθώντας στο να µη χάνεται η ενέργεια που παράγουν οι ΑΠΕ αλλά και στην επιτάχυνση του εξηλεκτρισµού των δραστηριοτήτων. Το ίδιο ισχύει και για την ηλεκτρική διασύνδεση της χώρας µας µε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Έχοντας όλα αυτά τα σηµαντικά πλεονεκτήµατα στον τοµέα των ΑΠΕ ως χώρα, πρέπει και µπορούµε να εξάγουµε «πράσινη» ενέργεια, εξασφαλίζοντας παράλληλα και την ενεργειακή µας επάρκεια και σταθερότητα.
Τελικά γιατί παρά την εγκατάσταση τόσων πολλών ΑΠΕ δεν πέφτουν οι τιµές στο ρεύµα;
Είναι δεδοµένο πως οι ΑΠΕ παράγουν φθηνή «πράσινη» ενέργεια και ότι η συµµετοχή τους στο ενεργειακό µείγµα αυξάνει συνεχώς και συστηµατικά. Πρέπει όµως να καταλάβουµε πως αυτά δεν µεταφράζονται αυτόµατα σε φθηνούς λογαριασµούς ρεύµατος και η αιτία είναι ο τρόπος καθορισµού της τιµής ηλεκτρικής ενέργειας. Πιο συγκεκριµένα, η χονδρική τιµή ρεύµατος λειτουργεί µε τη λεγόµενη οριακή τιµολόγηση (marginal pricing), καθορίζεται δηλαδή από την τελευταία µονάδα που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση. Συνήθως αυτή η µονάδα είναι µία µονάδα φυσικού αερίου που παράγει µε υψηλότερη τιµή. Πρακτικά δηλαδή, ακόµα και 70% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να προέρχεται από ΑΠΕ, η τελική τιµή καθορίζεται από τη µονάδα φυσικού αερίου που έρχεται να καλύψει τη ζήτηση. Όσο συνεχίζουµε να χρειαζόµαστε µονάδες φυσικού αερίου για να καλύψουν τόσο τη ζήτηση όσο και τους τεχνικούς περιορισµούς του δικτύου, µιας και δεν έχουµε τις απαραίτητες υποδοµές αποθήκευσης ενέργειας, η χονδρική τιµή θα καθορίζεται από αυτό.
Είστε στην Ελλάδα από το 2008. Ποιο το σηµερινό σας χαρτοφυλάκιο και ποια τα σχέδιά σας για την επόµενη ηµέρα;
Η Voltalia έχει συνεχόµενη παρουσία στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια. Χρόνια καθόλου εύκολα για την αγορά των ΑΠΕ αλλά και για την ελληνική οικονοµία γενικότερα, αν αναλογιστούµε τα χρόνια της κρίσης. Έχουµε ένα σηµαντικό χαρτοφυλάκιο σε ανάπτυξη καθώς και έργα σε λειτουργία. Πριν µερικές µέρες κλείσαµε 20 χρόνια δραστηριότητας ως εταιρεία παγκοσµίως και η ελληνική αγορά ήταν µία από τις πρώτες που δραστηριοποιήθηκε η εταιρεία µετά τη Γαλλία. Η πρόθεσή µας είναι να συνεχίσουµε να επενδύουµε στην ελληνική αγορά και να µεταφέρουµε τεχνογνωσία στην ελληνική αγορά από τις δραστηριότητές µας σε πάνω από 20 χώρες στον κόσµο.