Στην εποχή μας, οι συνεχείς αναταράξεις είναι μέρος της καθημερινότητας. Γεωπολιτικές εντάσεις, τεχνολογικοί και περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, σοκ στις αγορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, δημογραφικές και κοινωνικές πιέσεις, διαμορφώνουν ένα όλο και πιο απρόβλεπτο σκηνικό παντού γύρω μας. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Ελλάδα κατόρθωσε τα τελευταία εξίμισι χρόνια κάτι που φαίνεται άθλος: να επιστρέψει στην κανονικότητα της αξιοπιστίας.
H οικονομία αναπτύσσεται σταθερά, με ρυθμούς σαφώς μεγαλύτερους από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Το δημόσιο χρέος σημειώνει πρωτοφανή αποκλιμάκωση -τη μεγαλύτερη ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Η ανεργία έχει υποχωρήσει από το καλοκαίρι του 2019 κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες και περισσότεροι από 560.000 πολίτες βρήκαν στο διάστημα αυτό εργασία.
Έχοντας τη θετική αυτή πορεία ως κεκτημένο, τώρα βρισκόμαστε απέναντι στην πιο απαιτητική φάση: να μετατρέψουμε τη σταθερότητα σε παράγοντα μετασχηματισμού. Το νέο μοντέλο ανάπτυξης δεν μπορεί να στηρίζεται σε εύκολες συνταγές. Απαιτεί ένα συνδυασμό από περισσότερες επενδύσεις και εξαγωγές, περισσότερη παραγωγικότητα και καινοτομία, με ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο και μηχανισμούς διάχυσης των αναπτυξιακών οφελών σε όλη την κοινωνία. Μια ανάπτυξη ισχυρή, με αντοχή στις κρίσεις.
Πρώτος πυλώνας είναι η περαιτέρω τόνωση των επενδύσεων και της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Μέσα από περαιτέρω μειώσεις φόρων και εισφορών που πρόκειται να ανακοινωθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο, μείωση του διοικητικού βάρους και απλοποίηση των αδειοδοτήσεων, ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και του χωροταξικού σχεδιασμού, καθώς και επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης. Με παράλληλη εφαρμογή του πλαισίου για κίνητρα σε επιχειρήσεις ώστε να καινοτομούν και να μεγαλώνουν -του πιο προωθημένου πλαισίου στην Ευρώπη. Κάθε μέρα που κερδίζεται από διοικητικά και γραφειοκρατικά εμπόδια, «επιστρέφει» ως βελτίωση της παραγωγικότητας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Δεύτερος πυλώνας είναι ο παραγωγικός μετασχηματισμός με αξιοποίηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της οικονομίας μας. Όπως η εξέλιξη του πρωτογενούς τομέα με βάση τις σύγχρονες τάσεις και η διασύνδεσή του με τον κλάδο των τροφίμων. Η αναγέννηση της βιομηχανίας και μεταποίησης, με παραγωγή και εξαγωγή προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Ο «πράσινος» μετασχηματισμός σημαντικών κλάδων των υπηρεσιών, όπως ο τουρισμός και η φιλοξενία. Καθώς και η αναβάθμιση του εξαγωγικού προφίλ της οικονομίας, μέσα από την εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για την Εξωστρέφεια, με εκσυγχρονισμό των εταιρειών Enterprise Greece και Export Credit Greece και μεγαλύτερη ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα.
Τρίτος πυλώνας είναι το οικοσύστημα χρηματοδοτήσεων στη χώρα μας. Τα προηγούμενα χρόνια, προωθήσαμε την αποεπένδυση του κράτους από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες και μια σειρά από πολιτικές για περισσότερο ανταγωνισμό στο τραπεζικό σύστημα και περισσότερες χρηματοδοτικές πηγές για την πραγματική οικονομία. Η προσπάθειά μας συνεχίζεται με μια περαιτέρω αναπτυγμένη Κεφαλαιαγορά, με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες και μεγαλύτερες επιχειρήσεις, όπως και με συστηματικότερη στροφή των ευρωπαϊκών πόρων στην κατεύθυνση στήριξης της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας. Η πρόοδος προς μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που η Ελλάδα σθεναρά υποστηρίζει, θα διευρύνει ακόμα περισσότερο τις δυνατότητες χρηματοδότησης προς όφελος των επιχειρήσεων και των επενδύσεων.
Τέταρτος πυλώνας, η αξιοποίηση της γεωστρατηγικής θέσης της Ελλάδας ως «πύλης» στην Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή. Μέσα από ενεργειακές διασυνδέσεις, επέκταση του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου, σύγχρονη αξιοποίηση των αεροδρομίων και των λιμανιών μας, αλλά και ψηφιακή διασυνδεσιμότητα. Σε έναν κόσμο όπου η αστάθεια τείνει να μετατραπεί σε κανόνα, οι χώρες που προσφέρουν σταθερότητα και σύγχρονες υποδομές μπορούν να εξελιχθούν σε κόμβους. Αυτή είναι μια σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα, που μπορούμε να την επιδιώξουμε με συνεχή προσπάθεια, ενισχύοντας τη διεθνή μας παρουσία και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για επενδύσεις.
Πέμπτος πυλώνας, ο παράγοντας που επηρεάζει όλους τους υπόλοιπους: το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η Ελλάδα διαθέτει πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό, εντός και εκτός συνόρων, που μπορεί -και οφείλει- να ενεργοποιήσει και να αξιοποιήσει πληρέστερα. Με σύγχρονες δεξιότητες, μεγαλύτερη σύνδεση εκπαίδευσης και παραγωγής, καθώς και μια ολοκληρωμένη πολιτική που ενθαρρύνει τους νεότερους να μείνουν στη χώρα και να δημιουργούν εδώ. Παράλληλα, οι σχέσεις με την ελληνική διασπορά και η προσέλκυση επαγγελματιών και επιστημόνων που έφυγαν την προηγούμενη δεκαετία μπορούν να γίνουν μοχλός επανεκκίνησης, σε συνδυασμό με ένα εύρωστο οικοσύστημα επιχειρηματικότητας που θα αλληλεπιδρά με έναν δυναμικό και εξωστρεφή ενιαίο χώρο εκπαίδευσης και έρευνας στη χώρα μας.
Βεβαίως, όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν η ανάπτυξη να μεταφράζεται σε απτά οφέλη για τους πολίτες. Μέσα από μεγαλύτερα καθαρά εισοδήματα, λελογισμένο κόστος της καθημερινότητας, ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και επένδυση στην υγεία και την παιδεία, προστασία των πιο ευάλωτων, αλλά και στοχευμένες λύσεις για το στεγαστικό, τη στήριξη των οικογενειών και την ισόρροπη ανάπτυξη της περιφέρειας. Με αυτό τον τρόπο η οικονομία αναπτύσσεται και λειτουργεί προς όφελος όλων, και η ανάπτυξη γίνεται πιο δίκαιη και πιο ανθεκτική.
Αυτό είναι το νέο αναπτυξιακό πρότυπο που χρειαζόμαστε ως χώρα, έπειτα από τις περιπέτειες της κρίσης των προηγούμενων ετών. Ένα πρότυπο που θα θωρακίζει τη χώρα μας απέναντι σε εξωγενείς συγκυρίες κάθε είδους, και θα της επιτρέπει να πορεύεται σταθερά μπροστά, δημιουργώντας αξία, αλλά και διανέμοντάς την.
Σε έναν κόσμο αβεβαιότητας και αναταράξεων, άλλωστε, το ζητούμενο δεν είναι να προβλέψουμε κάθε εξέλιξη, αλλά να οικοδομήσουμε μια Ελλάδα που αντέχει, προσαρμόζεται, προοδεύει και, τελικά, κερδίζει. Με σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα, με σχέδιο και συνέπεια, με πολιτικές που μεταφράζονται σε επενδύσεις, περισσότερες δουλειές και εισοδήματα, και καλύτερη ζωή για όλους.
*Ο κ. Κωστής Χατζηδάκης είναι Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης