Συνέντευξη στη Μαρία Ν.Σ. Πανάγου
Γεννήθηκε στην Κρήτη και μεγάλωσε στη Βόρεια Ελλάδα, από γονείς εκπαιδευτικούς, σε ένα περιβάλλον όπου η γνώση, η πειθαρχία και η αξία της προσπάθειας ήταν αυτονόητες. Από πολύ μικρή ηλικία, όμως, έδειξε ότι τη γοήτευε κάτι παραπάνω από τα σχολικά βιβλία: η λογική των χρημάτων. Στα εννιά της χρόνια έστηνε αυτοσχέδια «μαγαζάκια» στη γειτονιά, πουλώντας παλιά της παιχνίδια, υπολογίζοντας κέρδη και απώλειες, ακόμη και δημιουργώντας… Εφορία, όταν ο ανταγωνισμός αυξανόταν.
Αυτή η παιδική περιέργεια εξελίχθηκε σε βαθιά αγάπη για τα οικονομικά και την επιχειρηματικότητα. Σήμερα, η Ioanna Fo, μέσα από τα δικά της μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το YouTube και το βιβλίο της «50 τρόποι να βγάλεις 1.000 ευρώ», μιλά ανοιχτά για χρήματα, επενδύσεις και οικονομική ανεξαρτησία, σε μια χώρα όπου το θέμα είναι συχνά ταμπού.
Η ίδια βιοπορίζεται από τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις της, έχοντας ιδρύσει και πουλήσει εταιρείες, ενώ φροντίζει να επενδύει αδιαλείπτως σε μετοχές που δίνουν καλά μερίσματα, χτίζοντας σταθερό εισόδημα μέσα στον χρόνο.
Μα τι την ώθησε να επικεντρωθεί στα οικονομικά θέματα μέσα από τα social media, όπου συνήθως βλέπουμε και ακούμε πιο ανάλαφρα θέματα;
«Ένιωσα ότι πρέπει να μιλήσουμε πιο ανοιχτά για τα χρήματα. Οι λογαριασμοί μου στα social media υπάρχουν από το 2011, όμως η στροφή προς το καθαρά οικονομικό περιεχόμενο ήρθε την περίοδο της πανδημίας. Ο εγκλεισμός και η οικονομική αβεβαιότητα του 2020 λειτούργησαν ως καταλύτης».
Η Ιωάννα θεωρεί πως στην Ελλάδα έχουμε δαιμονοποιήσει τον πλούτο και ταυτόχρονα έχουμε παρεξηγήσει τη σημασία της οικονομικής γνώσης. Δεν κάνει λόγο, βέβαια, για μια ζωή αφιερωμένη αποκλειστικά στη συσσώρευση χρημάτων, αλλά μιλά για ενημέρωση, διεκδίκηση και αυτονομία. Για το δικαίωμα να γνωρίζουμε τι συμβαίνει με τους μισθούς, την ακρίβεια και τους φόρους, τις επενδύσεις.
Η κοινότητα που έχει δημιουργηθεί γύρω από το προφίλ της δεν είναι παθητικό κοινό. Είναι άνθρωποι που μοιράζονται εμπειρίες, προβληματισμούς και αναζητούν λύσεις. «Δεν είναι πια μόνο δικά μου τα social. Ανήκουν σε όλους όσοι συμμετέχουν», τονίζει.
Ποια είναι, όμως, τα βασικά ερωτήματα που δέχεται καθημερινά; Η πιο συχνή ερώτηση είναι απλή και αποκαλυπτική: «Πώς μπορώ να βγάλω περισσότερα χρήματα;». Όχι για πολυτέλειες, αλλά για να ξεχρεώσουν, να αποταμιεύσουν, να δημιουργήσουν ένα μικρό «μαξιλάρι» ασφάλειας. Η δεύτερη πιο συχνή αφορά τις επενδύσεις: «Μπορώ να ξεκινήσω με 100 ευρώ;». Η απάντησή της είναι σταθερή: ναι, αλλά με γνώση και στρατηγική. «Εγώ, άλλωστε, ξεκίνησα να επενδύω το 2017 με μόλις 5 ευρώ τον μήνα. Βήμα βήμα χτίζεται η οικονομική ανεξαρτησία», επιμένει.
Στο content της αποφεύγει τις γενικές συνταγές επιτυχίας. Αντίθετα, εξηγεί ότι δεν κάνουν όλοι για όλα. Άλλος ταιριάζει στο επιχειρείν, άλλος σε πιο συντηρητικές επενδύσεις. Το ζητούμενο είναι η κατανόηση του ρίσκου και η προσωπική προσαρμογή.
Πώς η Ιωάννα με τις χιλιάδες εκατοντάδες followers αποτιμά τη σημερινή οικονομική πραγματικότητα στην Ελλάδα; Αν παρακολουθήσεις τα βίντεό της, θα πάρεις τις απαντήσεις σου. Και θα την απολαύσεις.
Μιλά με ένταση για το χάσμα ανάμεσα στους μισθούς και το κόστος ζωής, υπενθυμίζει ότι μεγάλος αριθμός πολιτών δηλώνει πως τα χρήματά του τελειώνουν πριν ολοκληρωθεί ο μήνας -ενώ η αγοραστική δύναμη παραμένει πιεσμένη- και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της κατοικίας.
Τα ενοίκια σε πολλές περιοχές προσεγγίζουν ή και ξεπερνούν έναν βασικό μισθό. Θεωρεί ότι τα αποσπασματικά μέτρα στήριξης, χωρίς συνολική στεγαστική στρατηγική, συχνά ενισχύουν τον πληθωρισμό των τιμών αντί να τον περιορίζουν. «Όταν αυξάνεις τη ζήτηση χωρίς να αυξάνεις την προσφορά, οι τιμές ανεβαίνουν», σημειώνει.
Στο ζήτημα της αποταμίευσης, είναι ρεαλίστρια. Πώς να αποταμιεύσει κάποιος όταν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του κατευθύνεται σε ενοίκιο, ενέργεια και βασικά αγαθά; Επισημαίνει, επίσης, ότι οι υψηλοί έμμεσοι φόροι επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς επιβάλλονται οριζόντια, ανεξαρτήτως απολαβών.
Τη ρώτησα, ποια είναι η πιο «ριζοσπαστική» συμβουλή που δίνει.
«Να επενδύουμε», απάντησε χωρίς δισταγμό. Γιατί, για την Ιωάννα, η επένδυση δεν είναι πολυτέλεια των λίγων αλλά πράξη αντίστασης. Σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός διαβρώνει την αξία του χρήματος καθημερινά, η αδράνεια κοστίζει.
Δεν προτείνει τυφλό ρίσκο, ούτε γρήγορο πλουτισμό. Αντίθετα, μιλά για μελετημένες κινήσεις, κατανόηση των εργαλείων και σταδιακή έκθεση. Το σημαντικότερο, όπως λέει, είναι να μην αφήνουμε τα χρήματά μας είτε να λιμνάζουν είτε να τα διαχειρίζονται άλλοι, χωρίς να γνωρίζουμε πώς και γιατί.
Η δική της διαδρομή -από μισθό 480 ευρώ το 2014, μέχρι τη δημιουργία επιχειρήσεων και χαρτοφυλακίου μερισματικών επενδύσεων- λειτουργεί ως παράδειγμα, ότι η οικονομική βελτίωση δεν είναι άλμα αλλά διαδικασία.
Σε μια εποχή όπου οι δημιουργοί περιεχομένου επηρεάζουν αγοραστικές και επενδυτικές συμπεριφορές, η Ιωάννα πιστεύει πως η δύναμη αυτή είναι πραγματική και συνοδεύεται από ευθύνη.
«Το διαδίκτυο έφερε έναν εκδημοκρατισμό στην πληροφορία: δεν απευθυνόμαστε πια μόνο σε θεσμικούς ειδικούς, αλλά και σε ανθρώπους που έχουν βιωματική γνώση».
Ωστόσο, θέτει σαφή όρια: σοβαρότητα χωρίς σοβαροφάνεια. Σεβασμός προς το κοινό, διαφάνεια και τεκμηρίωση. Θεωρεί ότι το επάγγελμα του content creator θα συνεχίσει να υπάρχει και τα επόμενα 10-15 χρόνια, ίσως ακόμη πιο έντονα, καθώς στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης οι άνθρωποι θα αναζητούν αυθεντικές ανθρώπινες φωνές.
Για την Ioanna Fo, τα οικονομικά δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι εργαλείο ελευθερίας, αξιοπρέπειας και συλλογικής διεκδίκησης. Και αυτή τη συζήτηση επιμένει να την κρατά ανοιχτή.